Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ κερδίζει, οι έλληνες πολίτες χάνουν…
–Από τις απευθείας αναθέσεις (της εποχής Σημίτη) στις… υπερπροσφορές (της εποχής Μητσοτάκη)
Η δεύτερη τετραετία του Κώστα Σημίτη στη διακυβέρνηση της χώρας έμεινε στην Ιστορία ως ο… χρυσός αιώνας της διαπλοκής και της διαφθοράς. Σκάνδαλα, σκάνδαλα, σκάνδαλα παντού. Με τη Δικαιοσύνη να… κρύβεται πίσω από το δάχτυλό της και να αλλοιώνεται ο πυρήνας της Δημοκρατίας μας, ενώ σε συνδυασμό με την ένταξη στην ΟΝΕ σημειώθηκε η μεγαλύτερη αναδιανομή πλούτου, σε βάρος των μη προνομιούχων, στον δυτικό κόσμο, εν καιρώ ειρήνης.
Εκείνη την περίοδο μπήκαν τα θεμέλια για τη μετέπειτα χρεοκοπία της Ελλάδας. Έπεσαν τα… μπετά. Μπετά, όπως λέμε… δημόσια έργα, η υπερκοστολόγηση των οποίων δημιούργησε νέο χρήμα στα χέρια ελάχιστων. Η τακτική, τότε, των απευθείας αναθέσεων χαρακτήρισε την εποχή Σημίτη. Σήμερα, στην εποχή του Κυριάκου Μητσοτάκη, γύρω από τον οποίο… σταβλίζονται πολλά από τα λεγόμενα «ορφανά Σημίτη», το καινούριο εφεύρημα ονομάζεται… υπερπροσφορές, με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να προσφέρεται ως παράδειγμα και να δημιουργεί μια σειρά από ερωτήματα.
Το μυστικό των υπερπροσφορών
Σε μια χώρα με την… πονεμένη ιστορία της Ελλάδας στα δημόσια έργα, τα ίχνη σκανδάλων και την αυξημένη θεσμική καχυποψία, ένα επαναλαμβανόμενο και συστηματικό μοτίβο στις μεγάλες παραχωρήσεις της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, χωρίς να συνιστά αυτομάτως διαπίστωση παρανομίας. Πρόκειται για το σύστημα της Ετεροχρονισμένης Μείωσης του Καθαρού Τιμήματος. Το επαναλαμβανόμενο μοντέλο είναι: Υψηλή, νικητήρια προσφορά, που ακολουθείται από ουσιαστική μείωση του καθαρού οφέλους για το Δημόσιο, μέσω εκ των υστέρων προσαρμογών, ρητρών και αποζημιώσεων.
Τα παραδείγματα που… φωνάζουν
Εγνατία Οδός: Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Egis κατέθεσε την προτιμητέα προσφορά 1,496 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το τελικό καθαρό τίμημα μειώθηκε σε 1,269 δισ. ευρώ λόγω rebalancing επιτοκίων. Επιπλέον, ο λογαριασμός των 180 εκατ. ευρώ για πιστοποίηση σηράγγων, οι απώλειες εσόδων ΤΕΡΝΑ και η κρατική κάλυψη απαλλαγών διοδίων οδήγησαν τη συνολική μείωση του οφέλους του Δημοσίου στην περιοχή των 407 – 507 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για μείωση που προσεγγίζει το 30% της αρχικής προσφοράς.
Αττική Οδός: Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ νίκησε με 3,27 δισ. ευρώ (υψηλότερη έναντι των 3,106 δισ. ευρώ της Vinci). Ακολούθησαν ρήτρες KPIs και προσαρμογές που, σύμφωνα με αναλύσεις, ενίσχυσαν τα έσοδά της κατά 94% σε βάθος χρόνου.
ΒΟΑΚ και Ολυμπία Οδός: Στις κοινοπραξίες της ΤΕΡΝΑ, αποζημιώσεις 124,5 εκατ. ευρώ και 115 εκατ. ευρώ καταβλήθηκαν λόγω καθυστερήσεων απαλλοτριώσεων.
Από «επιθετική στρατηγική» σε θεσμικό ερώτημα
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αποδίδει τα κέρδη της (backlog 9,2 δισ. ευρώ, 57% EBITDA από παραχωρήσεις) σε «επιθετική εμπορική πολιτική»: Υψηλές προσφορές και λεπτομερή γνώση των ρητρών ΣΔΙΤ. Όμως, η επανάληψη του μοτίβου –υπερπροσφορά, νίκη, 20% – 30% μείωση καθαρού τιμήματος– εγείρει σοβαρό θεσμικό ερώτημα. Αυτή η ανάγκη για καχυποψία ενισχύεται από το ιστορικό πρόστιμο 18,6 εκατ. ευρώ που επιβλήθηκε το 2017 στον Όμιλο για συμμετοχή σε καρτέλ δημόσιων έργων, γεγονός που θέτει προηγούμενο για μη ανταγωνιστική συμπεριφορά.
Απαντήσεις άμεσα…
Μια σειρά από ερωτήματα που απαιτούν άμεσες απαντήσεις προκύπτουν από τη δραστηριοποίηση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Γιατί η ΤΕΡΝΑ «προβλέπει» και ενσωματώνει τέτοιες ρήτρες καλύτερα από όλους τους διεθνείς και εγχώριους ανταγωνιστές;
Είναι επαρκείς οι έλεγχοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε πολιτικά ευαίσθητα έργα ΣΔΙΤ, όπου η λεπτομέρεια της διαπραγμάτευσης καθορίζει το τελικό όφελος του Δημοσίου;
Υπάρχουν μοτίβα στις διαπραγματεύσεις που απαιτούν διερεύνηση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τη διαφάνεια των διαδικασιών;
Σε εποχή που διακινούνται δισεκατομμύρια σε κρίσιμες υποδομές, η πλήρης διαλεύκανση των μηχανισμών προσαρμογής του τιμήματος αποτελεί υποχρέωση απέναντι στους φορολογούμενους.
Και αξίζει να σημειωθεί ότι οι παραπάνω απορίες… κοινής λογικής έχουν πάρει και την κοινοβουλευτική οδό διερεύνησης, με βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, υπό τον αρμόδιο τομεάρχη Νίκο Παππά, να καταθέτουν συγκεκριμένες ερωτήσεις-αναφορές για ένα από τα υπό διερεύνηση έργα, το σχέδιο εκτροπής του ρέματος Τραχώνων.
