Βούτυρο ή κανόνια; – Του Ν. Στραβελάκη
–Το δίλημμα σε Γαλλία, Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση
Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Πριν από κάποιο χρονικό διάστημα, ο κ. Μητσοτάκης, μιλώντας για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, είχε πει ότι το δίλημμα «βούτυρο ή κανόνια;» είναι ψευτοδίλημμα. Για την ακρίβεια, είπε ότι το δίλημμα είναι «σαθρό και επικίνδυνο», αφού «μια χώρα χρειάζεται και άμυνα και οικονομική ανάπτυξη». Βέβαια, ξέχασε να μας πει ότι η μοναδική χώρα που έχει διατυπώσει διεκδικήσεις έναντι της ελληνικής επικράτειας, η Τουρκία, είναι τμήμα του ίδιου αμυντικού σχεδιασμού. Άρα οι επαχθείς πολεμικές δαπάνες που έχει αναλάβει η Ελλάδα δεν αφορούν την Τουρκία αλλά τρίτες χώρες, οι οποίες όμως δεν έχουν εδαφικές ή άλλες διεκδικήσεις απέναντί της.
Το κυριότερο, όμως, είναι ότι οι περίοδοι της πολεμικής κινητοποίησης είναι εποχές περιστολής των κοινωνικών δαπανών και συχνά και των δημοκρατικών ελευθεριών. Το καλύτερο παράδειγμα είναι η οικονομική και πολιτική κρίση που έχει ξεσπάσει στη Γαλλία. Με αφορμή ένα δημοσιονομικό έλλειμμα του 5%, επιχειρείται μια ευρεία περιστολή των κοινωνικών δαπανών. Στη Γαλλία, το κοινωνικό κράτος είχε περισωθεί σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι σε άλλες χώρες. Να αναφέρω χαρακτηριστικά ότι ισχύει τιμαριθμική αναπροσαρμογή σε μισθούς και συντάξεις. Η γαλλική κυβέρνηση θέλει να περιστείλει την αναπροσαρμογή των συντάξεων και αυτή είναι μία από τις βασικές παραμέτρους της πολιτικής κρίσης που έχει ξεσπάσει και απειλεί να ρίξει την κυβέρνηση Μπαϊρού.
Η επιδίωξη των κυβερνώντων στη Γαλλία δεν είναι, φυσικά, ο υποσκελισμός του προϋπολογισμού. Μέσα από τον περιορισμό των κοινωνικών δαπανών επιδιώκουν να απελευθερώσουν κονδύλια για αγορά πολεμικού υλικού, ελέγχοντας παράλληλα τα επιτόκια, αφού το μεγαλύτερο μέρος των αγορών αυτών θα γίνει με δανεικά. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που τα περισσότερα «κανόνια» συνοδεύονται από λιγότερο «βούτυρο» στον πραγματικό κόσμο, αντίθετα με τα λεγόμενα του κ. Μητσοτάκη.
Το εύλογο ερώτημα είναι «τι εξυπηρετούν αυτές οι πολιτικές;». Για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας τρόπος να δημιουργήσουν εσωτερική ζήτηση, κυρίως για τις χώρες του πυρήνα της (Γαλλία, Γερμανία). Θεωρούν ότι θα αντισταθμιστεί έτσι ο περιορισμός των εξαγωγών λόγω των δασμών Τραμπ και των εμπορικών περιορισμών που έχει επιβάλει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Με άλλα λόγια, επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν έτσι τη νέα φάση της κρίσης του 2008. Στην ΕΕ έχει εγκαινιαστεί μια νέα περίοδος λιτότητας, με σκοπό την αποκατάσταση της καπιταλιστικής κερδοφορίας μέσω αμυντικών δαπανών και παράλληλα, ει δυνατόν, τον έλεγχο του δημόσιου χρέους.
Μεγάλοι χαμένοι είναι, φυσικά, οι λαοί της Ευρώπης, με… πρωταθλητές τους λαούς του Ευρωπαϊκού Νότου. Είναι σαφές ότι το επόμενο διάστημα η ανακατανομή πόρων από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία θα περιοριστεί δραματικά, κάτι που θα σημάνει σημαντικό περιορισμό των επενδύσεων, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι, όσο και αν εξοργίζουν οι απάτες του ΟΠΕΚΕΠΕ και τα πεταμένα λεφτά της διαβόητης «πράσινης μετάβασης», οι πόροι των διαρθρωτικών ταμείων στήριζαν την οικονομική δραστηριότητα στις οικονομίες του νότου και ιδιαίτερα την ελληνική οικονομία. Αυτό δεν πρόκειται να συνεχιστεί. Τα κονδύλια θα κατευθύνονται πλέον προς τον πυρήνα της ΕΕ (Γαλλία – Γερμανία και δευτερευόντως Ολλανδία – Ισπανία) και οι όποιες ενισχύσεις θα πηγαίνουν κυρίως προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
Καλύτερη απόδειξη για τα παραπάνω είναι το περιβόητο «πακέτο της ΔΕΘ», που διαφημιζόταν από τον μήνα Μάιο… για να αποδειχτεί άδειο καλάθι τον Σεπτέμβριο. Δεν υπάρχει καμία επιδοματική πολιτική (πέραν του πουρμπουάρ τω 250 ευρώ), ενώ οι όποιες εξαγγελίες αφορούν περιορισμούς άμεσων φόρων, δηλαδή ελάφρυνση για τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα. Ο περιορισμός των τεράστιων έμμεσων φόρων, που θα αποτελούσε ελάφρυνση για τους πολλούς, δεν συζητιέται καν. Την ίδια ώρα, το πρόγραμμα των 30 δισ. για αγορές πολεμικού υλικού έχει ξεκινήσει ήδη και οι μιζαδόροι τρίβουν τα χέρια τους.
Οι λαοί της Ευρώπης και ο λαός της Ελλάδας είναι αντιμέτωποι με μια μεγάλη καπιταλιστική κρίση, που έχει αντιμετωπισθεί με τις πλέον ακατάλληλες και επικίνδυνες πολιτικές. Στο κέντρο αυτών των πολιτικών βρίσκεται η ιδέα ότι η ενίσχυση τμημάτων του κεφαλαίου από τους κρατικούς προϋπολογισμούς θα αποκαταστήσει την καπιταλιστική συσσώρευση. Τα αποτελέσματα ήταν και παραμένουν από πενιχρά έως και αρνητικά. Παράλληλα, η ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει έναν μάταιο πόλεμο στην Ουκρανία, που το μόνο που έχει καταφέρει είναι να καταστρέψει τη χώρα αυτή και τον λαό της.
Οι λαοί είναι οι μόνοι που μπορούν να βάλουν φρένο στον καιροσκοπισμό. Ο γαλλικός λαός και τα συνδικάτα έχουν προγραμματίσει εκτεταμένες κινητοποιήσεις για τις 10 Σεπτέμβρη, απέναντι στις περικοπές του Μπαϊρού. Εμείς μπορούμε να τους προλάβουμε με μια αξέχαστη υποδοχή στη Θεσσαλονίκη για τον κ. Μητσοτάκη.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
