Μ. Κρανίδης στο “Π”: Αποκέντρωση τώρα: Το σχέδιο που μπορεί να λύσει το στεγαστικό και να ξαναζωντανέψει την Ελλάδα
Του
ΜΑΝΟΥ ΚΡΑΝΙΔΗ
Πολιτικού Μηχανικού ΕΜΠ, MSc,
CEO «Krama Property» (www.kramaproperty.com),
Γραμματέα Ενημέρωσης και Μέλους ΔΣ ΠΟΜΙΔΑ
Προέδρου ΕΝΙΒΟΠΑ, Δημοτικού Συμβούλου Χαλανδρίου
Η στεγαστική κρίση αποτελεί ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα της σύγχρονης εποχής, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου η ζήτηση για κατοικία υπερβαίνει κατά πολύ την προσφορά. Τα τελευταία χρόνια, τα ενοίκια έχουν αυξηθεί πάνω από 30%, ενώ σε πολλές περιπτώσεις το κόστος στέγασης φτάνει έως και το 40% του εισοδήματος ενός νοικοκυριού. Η συνεχής συγκέντρωση πληθυσμού στις πόλεις εντείνει το πρόβλημα, καθιστώντας την πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγη ολοένα και πιο δύσκολη. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποκέντρωση αναδεικνύεται ως μια ουσιαστική και ρεαλιστική λύση, ιδιαίτερα για την ενδοχώρα της Ελλάδας.
Η αποκέντρωση σημαίνει μεταφορά πληθυσμού και οικονομικών δραστηριοτήτων από τα μεγάλα αστικά κέντρα προς την περιφέρεια. Σήμερα, πάνω από το 35% του πληθυσμού συγκεντρώνεται στην Αττική, γεγονός που αποτυπώνει την ανισορροπία. Η ενίσχυση της περιφέρειας μπορεί να μειώσει τη ζήτηση κατοικίας στις πόλεις και να οδηγήσει σε σταθεροποίηση των τιμών, ενώ, παράλληλα, δημιουργεί νέες προοπτικές ανάπτυξης.
Η τεχνολογία παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτήν τη μετάβαση. Η εξ αποστάσεως εργασία και η ψηφιοποίηση επιτρέπουν σε πολλούς εργαζομένους να ζουν εκτός αστικών κέντρων, χωρίς να χάνουν επαγγελματικές ευκαιρίες. Ήδη σε ορισμένους κλάδους έως και το 25% των εργαζομένων δουλεύει με υβριδικά μοντέλα, γεγονός που καθιστά πιο εφικτή τη μετακίνηση προς μικρότερες πόλεις και αγροτικές περιοχές.
Ωστόσο, η αποκέντρωση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ουσιαστική στήριξη από την πολιτεία. Απαιτείται ενίσχυση της παραγωγής στην περιφέρεια, με έμφαση στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα. Η αγροτική παραγωγή, η μεταποίηση και οι μικρές βιοτεχνίες και ο εναλλακτικός τουρισμός μπορούν να δημιουργήσουν σταθερές θέσεις εργασίας, εφόσον υποστηριχθούν με επενδύσεις και σύγχρονες υποδομές. Παράλληλα, χρειάζονται ισχυρά κίνητρα για τη μετακίνηση πληθυσμού. Φορολογικές ελαφρύνσεις, επιδοτήσεις στέγασης και πρόσβαση σε χρηματοδότηση μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες. Ιδιαίτερη σημασία έχει η στήριξη των νέων ζευγαριών, καθώς πάνω από το 60% δηλώνει δυσκολία πρόσβασης σε κατοικία. Η δημιουργία ευκαιριών στην περιφέρεια μπορεί να αποτελέσει διέξοδο.
H αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κατοικιών και δημόσιων κτιρίων στην περιφέρεια μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος εγκατάστασης για νέες οικογένειες και επαγγελματίες. Χιλιάδες ακίνητα παραμένουν ανεκμετάλλευτα σε χωριά και μικρές πόλεις, την ώρα που τα αστικά κέντρα ασφυκτιούν. Με σωστά προγράμματα ανακαίνισης, χαμηλότοκα δάνεια και συνεργασία κράτους και τοπικής αυτοδιοίκησης, οι περιοχές αυτές μπορούν να μετατραπούν σε ζωντανούς πυρήνες ανάπτυξης, προσφέροντας οικονομικές ευκαιρίες και καλύτερη ποιότητα ζωής στους κατοίκους, ενισχύοντας παράλληλα την τοπική οικονομία και περιορίζοντας την εγκατάλειψη της υπαίθρου.
Εξίσου σημαντική είναι η ανάπτυξη κοινωνικών δομών, όπως σχολεία, δομές υγείας και παιδικοί σταθμοί, ώστε οι οικογένειες να αισθάνονται ασφάλεια. Τέλος, η συνεχής βελτίωση των υποδομών, από τις μεταφορές έως το γρήγορο διαδίκτυο, είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Συμπερασματικά, η αποκέντρωση μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για τη βιώσιμη ανάπτυξης της οικονομίας και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, εφόσον συνοδευθεί από στοχευμένες πολιτικές, αποτελεσματική υλοποίηση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
