Το ρίσκο του ναυτικού αποκλεισμού του Περσικού Κόλπου από τις ΗΠΑ και οι προοπτικές λήξης του πολέμου
Η έλλειψη σαφούς στρατηγικής και στόχων από την αρχή της επίθεσης των ΗΠΑ, σε συνεργασία με το Ισραήλ, εναντίον του Ιράν, οδηγεί από αδιέξοδο σε αδιέξοδο, ενώ έχει επιτευχθεί αυτό που ήταν απευκταίο επί δεκαετίες: Να καταστεί το Ιράν τουλάχιστον συνιδιοκτήτης των Στενών του Ορμούζ, ένα διεθνές πέρασμα σε μια από τις πιο σημαντικές θαλάσσιες οδούς για την προμήθεια της παγκόσμιας οικονομίας με πετρέλαιο, LNG αλλά και λιπάσματα, καθώς και άλλα υλικά, κρίσιμα για τις νέες τεχνολογίες, όπως το ήλιο.
Mετά από σχεδόν οκτώ εβδομάδες από την έναρξη του πολέμου, και ενώ βαδίζουμε στην εκπνοή του νέου, ανανεωμένου τελεσιγράφου των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, που συνοδεύτηκε με την ανακωχή των δύο εβδομάδων, η αποτυχία των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ έθεσε και πάλι προ κρίσιμων διλημμάτων την Ουάσινγκτον. Με την απειλή ναυτικού αποκλεισμού των Στενών για όσα πλοία προσεγγίζουν ιρανικά λιμάνια ο Πρόεδρος Τραμπ ελπίζει ότι θα ασκήσει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στην Τεχεράνη, ώστε μέσω οικονομικής ασφυξίας να μπορέσει να επιτύχει μια συμφωνία η οποία θα του προσέφερε μια αξιοπρεπή έξοδο από την πολεμική περιπέτεια.
Η επανάληψη των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ θα ήταν ένα δείγμα ακριβώς του ότι τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη έχουν πολλούς λόγους που δεν επιθυμούν έναν νέο κύκλο πολεμικής αντιπαράθεσης.
Όμως, όπως όλα δείχνουν, το Ιράν είναι προετοιμασμένο κατάλληλα για το ενδεχόμενο του ναυτικού αποκλεισμού και πάντως δεν δείχνει έτοιμο να συνθηκολογήσει, ειδικά με τους όρους που θέτουν ο αμερικανός Πρόεδρος και το Ισραήλ, αλλά αντιθέτως θεωρεί ότι διαπραγματεύεται από θέση ισχύος, καθώς ο πόλεμος του έδωσε την ευκαιρία να αναδείξει τα δύο μεγάλα «όπλα» που διαθέτει: Τη δυνατότητά του να επιφέρει σημαντικά πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές σε όλες τις χώρες του Κόλπου και συγχρόνως να επιβάλει ντε φάκτο τον ρόλο του ως ρυθμιστή της διέλευσης των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Και ήδη η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με ακριβώς αυτές τις συνέπειες από την ενεργοποίηση των «όπλων» της Τεχεράνης, με την προοπτική η συνέχιση της κρίσης στην περιοχή να οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου παγκόσμια ενεργειακή και οικονομική κρίση, από την οποία φυσικά δεν θα μπορέσει να προφυλαχθεί κανείς, αφού οι συνέπειες θα είναι μεγάλες ακόμη και για τις ίδιες τις ΗΠΑ.
Γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί με έπαρση να δηλώνει ότι όσα πλοία θέλουν να φορτώσουν πετρέλαιο μπορούν να στραφούν αντί για τον Περσικό προς τις ΗΠΑ, όμως, ήδη οι συνέπειες της έλλειψης πετρελαίου και της συνεπαγόμενης αύξησης της τιμής των διαθέσιμων ποσοτήτων ανεβάζουν την τιμή του γαλονιού στα αμερικανικά πρατήρια και πυροδοτούν και τις πληθωριστικές τάσεις στις ΗΠΑ, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά αρνητικό περιβάλλον για τον Πρόεδρο Τραμπ αλλά και για τους Ρεπουμπλικανούς, που θα διεκδικήσουν την εκλογή τους στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Ήδη οι δημοσκοπήσεις και οι προβλέψεις δείχνουν ότι είναι πολύ πιθανό να περάσει ο έλεγχος και των δύο νομοθετικών σωμάτων στους Δημοκρατικούς, κάτι που θα οδηγήσει σε μεγάλες συγκρούσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ στο υπόλοιπο της θητείας Τραμπ.
Όμως και ο ναυτικός αποκλεισμός τον οποίο εξήγγειλε ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν απολύτως προβληματικός. Είναι προφανές ότι, ακόμη και αν επιτευχθεί πρακτικά ο αποκλεισμός των πλοίων που προσεγγίζουν ιρανικά λιμάνια, η Τεχεράνη δεν θα μείνει θεατής. Έχει ήδη απειλήσει ότι θα παρεμποδίσει και τη διέλευση των πλοίων που κατευθύνονται στα λιμάνια των χωρών του Κόλπου, ώστε ουσιαστικά να υπάρξει πλήρες κλείσιμο των Στενών, με ό,τι αυτό σημαίνει για την παγκόσμια οικονομία.
Πάντως, τα πρώτα εικοσιτετράωρα οι Ιρανοί έδειξαν… ανοχή, προφανώς αναμένοντας έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων. Για να εφαρμοστεί ο αποκλεισμός όπως τον εξήγγειλαν οι Αμερικανοί, είναι σαφές ότι χρειάζεται μεγάλη δύναμη, η οποία θα μπορεί να αντιμετωπίσει και κινήσεις των Ιρανών είτε να ναρκοθετήσουν τα Στενά είτε να πλήξουν τα λιμάνια των χωρών του Κόλπου αλλά και για να προστατεύσουν τα πλοία που πιθανόν θα τολμήσουν να περάσουν τα Στενά χωρίς την άδεια των Ιρανών.
Όμως, η είσοδος αμερικανικών πολεμικών πλοίων, και μάλιστα του μεγέθους που απαιτούνται για μια τέτοια επιχείρηση, θα είναι πολύ επικίνδυνη, καθώς θα προσφέρουν εύκολους στόχους στο Ιράν, το οποίο έχει εδώ και χρόνια χτίσει μια ισχυρή γραμμή άμυνας στις ακτές του Περσικού και ειδικά κοντά στα Στενά του Ορμούζ.
Καθώς, όμως, τα πλοία που προσεγγίζουν ιρανικά λιμάνια και έχουν τεθεί στο στόχαστρο του αμερικανικού αποκλεισμού προέρχονται κυρίως από χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία αλλά και το Πακιστάν, είναι προφανές ότι αυτό θα έφερνε τις ΗΠΑ σε μια διπλωματική –σε πρώτη φάση– αντιπαράθεση με τις χώρες αυτές.
Διότι από την πρώτη στιγμή τέθηκε θέμα νομιμοποίησης της επιλογής για αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ και στην πράξη οι ΗΠΑ θα έχουν ένα σημαντικό πρόβλημα εφαρμογής των αποφάσεων αυτών επί του πεδίου.
Εάν επιχειρηθεί από πλοία των ανωτέρω χωρών να εξέλθουν ή να εισέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ, τι ακριβώς θα πράξουν; Θα απαιτήσουν έλεγχο και νηοψίες επί των πλοίων; Θα απαιτήσουν την ακινητοποίησή τους ή ακόμη και την κατάσχεσή τους; Και αν τα πλοία αυτά αρνηθούν τους ελέγχους και τη διακοπή του πλου τους, τότε θα επιχειρηθεί να σταματήσουν με στρατιωτικά μέσα, που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στη βύθισή τους;
Όλες αυτές οι επιλογές είναι δύσκολες και θα φέρουν τις ΗΠΑ σε ευθεία αντιπαράθεση με την Κίνα, την Ινδία, το Πακιστάν και τις άλλες χώρες της Ασίας που προμηθεύονται πετρέλαιο από το Ιράν αλλά και με την παγκόσμια ναυτιλιακή κοινότητα. Επίσης, θα φέρει σε δύσκολη θέση και τους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, που ήδη έχουν αποστασιοποιηθεί από την επιχείρηση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν στον Περσικό Κόλπο.
Το ερώτημα, πλέον, είναι: Αν η απειλή αποκλεισμού των Στενών δεν αποδειχθεί αρκετή για να κάμψει τις αντιστάσεις του Ιράν και εάν και ένας δεύτερος γύρος συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ δεν οδηγήσει σε συμφωνία, τι ακριβώς θα πράξει ο αμερικανός Πρόεδρος;
Διότι οποιαδήποτε απόφαση προκειμένου να καθιερωθεί ένας μερικός έλεγχος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν θα αποτελέσει μια τεράστια επιτυχία για την Τεχεράνη.
Όπως επιτυχία για την Τεχεράνη θα θεωρηθεί και η διατήρηση ζωντανού, έστω και με περιορισμούς, του (ειρηνικού) πυρηνικού προγράμματός της, αφού η αρχική επιδίωξη ΗΠΑ – Ισραήλ ήταν η οριστική εξάλειψη του εν λόγω προγράμματος.
Ενώ είναι σαφές ότι οι διαθέσεις των Αμερικανών δεν είναι να εμπλακούν και πάλι σε πολεμικές επιχειρήσεις, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει εγκλωβιστεί σε μια περιπέτεια η οποία έχει επιφέρει σοβαρό πολιτικό κόστος και οικονομικές συνέπειες για τη χώρα του.
Μια περιπέτεια από την οποία δεν μπορεί να βγει χωρίς κάποια εντυπωσιακή «νίκη», έστω και στα σημεία, που θα διασώσει τα προσχήματα και θα δικαιολογήσει την απόφασή του να επιτεθεί στο Ιράν.
