Μ. Ζαμπάρας στο “Π”: Η κανονικότητα των λίγων, η Δημοκρατία των τύπων
Tου
ΜΙΛΤΟΥ ΖΑΜΠΑΡΑ
Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ Αιτωλοακαρνανίας
Αντίστοιχα επικίνδυνη απειλή για μια Δημοκρατία με το πραξικόπημα είναι η βαθμιαία, σταθερή και μεθοδική φθορά των θεσμών. Είναι η στιγμή που η τυπική λειτουργία του πολιτεύματος παραμένει όρθια, αλλά το περιεχόμενό της έχει διαβρωθεί. Η στιγμή που οι πολίτες συνεχίζουν να ψηφίζουν, αλλά δεν περιμένουν πια τίποτα. Η στιγμή που το Σύνταγμα παραμένει τυπικά σε ισχύ, αλλά το πνεύμα του έχει εκχωρηθεί σε μια πανίσχυρη, ανεξέλεγκτη εκτελεστική εξουσία. Η στιγμή που η Δημοκρατία υποχωρεί, όχι με θόρυβο, αλλά με σιωπηλή αποδοχή. Η στιγμή που η Δικαιοσύνη εκδίδει αποφάσεις, αλλά λίγοι τις εμπιστεύονται. Η στιγμή που το κράτος λειτουργεί, αλλά υπέρ των λίγων.
Η κρίση των θεσμών στην Ελλάδα δεν είναι θεωρητική. Είναι συστημική. Η Βουλή έχει υποβαθμιστεί σε γραφείο επικύρωσης κυβερνητικών αποφάσεων. Οι ανεξάρτητες αρχές πιέζονται, φιμώνονται ή αντικαθίστανται με πρόσωπα εμπιστοσύνης της εκτελεστικής εξουσίας. Η ενημέρωση έχει μετατραπεί σε μηχανισμό επιδοτούμενης συναίνεσης. Η Δικαιοσύνη παρακολουθεί και κάποιες φορές συμμετέχει στη σταδιακή εγκαθίδρυση μιας παραθεσμικής κανονικότητας.
Από το σκάνδαλο των υποκλοπών και την απόπειρα συγκάλυψης μέχρι τις δεκάδες υποθέσεις απευθείας αναθέσεων δισεκατομμυρίων, την πολιτική προστασία στα καρτέλ της αγοράς και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, διαμορφώνεται ένα παρα-σύστημα εξουσίας. Εξωθεσμικό και λειτουργικό. Παράνομο και ανεκτό. Και κυρίως: όχι δημοκρατικό.
Όλα αυτά δεν αποτελούν συμπτώματα μιας απλής «κακής διακυβέρνησης». Είναι το προϊόν μιας στρατηγικής αποδόμησης των θεσμών, μιας πολιτικής που νοείται ως εξουσιαστική επιβολή και όχι ως υπεύθυνη διαχείριση. Είναι η συγκρότηση μιας «νέας κανονικότητας», όπου η εξουσία δεν λογοδοτεί, η αλήθεια κατασκευάζεται, και η πολιτική συναίνεση και στήριξη εξαγοράζονται.
Η Δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη. Δεν ζει από το Σύνταγμα μόνο, αλλά από τη συλλογική εμπιστοσύνη ότι οι θεσμοί λειτουργούν για όλους και όχι για τους λίγους. Και αυτή η εμπιστοσύνη, σήμερα, κλονίζεται επικίνδυνα.
Όταν οι θεσμοί σιωπούν, η εξουσία αποθρασύνεται. Και όταν η αδικία γίνεται συνήθεια, η Δημοκρατία κινδυνεύει να γίνει κέλυφος χωρίς περιεχόμενο. Δεν έχουμε την πολυτέλεια της ανοχής. Έχουμε το χρέος της σύγκρουσης. Με όσους θεωρούν τη χώρα τους λάφυρο. Με όσους θέλουν μια Δημοκρατία υπό επιτήρηση.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
