Η τραγωδία της στρατιωτικοποίησης της Ευρώπης και η παράπλευρη απώλεια του Ευρωπαϊκού Νότου – Του Ν. Στραβελάκη
–Η περίπτωση της Ελλάδας και του πολιτικού της συστήματος
Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Η ιστορία της «ευρωπαϊκής» πολιτικής ιδιαίτερα μετά το 2008 είναι ένα σύνολο από αποτυχίες που σερβίρονται με ένα πανομοιότυπο επικοινωνιακό μοτίβο. Κάτι πολύ λανθασμένο και ανήθικο συμβαίνει, το οποίο πρέπει να διορθωθεί. Όμως, αυτή η διόρθωση είναι παράλληλα μια ευκαιρία που θα ανοίξει νέους δρόμους για την ΕΕ και τις χώρες-μέλη.
Η μεγάλη κρίση του 2008 στην Ευρώπη θεωρήθηκε αποτέλεσμα δημοσιονομικής ανηθικότητας κυρίως του Ευρωπαϊκού Νότου και πρωτίστως της Ελλάδας και η διόρθωσή του θα οδηγούσε σε νέα μεγέθυνση και θωράκιση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Έτσι, πήγαμε στα Μνημόνια και σε μία δεκαετία λιτότητας. Όταν όλοι κατάλαβαν ότι αυτό δεν δουλεύει, ήρθε η συζήτηση για το περιβάλλον και την ενεργειακή αυτάρκεια. Οι κακοί είναι αυτοί που ρυπαίνουν και πωλούν ορυκτά καύσιμα και η διέξοδος είναι η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, που και θα περιόριζε τις τιμές, και θα αντιμετώπιζε την κλιματική κρίση. Πάλι ξοδεύτηκαν δισεκατομμύρια, καταστράφηκαν περιοχές Natura, αλλά η ενέργεια ακρίβυνε (συνολικά), ενώ οι επιπτώσεις τις κλιματικής κρίσης παρέμειναν.
Όμως, τούτη τη φορά, η αποτυχία των πολιτικών ψηφιοποίησης και πράσινης μετάβασης συνοδεύτηκε από συνολική όξυνση της κρίσης στον πυρήνα της ΕΕ. Γαλλία και Γερμανία βρίσκονται σε ύφεση, θέτοντας σε ανοιχτή αμφισβήτηση το εγχείρημα της ευρωπαϊκής ενοποίησης στο σύνολό του. Αλλά η αντίδραση είναι, και πάλι, μία από τα ίδια, και χειρότερα. Ο επανεξοπλισμός της Ευρώπης και η επέκταση της πολεμικής βιομηχανίας για την αντιμετώπιση της «ρωσικής απειλής» είναι η νέα… συνταγή επιτυχίας.
Πρόκειται για μια πολιτική απροκάλυπτης ενίσχυσης της γερμανικής –πρωτίστως–, της γαλλικής και της ολλανδικής πολεμικής βιομηχανίας, με δανεικά που θα λάβουν και θα δαπανήσουν κυρίως οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου (εξαιρουμένης της Ισπανίας, που θα πάρει και κάτι). Από τους πλέον χαμένους είναι η Ελλάδα, καθώς θα κληθεί να δαπανήσει δανεικά για την αγορά εισαγόμενου πολεμικού υλικού που δεν θα αφορά την άμυνα των συνόρων της. Βλέπετε εκείνο το αφήγημα για τα «σύνορα της Ευρώπης» έχει πάει στις ελληνικές καλένδες, αφού και η Τουρκία περιλαμβάνεται στον αμυντικό σχεδιασμό της ΕΕ.
Όμως, η ανακατάταξη δεν σταματάει εδώ. Η στρατιωτικοποίηση περιλαμβάνει σημαντικές αναδιαρθρώσεις στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Αυτές αφορούν τόσο την κατανομή των κονδυλίων ανάμεσα στις χώρες-μέλη όσο και ανάμεσα στους οικονομικούς κλάδους. Ξεκινώντας από το τελευταίο, είναι προφανές ότι οι αγροτικές ενισχύσεις θα περιοριστούν σημαντικά, όπως και οι επιδοτήσεις της πράσινης μετάβασης. Το πιθανότερο είναι ότι τα αδιάθετα κεφάλαια του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης θα διατεθούν για αγορά πολεμικού υλικού. Παράλληλα, τα «κακομαθημένα παιδιά της Ευρώπης», για να παραφράσω τον τίτλο ενός βιβλίου-μνημείου ανοησίας της ελληνικής συστημικής διανόησης, θα πάψουν να είναι οι Έλληνες. Στη θέση τους θα μπουν οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία, η Σλοβακία και ό,τι περισσέψει από την Ουκρανία. Αυτοί θα λαμβάνουν τις όποιες ενισχύσεις του κοινοτικού προϋπολογισμού, που είναι και το καυτό ζήτημα των τελευταίων ημερών.
Το εγχώριο πολιτικό σύστημα μοιάζει να αγνοεί αυτές τις εξελίξεις ή μάλλον παριστάνει ότι τις αγνοεί. Βλέπετε, από τη μία υπάρχουν τα σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ και όλα τα υπόλοιπα που ετοιμάζονται να βγουν από Βρυξέλλες μεριά, και κάνουν τους κυβερνητικούς τουλάχιστον να αποφεύγουν να τρίβονται στην… γκλίτσα του τσοπάνη. Από την άλλη, θα διατεθούν σημαντικά κονδύλια σε πολεμικές δαπάνες, κάτι που σημαίνει ότι η σημερινή ηγεσία της ΝΔ θα επιδιώξει να μείνει στην εξουσία μέχρι την τελευταία ημέρα. Όμως, ο κύβος ερρίφθη, όπως το πρώτο Μνημόνιο έφαγε το ΠΑΣΟΚ, το δεύτερο τη ΝΔ του Σαμαρά και το τρίτο τον ΣΥΡΙΖΑ, αυτές οι εξελίξεις είναι το τέλος της ΝΔ του Μητσοτάκη. Το θέμα είναι τι κάνουμε οι υπόλοιποι απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
