«Πράσινο φως» από την ΕΕ για την Mercosur: «Ναι» είπε η Ελλάδα
• Καθοριστική η ελληνική ψήφος στην αυριανή σύνοδο
H πλειοψηφία των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσε το πράσινο φως στη συμφωνία Mercosur, μετά τη συνεδρίαση της COREPER (Επιτροπής Μόνιμων Αντιπροσώπων).
Η συμφωνία εδώ και 26 χρόνια, επιτρέπει το ελεύθερο εμπόριο ανάμεσα στην ΕΕ και τέσσερις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη). Πρόκειται επομένως για μια τεράστια αγορά 700 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Σύμφωνα με τα Politico, Le Figaro, η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία ήταν οι χώρες που εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ενώ το Βέλγιο απείχε. Η Ελλάδα ψήφισε «ναι» λίγο πριν το ραντεβού κυβέρνησης – αγροτών.
Τι είχε προηγηθεί – Οι κόκκινες γραμμές για τα αγροτικά προϊόντα και το διπλωματικό θρίλερ πίσω από τις κλειστές πόρτες των Βρυξελλών.
Με το πρώτο φως της Πέμπτης 8 Ιανουαρίου 2026, η καρδιά του Παρισιού ξύπνησε υπό τον ήχο των κινητήρων δεκάδων τρακτέρ.
Παρά τα αυστηρά αστυνομικά μπλόκα στην περιφέρεια της γαλλικής πρωτεύουσας, μέλη του συνδικάτου Coordination Rurale κατάφεραν να διασπάσουν τις γραμμές ελέγχου, φτάνοντας σε εμβληματικά σημεία όπως ο Πύργος του Άιφελ και η Αψίδα του Θριάμβου.
Η κίνηση αυτή αποτελεί την κορύφωση των αντιδράσεων κατά της επικείμενης εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη, Βολιβία), η οποία αναμένεται να τεθεί σε κρίσιμη ψηφοφορία αύριο Παρασκευή.
Τα σημεία αιχμής της διαμαρτυρίας:
Αθέμιτος Ανταγωνισμός: Οι αγρότες καταγγέλλουν ότι η συμφωνία θα επιτρέψει την εισροή φθηνών λατινοαμερικανικών προϊόντων (βοδινό κρέας, ζάχαρη, πουλερικά) που δεν τηρούν τις αυστηρές ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Υγειονομική Κρίση: Η οργή επιτείνεται από τους κυβερνητικούς χειρισμούς στην πρόσφατη έξαρση της οζώδους δερματίτιδας των βοοειδών (lumpy skin disease), με τους παραγωγούς να ζητούν μεγαλύτερη στήριξη.
Πολιτική Πίεση: Παρά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να κάμψει τις αντιστάσεις προσφέροντας κονδύλια ύψους 45 δισ. ευρώ για τον αγροτικό τομέα, η Γαλλία παραμένει το κύριο ανάχωμα στη συμφωνία.
Διπλωματικό θρίλερ στις Βρυξέλλες: Η απομόνωση της Γαλλίας και το «ναι» της Ρώμης στη συμφωνία Mercosur
Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την καθοριστική ψηφοφορία της Παρασκευής, το σκηνικό στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλάζει άρδην, με τη Γαλλία να δείχνει ολοένα και πιο απομονωμένη στην προσπάθειά της να μπλοκάρει τη συμφωνία με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Οι γαλλικές «κόκκινες γραμμές»
Το Παρίσι συνεχίζει να πιέζει για δύο βασικές τροποποιήσεις που θεωρεί ζωτικής σημασίας:
Αυτόματη προστασία τιμών: Η Γαλλία ζητά την επαναφορά των δασμών εάν οι τιμές των αγροτικών προϊόντων υποχωρήσουν κατά 5%, απορρίπτοντας το προβλεπόμενο όριο του 8%.
Περιβαλλοντική ρήτρα: Επιδιώκει το δικαίωμα μονομερούς απαγόρευσης σε εισαγωγές προϊόντων που έχουν καλλιεργηθεί με φυτοφάρμακα τα οποία είναι ήδη απαγορευμένα εντός ΕΕ.
Η «μεταστροφή» της Ιταλίας αλλάζει τις ισορροπίες
Η σημαντικότερη ανατροπή έρχεται από τη Ρώμη. Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, φαίνεται να ικανοποιείται από τις τελευταίες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κάνοντας λόγο για μια «προσέγγιση κοινής λογικής» που στηρίζει τον πρωτογενή τομέα. Αν και η Ιταλία συνεχίζει να διαπραγματεύεται τις λεπτομέρειες των τιμών, η φαινομενική στήριξή της αποτελεί το «κλειδί» για την αυριανή ψηφοφορία.
Η αριθμητική της ειδικής πλειοψηφίας
Με την Ιταλία —η οποία εκπροσωπεί το 13% του πληθυσμού της ΕΕ— να τάσσεται υπέρ, η Γαλλία χάνει το ισχυρότερο όπλο της. Στο σύστημα της ειδικής πλειοψηφίας (όπου απαιτούνται 15 χώρες και το 65% του πληθυσμού), το μέτωπο της άρνησης (Γαλλία, Πολωνία, Ιρλανδία, Αυστρία) πλέον δυσκολεύεται να συγκεντρώσει το απαραίτητο 35% του πληθυσμού για να ασκήσει βέτο.
Σε στάση αναμονής η Αθήνα
Η Ελλάδα, υπό την παρούσα κυβέρνηση το 2026, τηρεί μια στάση αναμονής και υπό όρους υποστήριξης, διαφοροποιούμενη από το «σκληρό» μέτωπο της Γαλλίας, ενώ την ίδια στιγμή οι Έλληνες αγρότες βρίσκονται στους δρόμους με μαζικές κινητοποιήσεις.
Συγκεκριμένα, η ελληνική θέση διαμορφώνεται ως εξής:
Κυβερνητική Στάση: Η κυβέρνηση και ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, δήλωσαν (7 Ιανουαρίου 2026) ότι η συμφωνία μπορεί να ευνοήσει τις ελληνικές εξαγωγές (π.χ. φέτα, λάδι, κρασί), αλλά η Αθήνα θέτει ως απαράβατο όρο την ύπαρξη αυστηρών ρητρών διασφάλισης και αμοιβαιότητας στους κανόνες παραγωγής.
Αγροτικές Κινητοποιήσεις: Σήμερα, 8 Ιανουαρίου 2026, οι Έλληνες αγρότες πραγματοποιούν 48ωρους αποκλεισμούς σε εθνικές οδούς (όπως στα Μάλγαρα, το Κάστρο και την Εύβοια), ζητώντας από την κυβέρνηση να καταψηφίσει τη συμφωνία, την οποία χαρακτηρίζουν «ταφόπλακα» για τον κλάδο λόγω του αθέμιτου ανταγωνισμού από τη Λατινική Αμερική.
Πολιτική Πίεση: Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για παθητική στάση, ενώ η Αθήνα φαίνεται να κλίνει προς την πλευρά της «κοινής λογικής» που εξέφρασε η Ιταλία, αναμένοντας τις τελικές εγγυήσεις από την Κομισιόν για το πακέτο στήριξης των 45 δισ. ευρώ.
Η Ελλάδα αναμένεται να καθορίσει την τελική της ψήφο στην αυριανή σύνοδο (9 Ιανουαρίου 2026), ζυγίζοντας τα οφέλη για τις εξαγωγές έναντι των σφοδρών αντιδράσεων της εγχώριας αγροτικής βάσης.
Το διακύβευμα της Παρασκευής
Αναλυτές εκτιμούν ότι η συμφωνία μπορεί πλέον να εγκριθεί ακόμη και χωρίς τη γαλλική υπογραφή. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σημαντική πολιτική ήττα για τον Εμανουέλ Μακρόν στο εσωτερικό της χώρας του, την ώρα που οι δρόμοι του Παρισιού είναι γεμάτοι τρακτέρ, αλλά θα σήμανε την έναρξη μιας νέας εποχής για το παγκόσμιο εμπόριο. Οι Γάλλοι παραγωγοί προειδοποιούν ότι η βιωσιμότητά τους απειλείται άμεσα.
Η Παρασκευή θεωρείται ορόσημο, καθώς θα φανεί αν η Ευρώπη θα επιλέξει τη στρατηγική επέκταση των αγορών της ή την προστασία του παραδοσιακού αγροτικού της μοντέλου.
Σε μια προσπάθεια να κερδίσει την υποστήριξη των κρατών μελών, η Επιτροπή πρότεινε αυτή την εβδομάδα τη διάθεση επιπλέον 45 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ στους αγρότες στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό του μπλοκ, αντισταθμίζοντας σε μεγάλο βαθμό μια προγραμματισμένη μείωση 20% στη γεωργική χρηματοδότηση.
