Στ. Γκίκας στο “Π”: Ώρα Αποφάσεων για την Ευρωπαϊκή Νησιωτική Πολιτική
Του
ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΓΚΙΚΑ
Υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής,
Βουλευτή ΝΔ Κερκύρας
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι πιέσεις της διεθνούς και ευρωπαϊκής οικονομικής συγκυρίας, η ανάγκη διαχείρισης των συνεπειών της κλιματικής κρίσης και οι μεταναστευτικές ροές διαμορφώνουν ένα σύνθετο πλέγμα προκλήσεων με άμεσες αρνητικές επιπτώσεις για τα νησιά της Ευρώπης και ιδιαίτερα για τα νησιά μας.
Αν στα παραπάνω προσθέσουμε την εποχικότητα, την εξάρτηση από τον τουρισμό, την ανθεκτικότητα των υποδομών και τη γεωγραφική απομόνωση, αντιλαμβανόμαστε το εύρος των προβλημάτων που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.
Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ η χάραξη εξειδικευμένων πολιτικών και η εφαρμογή στοχευμένων λύσεων τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η ελληνική κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αποδίδουν μεγάλη σημασία στη διαχείριση του νησιωτικού χώρου, αφενός διότι αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας της Ελλάδος και αφετέρου διότι είναι ένας σημαντικός ζωτικός χώρος για το εθνικό ΑΕΠ, αφού πάνω από το 25% του ΑΕΠ της χώρας μας παράγεται από δραστηριότητες που σχετίζονται με τις θαλάσσιες μεταφορές, τη ναυτιλία, τον παράκτιο τουρισμό και τη «γαλάζια» οικονομία των νησιών.
Ο νόμος-πλαίσιο 4832/2021 δημιούργησε ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο δημόσιας πολιτικής για τα νησιά, με πολιτικές που εξειδικεύονται περαιτέρω στην υπό κατάρτιση Εθνική Στρατηγική για την «Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στον Νησιωτικό Χώρο».
Διαμορφώνεται, κατ’ αυτόν τον τρόπο, ένα συνεκτικό πλαίσιο, εντός του οποίου αναπτύσσεται μια ολιστική προσέγγιση των παρεμβάσεων στον νησιωτικό χώρο, ενώ έχουν ήδη θεσμοθετηθεί εμβληματικά χρηματοδοτικά εργαλεία για την υλοποίηση έργων για την αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών, για την αντιμετώπιση της διάβρωσης των ακτών, για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, για ενεργειακά έργα, έργα στέγασης κ.λπ.
Ωστόσο, η χάραξη και η εφαρμογή πολιτικών αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο δεν επαρκεί. Απαιτείται μια ολιστική, ευρωπαϊκή προσέγγιση του νησιωτικού χώρου μέσα από τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη στήριξη όλων των ευρωπαϊκών νησιών με όρους ισότητας, ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας.
Το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μέσω της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (ΓΓΑΙΝΠ), εργάζεται μεθοδικά για τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα νησιά. Ενισχύει διαρκώς τη διεθνή της παρουσία, καλλιεργεί σταθερές συνεργασίες και προβάλλει στα ευρωπαϊκά θεσμικά forums την ανάγκη για έναν «ζωτικό» προγραμματικό χώρο που θα αφορά αποκλειστικά τα νησιά, στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ, των προβλέψεων της Συνθήκης της Λισαβόνας και της Χωρικής Διάστασης της Πολιτικής Συνοχής.
Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να αποκτά ευρύτερη απήχηση και να κερδίζει έδαφος σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Πρόκειται για μια συλλογική προσπάθεια, με τη στήριξη του Δικτύου Νησιωτικών Επιμελητηρίων της ΕΕ (INSULEUR), της Επιτροπής Νησιών της CPMR, του Δικτύου Μικρών Νησιών και της Επιτροπής των Περιφερειών. Μια σύμπραξη δυνάμεων που φιλοδοξεί να ανοίξει τον δρόμο για πιο στοχευμένες πολιτικές, επαρκή χρηματοδότηση και ουσιαστική θεσμική ενίσχυση, με στόχο τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ανθεκτικού μέλλοντος για τα νησιά μας.
Επιπλέον, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον ΟΟΣΑ και τη Γενική Διεύθυνση Μεταρρυθμίσεων (DG Reform), η ΓΓΑΙΝΠ υλοποιεί την πρώτη συστηματική μελέτη μεταρρυθμιστικού χαρακτήρα για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση στον νησιωτικό χώρο της ΕΕ.
Ιδιαίτερα θετική εξέλιξη αποτελεί, επίσης, η έγκριση και δρομολόγηση από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα της ένταξης ειδικού πυλώνα για τις θαλάσσιες μεταφορές στην υπό διαμόρφωση Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική, ένα αίτημα που έχουμε θέσει σταθερά και τεκμηριωμένα σε κάθε ευκαιρία.
Ως Ευρωπαίοι, έχουμε την υποχρέωση να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα βρει τον τρόπο να εγγυηθεί το ελάχιστο επίπεδο στήριξης για την εδαφική, κοινωνική και οικονομική συνοχή του νησιωτικού χώρου. Και αυτό πρέπει να γίνεται με τρόπο μετρήσιμο, διακριτό και ουσιαστικό για όλα τα νησιά μας.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
