ΠΡΟΚΑΛΕΙ, ΑΠΕΙΛΕΙ ΚΑΙ ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙ Ο ΕΡΝΤΟΓΑΝ
Σε πλήρη σύγχυση βρίσκεται η κυβέρνηση, απέναντι στην ολοένα πιο προκλητική προσπάθεια του Ερντογάν για κλιμάκωση και ευθεία, επίσημη αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων, θέλοντας να μετατρέψει την Ελλάδα σε χώρα μειωμένης κυριαρχίας από την Τουρκία.
–ΑΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΠΕΚΤΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ
–«ΜΟΙΡΑΙΟΣ» ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ Ο Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ
Είναι η κατάληξη μιας διαδρομής η οποία ξεκίνησε αρχικά στα Ίμια, συνεχίστηκε με τη Συμφωνία της Μαδρίτης και με τη Διακήρυξη των Αθηνών, στη διάρκεια της οποίας χτίστηκε το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο σύντομα πλέον θα αποκτήσει και νομική μορφή και ισχύ, με την υιοθέτηση του νέου νόμου από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Ενδεικτικές της σύγχυσης που επικρατεί στην κυβέρνηση είναι οι δηλώσεις του ίδιου του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη αλλά και οι κινήσεις με το εσπευσμένο «μάζεμα» των Patriots από την Κάρπαθο, για τους οποίους είχε αντιδράσει εντονότατα η Τουρκία με διαβήματα προς την Αθήνα αλλά και στο ΝΑΤΟ. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο Συνέδριο του Κύκλου Ιδεών, την ίδια ώρα που εξέφραζε την απόλυτη προσήλωσή του στη διαδικασία διαλόγου με την Τουρκία και εξυμνούσε τα οφέλη από τα «ήρεμα νερά» που έφερε η Διακήρυξη των Αθηνών, έσπευδε συγχρόνως να δηλώσει ότι είμαστε πιθανότατα μπροστά σε αναβάθμιση της έντασης, αναλόγως της κίνησης στην οποία θα προβεί η Τουρκία. Και συμπλήρωνε ότι βρισκόμαστε σε ένα δύσκολο σταυροδρόμι, καθώς «αν δεν λυθεί η υποκείμενη αιτία που παράγει τις κρίσεις, δηλαδή η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, βιώσιμη ειρήνη δεν θα υπάρξει».
Επίσης, ο υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος με ανεξήγητη αισιοδοξία είχε αναλάβει πριν τρία χρόνια να ηγηθεί μιας διαφορετικής προσπάθειας για συνομιλίες με την Τουρκία με αντικείμενο την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, η οποία θα στηριζόταν όχι πλέον στον διερευνητικό διάλογο των ομάδων που όριζε η κάθε χώρα, αλλά στις απευθείας μυστικές συνομιλίες των υπουργών Εξωτερικών, παραδέχεται δημοσίως ότι δεν υπάρχει προοπτική προσέγγισης.
Μετά από τρία χρόνια ξεπλύματος της Τουρκίας στο διεθνές περιβάλλον, στην ΕΕ και στις ΗΠΑ, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας διαπιστώνει αυτό που ήταν γνωστό τουλάχιστον 20 χρόνια πριν: Ότι οι συνομιλίες για συνυποσχετικό είναι καταδικασμένες σε αποτυχία, όσο η Ελλάδα, φυσικά, παραμένει στην ορθή θέση της ότι δεν μπορεί να παραπεμφθεί στη Χάγη παρά μόνο το θέμα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας / ΑΟΖ.
Και αυτό γιατί η Τουρκία θέτει ως όρο για οποιαδήποτε κίνηση –χωρίς να εγγυάται ότι θα αποδεχθεί αυτομάτως τη Χάγη– την εξέταση υπό μορφή πακέτου όχι μόνο της οριοθέτησης, αλλά συγχρόνως των θεμάτων των ελληνικών χωρικών υδάτων αλλά και της ίδιας της κυριαρχίας της Ελλάδας, όπως είναι οι «γκρίζες ζώνες», καθώς και το δικαίωμα της χώρας να έχει αδιατάρακτο και ολοκληρωμένο σύστημα άμυνας για όλο το ελληνικό έδαφος, που περιλαμβάνει φυσικά όλα τα ελληνικά νησιά.
Και ενώ η Τουρκία ετοιμάζεται για τη μεγάλη κίνηση στα ελληνοτουρκικά με την υιοθέτηση του νέου νόμου, η Αθήνα αποφεύγει να στείλει το προειδοποιητικό μήνυμα που οφείλεται, ότι δηλαδή μια τέτοια πρωτοβουλία θα οδηγήσει σε υπονόμευση της διαδικασίας προσέγγισης και θα έχει συνέπειες και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αντιθέτως, στέλνει λάθος μήνυμα με την απόφαση που ανακοινώθηκε από το ΚΥΣΕΑ της περασμένης Δευτέρας για απόσυρση των Patriots από την Κάρπαθο και το Διδυμότειχο.
Η Τουρκία είχε αντιδράσει εντονότατα για τη μετακίνηση των Patriots στην Κάρπαθο, θεωρώντας ότι η Ελλάδα εκμεταλλεύθηκε τη συγκυρία του πολέμου στο Ιράν προκειμένου να παραβιάσει την υποτιθέμενη υποχρέωση αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Και η απόφαση αυτή για τους Patriots ήρθε ενώ ο πόλεμος στο Ιράν ακόμη δεν έχει τελειώσει και, αντιθέτως, είναι πιθανή μια νέα κλιμάκωσή του, οπότε κάθε άλλο παρά έχει εξαλειφθεί ο λόγος που είχε οδηγήσει στην εγκατάσταση του πυραυλικού συστήματος στην Κάρπαθο.
Δικαιολογημένα, και παρά τις δηλώσεις ότι πρόκειται για αναδιάταξη των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της χώρας βάσει σχεδίου, η κίνηση αυτή ερμηνεύθηκε ως σήμα κατευνασμού προς την Άγκυρα, την ώρα που κορυφώνεται η διαρροή πληροφοριών για το περιβόητο πλέον νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας». Βεβαίως, μετά τα πρώτα αρνητικά σχόλια στην Ελλάδα, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας έσπευσε να διαρρεύσει ότι μόλις αποχωρήσουν από την Κάρπαθο οι Patriots, στο νησί θα μετεγκατασταθεί ένα ζεύγος Mirage 2000-5.
Όλα αυτά, δυστυχώς, δείχνουν την έλλειψη συνολικής πολιτικής απέναντι στην Τουρκία, η οποία έχει εγκαταλειφθεί είτε στα χέρια του πρωθυπουργού, ο οποίος καυχιέται ότι είναι ο μόνος που μπορεί να σηκώσει ένα τηλέφωνο σε ώρα κρίσης –χωρίς να μας εξηγεί φυσικά σε ποιον θα απευθυνθεί–, είτε στον υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος επαναπαύεται στο ότι έχει δίαυλο επικοινωνίας με τον Χακάν Φιντάν. Η κυβέρνηση καυχιέται για τις συμμαχίες τις οποίες έχει συνάψει τα τελευταία χρόνια, όμως είναι σαφές ότι και εκεί υπάρχουν σοβαρά προβλήματα. Μετά την επίσκεψη Μακρόν, όπου ο απερχόμενος Πρόεδρος της Γαλλίας αναφέρθηκε πολλές φορές ότι θα σταθεί δίπλα στην Ελλάδα, ο εκπρόσωπος της Γαλλικής Προεδρίας έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν αφορούσαν οι δηλώσεις αυτές την Τουρκία, που είναι «φίλη χώρα της Γαλλίας». Την περασμένη εβδομάδα, μάλιστα, έγινε γνωστό ότι η τουρκική εταιρεία που κατασκευάζει τα Bayraktar έκανε συμφωνία με μεγάλη γαλλική εταιρεία drones, από την οποία παζάρευε να προμηθευτεί η Αθήνα.
Επίσης, υπήρξαν διαρροές ότι η Γαλλία έχει δώσει το πράσινο φως ώστε να συμμετάσχει και η Τουρκία στη συμπαραγωγή με την Ιταλία του πυραυλικού συστήματος SAMP/T Mamba. Η Αίγυπτος, στενός σύμμαχος της Ελλάδας και αντίβαρο στην τουρκική επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο, έχει ήδη αναθερμάνει τις σχέσεις με την Άγκυρα και, σύμφωνα με πληροφορίες, θα βρεθεί και στην πρωτοβουλία Τουρκίας – Πακιστάν – Κατάρ – Σαουδικής Αραβίας για μια μουσουλμανική συμμαχία στα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
Όσο για τις χώρες του Κόλπου (ΗΑΕ, Κατάρ, Σαουδική Αραβία), είναι προφανές ότι, έχοντας και οι τρεις χώρες εξαιρετικά καλές σχέσεις με την Άγκυρα και έχοντας επενδύσει μεγάλα κεφάλαια τα τελευταία χρόνια στην τουρκική οικονομία, αλλά και με βάση τις νέες προτεραιότητες που έχουν μετά τον πόλεμο στο Ιράν, ελάχιστα θα έχει να περιμένει η Ελλάδα από αυτές. Όσο για τις ΗΠΑ, με τις αλλοπρόσαλλες επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ και τον γνωστό, εκπεφρασμένο θαυμασμό του για τον Ταγίπ Ερντογάν, η εμπλοκή της Ουάσινγκτον στα ελληνοτουρκικά μάλλον θα είναι καταστροφική, με δεδομένη και την αλλεργία του αμερικανού Προέδρου σε οτιδήποτε έχει σχέση με τη διεθνή νομιμότητα και το διεθνές δίκαιο. Το Ισραήλ παραμένει ένας ισχυρός σύμμαχος, όσο διαρκεί, βεβαίως, η αντιπαράθεσή του με την Τουρκία, ωστόσο, πέραν της πώλησης αμυντικού υλικού στην Ελλάδα και στην Κύπρο, είναι εντελώς απίθανο να εμπλακεί σε μια ελληνοτουρκική αντιπαράθεση, όταν έχει τόσα μέτωπα ανοικτά και φυσικά δεν θα είχε την πρόθεση να ανοίξει νέα μέτωπα με την Τουρκία, η οποία μπορεί να το πιέσει τόσο στη Συρία και στον Λίβανο όσο και στη Γάζα.
Οι αυτάρεσκες δηλώσεις και τα καθησυχαστικά μηνύματα δεν αρκούν προφανώς για να αντιμετωπίσει η χώρα την φουρτούνα η οποία έρχεται μετά τα «ήρεμα νερά» στα ελληνοτουρκικά. Ούτε, βεβαίως, η αντιμετώπιση των ελληνοτουρκικών με μοναδικό γνώμονα τους δείκτες των δημοσκοπήσεων. Και οι ψευδαισθήσεις που κυριαρχούν στην κυβέρνηση, δυστυχώς, δεν αποτελούν καλό οδηγό και σύμβουλο…
