Η αντίδραση της Τουρκίας επιβεβαιώνει την ορθότητα της προσέγγισης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ
Το Ισραήλ και ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου έδειξαν την πόρτα στον αναθεωρητισμό της Τουρκίας, αφήνοντας εκτεθειμένους τους φοβισμένους ηγέτες της Ελλάδας και της Κύπρου, που στέκονταν στο πλάι του και δεν τόλμησαν, στη διακριτικότητα των δηλώσεων, να αναφερθούν καν σε εκείνους που απειλούν τη σταθερότητα στην περιοχή, διεκδικούν την κυριαρχία κρατών και κατέχουν παράνομα εδάφη ευρωπαϊκής χώρας.
Η Τριμερής Συνεργασία, εκ των πραγμάτων, έχει στον πυρήνα της την αντιμετώπιση των απειλών ασφάλειας που αντιμετωπίζουν από κοινού οι δύο χώρες, και η απειλή αυτή δεν είναι άλλη από την επιθετική πολιτική της Τουρκίας και την τρομοκρατία.
Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δεν μάσησε τα λόγια του την περασμένη Δευτέρα στο Τελ Αβίβ, μετά την ολοκλήρωση της Τριμερούς, και προειδοποίησε ότι οι τρεις χώρες δεν πρόκειται να επιτρέψουν την ανασύσταση αυτοκρατοριών ούτε βεβαίως να υποδουλωθούν από αυτούς που ονειρεύονται αυτοκρατορίες.
Ο κ. Νετανιάχου μίλησε για τη συμμαχία των τριών χωρών ως παράγοντα σταθερότητας και ασφάλειας στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι αυτά είναι αναγκαία προκειμένου να υπάρξει ειρήνη, ανάπτυξη και ευημερία.
Είναι προφανές ότι το Ισραήλ επενδύει σημαντικά στη σχέση με την Ελλάδα και την Κύπρο και έχει ιδιαίτερη σημασία το ότι εντάσσει αυτήν τη σχέση στο γενικότερο γεωπολιτικό πλαίσιο, το οποίο συμβαδίζει και με τον αμερικανικό σχεδιασμό.
Η Τουρκία ανησυχεί γιατί αποκλείεται από διάφορους σχεδιασμούς, ενώ υφίσταται και το βέτο που έχουν θέσει οι Ισραηλινοί, με την υποστήριξη της Ελλάδας, προκειμένου να μη δοθούν τα F-35 στην Τουρκία αλλά και το ελληνικό και κυπριακό βέτο στο Πρόγραμμα «SAFE».
Στην Τριμερή εξετάστηκε η ενίσχυση των αμυντικών σχέσεων όχι μόνο με κοινές ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις προσωπικού, αλλά και με εξοπλισμούς, όπου, μάλιστα, άμεσα, στα πακέτα αγοράς εξελιγμένων οπλικών συστημάτων από το Ισραήλ εξετάστηκε και η συμπαραγωγή με ελληνικές και κυπριακές εταιρείες.
Είναι επίσης σημαντικό το ότι οι τρεις χώρες δήλωσαν έτοιμες να αναλάβουν δράση ώστε να είναι έτοιμες να ενταχθούν στην υλοποίηση του μεγάλου σχεδίου IMEC, που θα συνδέει την Ινδία με τις χώρες του Κόλπου και από εκεί, μέσω Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας, με τις αγορές της Ευρώπης. Στην κοινή διακήρυξη εκφράζεται, επίσης, η στήριξη στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι πληροφορίες ότι στη συνάντηση Νετανιάχου – Χριστοδουλίδη οι δύο πλευρές συζήτησαν το ενδεχόμενο να ξεκινήσει η κατασκευή του καλωδίου στο σκέλος Ισραήλ – Κύπρος, με τον ισραηλινό πρωθυπουργό να μεταφέρει την πρόθεσή του να εντάξει το έργο αυτό στον γενικότερο σχεδιασμό του IMEC.
Οι τρεις χώρες συμφώνησαν και για μια σειρά πρωτοβουλιών που αφορούν τη θαλάσσια ασφάλεια, την πολιτική προστασία, την κυβερνοασφάλεια και την Τεχνητή Νοημοσύνη, που δημιουργούν ένα πιο στενό πλέγμα σχέσεων, ενώ επισημάνθηκε και η στενή επαφή μεταξύ των τριών λαών, με ενδεικτικό το γεγονός ότι κάθε εβδομάδα υπάρχουν περισσότερες από 160 πτήσεις μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου.
Όμως, όλα αυτά, ενώ αναδεικνύουν τον στρατηγικό χαρακτήρα των σχέσεων των τριών χωρών, θα πρέπει να γίνονται ολοένα και πιο συγκεκριμένα και να έχουν απτά αποτελέσματα και για όλες τις χώρες. Ελλάδα και Κύπρος έχουν προσφέρει τα τελευταία δύο χρόνια σημαντική βοήθεια στο Ισραήλ, λειτουργώντας ισορροπιστικά και στο εσωτερικό της ΕΕ, όπου υπάρχει έντονο αντιισραηλινό κλίμα, ενώ συνεχίζουν οι δύο χώρες να δίνουν στρατηγική διέξοδο στο Ισραήλ προς τη Μεσόγειο. Η συνεργασία και οι δεσμεύσεις για αντιμετώπιση των απειλών ασφάλειας θα πρέπει να είναι απτές και συγκεκριμένες.
Πάντως, το θέμα του GSI θα είναι κρίσιμο στοιχείο δοκιμασίας αυτής της σχέσης, εάν και όποτε αποφασιστεί η επανάληψη των εργασιών για την υλοποίηση του έργου. Διότι μπορεί να δημιουργείται μια ασαφής αντίληψη ότι υπάρχει συμμαχία με το Ισραήλ, αλλά είναι μάλλον απίθανο το Ισραήλ να στείλει δυνάμεις για να αντιμετωπίσουν τον Τουρκικό Στόλο, εάν επιχειρήσει να εμποδίσει εκ νέου τις έρευνες ανατολικά της Κάσου.
Επίσης, η Αθήνα μπορεί να ελπίζει ότι ο κ. Νετανιάχου θα έχει να πει δύο καλές κουβέντες για τον Κυριάκο Μητσοτάκη στον Ντόναλντ Τραμπ, στη συνάντησή τους σε λίγες ημέρες, και αυτό να ανοίξει τον δρόμο για την πολυπόθητη πρόσκληση του πρωθυπουργού στον Λευκό Οίκο. Όμως, ο κ. Νετανιάχου μάλλον θα έχει πολύ σοβαρότερα και πολύ πιο κρίσιμα για τον ίδιο ζητήματα να θέσει στον Ντόναλντ Τραμπ.
Από την άλλη πλευρά, ενώ η Τριμερής αυτή συνεργασία έχει πολλά οφέλη για την Ελλάδα και την Κύπρο, έχει και μια σημαντική πρόκληση. Η Τουρκία αντέδρασε εμμέσως στις δηλώσεις Νετανιάχου, αλλά ήταν προσεκτική σε ό,τι αφορά την Ελλάδα. Όμως, κανείς δεν αμφιβάλλει ότι η Τριμερής, κυρίως τώρα, που παίρνει και άλλα χαρακτηριστικά, με την εμβάθυνση σε θέματα άμυνας, γίνεται δεκτή στην Τουρκία ως απειλή ασφάλειας και η Αθήνα θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη ότι αυτό θα βαρύνει το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
