Ευδιάκριτα προκύπτει από την έρευνα το φαινομενικά «περίεργο» να υποφέρουν τα νοικοκυριά οικονομικά, να είναι οι Έλληνες απαισιόδοξοι για το μέλλον, να εξαρτώνται από κάρτες και δάνεια, αλλά… η κατανάλωση, κατανάλωση! Ένα στοιχείο που ως έναν βαθμό ερμηνεύει αυτό το «παράξενο» κλίμα είναι ότι σχεδόν οι 4 στους 5 ερωτηθέντες (ποσοστό 79,2%) απάντησαν ότι μένουν σε δικό τους σπίτι.
Αυτό το μεγάλο ποσοστό ιδιοκτητών σπιτιών διευκολύνει σημαντικά τα νοικοκυριά να «τα φέρουν βόλτα» σε συνδυασμό με την υπερχρέωση. Βέβαια κάποια στιγμή «έρχεται ο λογαριασμός» και αυτό δυσχεραίνει τα πράγματα. Είναι επίσης σημαντικό να επισημανθεί ότι οι 3 στους 4 (ποσοστό 73,1%) απέκτησαν σπίτι πολύ πριν από 10 χρόνια.
Κάτι που δείχνει ότι πριν από 10 χρόνια και πάνω ήταν ευκολότερη τόσο η αποταμίευση όσο και η απόκτηση ιδιόκτητου σπιτιού. Και -αντιστρόφως- ότι εδώ και 10 περίπου χρόνια άρχισαν τα πράγματα να γίνονται πιο δύσκολα για τα ελληνικά νοικοκυριά, να δυσκολεύει η δυνατότητα αποταμίευσης και γενικά τα πράγματα να «στενεύουν». Έτσι -και είναι στοιχεία που επίσης προκύπτουν από την έρευνα- για παράδειγμα οι μισοί περίπου (ποσοστό 47,9%) δεν πήγαν διακοπές το περασμένο καλοκαίρι, ενώ το 11,7% έκανε διακοπές λιγότερο από μία εβδομάδα και σχεδόν ο ένας στους τρεις (ποσοστό 29,8%) έκανε διακοπές στο χωριό του. Αλλά είπαμε, η… κατανάλωση, κατανάλωση! Έτσι:
• Ο 1 στους 4 (ποσοστό 24,2%) έχει ιδιόκτητη εξοχική κατοικία.
• Σχεδόν το ένα τέταρτο των νοικοκυριών (ποσοστό 22,2%) έχει και δεύτερο αυτοκίνητο.
• Επίσης, πάνω από το ένα τέταρτο των νοικοκυριών (ποσοστό 26,7%) έχει δύο κινητά τηλέφωνα, ενώ το 14,1% έχει τρία κινητά και άλλοι τόσοι (ποσοστό 14,4%) έχουν πάνω από τρία κινητά!
• Πάνω από 1 στους 3 (ποσοστό 35,2%) μετακινείται με δικό του μέσο και είναι λιγότεροι όσοι μετακινούνται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς (ποσοστό 29,4%)!
Απαισιόδοξοι μεν, αλλά…
Συγκεκριμένα από τη δημοσκόπηση της RASS προκύπτουν τα εξής ενδιαφέροντα στοιχεία:
• Το 54,8% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει μέτρια την οικονομική του κατάσταση (ΠΙΝΑΚΑΣ 1). Καθόλου καλή απαντά το 23,6% και πολύ ή αρκετά καλή απαντά το 20,9%.
• Αποταμίευση κάνουν λιγότεροι από τους μισούς (ποσοστό 48,1%), ενώ το 51,5% δεν κάνει αποταμίευση (ΠΙΝΑΚΑΣ 2).
• Στον ίδιο πίνακα (2) φαίνεται και η εξάρτηση από δάνεια και κάρτες. Συγκεκριμένα το 26,9% έχει πιστωτική κάρτα (έναντι του 72,9% που δεν έχει), το 24% έχει ιδιωτική ασφάλιση (έναντι του 74,8% που δεν έχει), το 21,6% έχει πάρει στεγαστικό δάνειο (έναντι του 78,3%), το 20,8% (έναντι του 78,9%) έχει πάρει καταναλωτικό δάνειο και το 14,5% έχει πάρει δάνειο για αυτοκίνητο (έναντι του 84,9% που δεν έχει πάρει). Αντιθέτως, δεν φαίνεται να έχουν καθόλου ζήτηση τα «διακοποδάνεια», αφού μόλις το 0,7% έχει πάρει τέτοιο δάνειο.
• Όπως είπαμε, είναι εντυπωσιακά υψηλό το ποσοστό όσων έχουν ιδιόκτητο σπίτι και ανέρχεται στο 79,2%. Σπίτι νοικιάζει μόνο το 15,9%, ενώ το 4,6% φιλοξενείται.
• Ενδεικτικό, όμως, του κλίματος «κάθε πέρσι και καλύτερα» είναι το γεγονός (ΠΙΝΑΚΑΣ 3) ότι το ιδιόκτητο σπίτι η συντριπτική πλειονότητα (ποσοστό 73,1%) το απέκτησε πολύ πριν από 10 χρόνια. Το 12,6% απέκτησε ιδιόκτητο σπίτι πριν από 5 έως 10 χρόνια, το 9% πριν από 2 έως 5 χρόνια και μόλις το 5,1% απέκτησε σπίτι ιδιόκτητο τα τελευταία 2 χρόνια.
• Είναι, πάντως, υψηλό το ποσοστό (όσων έχουν και ιδιόκτητη εξοχική κατοικία (24,2%) έναντι του 75,7% που δεν έχει.
• Και εδώ, ωστόσο, επιβεβαιώνεται η προηγούμενη διαπίστωση. Συγκεκριμένα το 70,6% απέκτησε εξοχική κατοικία πολύ πριν από 10 χρόνια, το 16,7% πριν από 5 έως 10 χρόνια, το 9,3% πριν από 2-5 χρόνια και μόλις το 3,4% τα τελευταία 2 χρόνια.
Είμαστε καταναλωτικός λαός…
• Μόνο το 1 στα 5 νοικοκυριά (ΠΙΝΑΚΑΣ 4) και συγκεκριμένα το 21,7% δεν έχει κανένα αυτοκίνητο. Τα μισά νοικοκυριά (ποσοστό 49,4%) έχουν τουλάχιστον ένα αυτοκίνητο, το 1 στα 5 (22,2%) έχει δύο αυτοκίνητα , το 4,7% έχει τρία αυτοκίνητα και πάνω από τρία αυτοκίνητα έχει το 1,8% των νοικοκυριών.
• Σε ό,τι αφορά τα αυτοκίνητα, διαπιστώνεται μεγαλύτερη «ισορροπία» σχετικά με τον χρόνο απόκτησής τους, προφανώς λόγω και των δανείων. Έτσι μόνο το 20% έχει αγοράσει καινούργιο αυτοκίνητο πολύ πριν από 10 χρόνια. Αντιθέτως, το 24,8% έχει αγοράσει καινούργιο αυτοκίνητο πριν από 5 έως 10 χρόνια, το 29,8% πριν από 2 έως 5 χρόνια και ο 1 στους 4 (ποσοστό 24,9%) τα τελευταία 2 χρόνια.
• Η υπερκατανάλωση φαίνεται και από τα… κινητά τηλέφωνα. Τουλάχιστον ένα κινητό έχουν πάνω από 1 στους 4 (ποσοστό 26,6%). Σχεδόν άλλοι τόσοι (26,7%) έχουν δύο κινητά, ενώ το 14,1% έχει τρία κινητά και περίπου άλλοι τόσοι (14,4%) έχουν πάνω από τρία κινητά! Κανένα κινητό δηλώνει ότι έχει το 18,2%.
• Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι πάνω από το ένα τρίτο των ερωτηθέντων (ποσοστό 35,2%) δηλώνει ότι μετακινείται με ιδιόκτητο μέσο. Προφανώς αυτό το ποσοστό είναι μεγαλύτερο στα αστικά κέντρα και κυρίως στην Αθήνα. Το 29,4% μετακινείται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, το 7,1% με ταξί, το 6,8% με άλλον τρόπο και το 19,8% με… τα πόδια.
…αλλά περνάμε μεγάλη κρίση
Από την άλλη μεριά η χειροτέρευση της οικονομικής κατάστασης προκύπτει ανάγλυφα από άλλα σημαντικά στοιχεία:
• Περίπου οι μισοί εκ των ερωτηθέντων (ποσοστό 47,9%) δεν πήγαν διακοπές το περασμένο καλοκαίρι!
Επίσης, ο 1 στους 10 (ΠΙΝΑΚΑΣ 5) πήγε διακοπές λιγότερο από 1 εβδομάδα. Ο 1 στους 5 (ποσοστό 20%) έκανε διακοπές 1-2 εβδομάδες, μόνο ο 1 στους 10 έκανε διακοπές από 2 εβδομάδες ως 1 μήνα (11,4%) , ενώ πάνω από 1 μήνα διακοπές έκανε μόλις το 8,7%.
• Και από όσους έκαναν διακοπές (σχεδόν ο 1 στους 3 (ποσοστό 29,8%) τις έκανε στο χωριό του. Επίσης το 62% έκανε διακοπές στην Ελλάδα, αλλά όχι στο χωριό του και μόνο το 8,2% πήγε στο εξωτερικό.
• Μόνο ο 1 στους 10 (ποσοστό 10,2%) δηλώνει ότι θα πάει διακοπές τα Χριστούγεννα. Οι 8 στους 10 (ποσοστό 78,6%) δεν θα πάνε και το 11,2% δεν έχει ακόμα αποφασίσει.
• Απ’ όσους θα πάνε διακοπές τα Χριστούγεννα, ο 1 στους 3 (ποσοστό 30,1%) θα πάει στο χωριό του. Στην Ελλάδα αλλά όχι στο χωριό του θα πάει το 37,3% και στο εξωτερικό το 25,2%.
• Ο 1 στους 4, δηλαδή το 26% των ερωτηθέντων, δεν βγαίνει καθόλου έξω. Το 7% βγαίνει πάνω από 3 φορές την εβδομάδα, το 10,3% βγαίνει 2-3 φορές την εβδομάδα, το 21,7% έχει έξοδο 1-2 φορές την εβδομάδα, το 12,5% βγαίνει 1 φορά το 15ήμερο και το 22,3% έχει έξοδο 1 φορά τον μήνα ή και σπανιότερα.
• Πάντως, στις εξόδους του ο Έλληνας προκύπτει… καλοφαγάς. Συγκεκριμένα το 69,1% δηλώνει πως, όταν βγαίνει έξω, πηγαίνει για φαγητό. Άλλες δραστηριότητες είναι: Για καφέ (58,7%), επισκέψεις σε συγγενείς και φίλους (53,9%), για σινεμά (31,1%), για περίπατο (28,1%), σε μαγαζιά με ζωντανή μουσική (25,6%), στο θέατρο (15,1%) και σε συναυλίες (11,6%).
Πρέπει, πάντως, να επισημανθεί ότι ενώ οι Έλληνες διακρίνονται για την αγάπη τους στο φαγητό, δεν διακρίνονται για την αγάπη τους στην… πνευματική τροφή, όπως προκύπτει από το ποσοστό όσων πάνε σε θέατρα ή συναυλίες…
