Η αλήθεια πίσω από την εκλογή Πιερρακάκη στην προεδρία του Eurogroup και η σκληρή πραγματικότητα του προϋπολογισμού… – Του Ν. Στραβελάκη
Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Η εβδομάδα ξεκίνησε με νέους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης. Αφορμή, η εκλογή του κ. Πιερρακάκη στην προεδρία του Eurogroup την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου. Η εκλογή επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί ως αναγνώριση της πορείας της ελληνικής οικονομίας υπό την κυβέρνηση της ΝΔ. Βέβαια, δεν αργήσαμε να καταλάβουμε τους πραγματικούς λόγους της προτίμησης στον κ. Πιερρακάκη. Αυτοί αφορούν κυρίως, αλλά όχι μόνο, το δάνειο που έχει υποσχεθεί η ΕΕ στην Ουκρανία. Ας τα πάρουμε από την αρχή.
Η ΕΕ υποσχέθηκε δάνειο στην Ουκρανία με σκοπό την ανοικοδόμησή της. Συγκεκριμένα, η Κομισιόν θα λάβει δάνειο 90 δισ. από τη Euroclear, έναν διεθνή οργανισμό που φυλάσσει ή / και εκκαθαρίζει χρηματοπιστωτικά περιουσιακά στοιχεία διεθνώς. Ενέχυρο θα είναι μέρος των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, που βρίσκονται κατατεθειμένα στη Euroclear και ανέρχονται περίπου στα 210 δισ. Το δάνειο θα καλύψει περίπου το 1/3 των αναγκών της Ουκρανίας για το 2026 –τα υπόλοιπα θα τα βάλουν, λέει, οι υπόλοιποι σύμμαχοι των Ουκρανών– και θα αποπληρωθεί μετά το τέλος του πολέμου και υπό την προϋπόθεση ότι η Ρωσία θα καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις στην Ουκρανία.
Όπως είναι φυσικό, αυτή η προοπτική έχει συναντήσει την οργίλη αντίδραση της Ρωσίας, η οποία μάλλον θα προσφύγει σε διεθνή διαιτησία για τον λόγο αυτό, ενώ μπορεί να προβεί και σε αντίποινα, δεσμεύοντας περιουσιακά στοιχεία ευρωπαϊκών χωρών, επιχειρήσεων και ιδιωτών στη Ρωσία. Όπως μας ενημερώνει ο «Guardian» (17/12/2025), η χώρα που θα πληγεί περισσότερο σε αυτό το ενδεχόμενο είναι το Βέλγιο, από το οποίο προερχόταν και ο ανθυποψήφιος του κ. Πιερρακάκη, «υπουργός προϋπολογισμού» κ. Φαν Πέτεγκεμ.
Αυτός είναι και ο λόγος που αποσύρθηκε και εξελέγη ο κ. Πιερρακάκης. Κοντολογίς, οι Γερμανοί και δευτερευόντως οι Γάλλοι έψαχναν για έναν πρόθυμο ηλίθιο, ώστε να φάει τα σκάγια από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και από τη Ρωσία για το δάνειο, και τον βρήκαν. Το πρώτο επεισόδιο αυτού του σίριαλ παίχτηκε την Πέμπτη το βράδυ, καθώς το πλαίσιο του δανείου άλλαξε –πέρασε των Βέλγων– και θα δοθεί με κρατικές εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένων και ελληνικών εγγυήσεων. Άλλη μία μεγάλη επιτυχία.
Όμως, η χρησιμότητα του κ. Πιερρακάκη δεν περιορίζεται στο ουκρανικό δάνειο. Βρίσκεται και στο γεγονός ότι προέρχεται από την Ελλάδα, μια χώρα που, παρόλο που έχει υποφέρει από την ευρωπαϊκή λιτότητα, είναι διατεθειμένη να τη συνεχίσει στην περίοδο της πολεμικής κινητοποίησης. Αυτό είναι ξεκάθαρο και από τον ελληνικό προϋπολογισμό του 2026, που δεν περιλαμβάνει καμιά παροχή, πλην αορίστων φοροαπαλλαγών, αλλά κυρίως από το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα που έχει καταθέσει ο κ. Πιερρακάκης. Το τελευταίο προβλέπει δραματικές περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, που φτάνουν στο 20% για το υπουργείο Εξωτερικών, στο 40% για το υπουργείο πολιτισμού και στο 50%, παρακαλώ, για το υπουργείο Παιδείας. Είναι σαφές ότι ένας πρόεδρος του Eurogroup που είναι διατεθειμένος να εφαρμόσει λιτότητα πάνω στη λιτότητα για τη χώρα του αποθαρρύνει αιτήματα δημοσιονομικής χαλάρωσης από άλλες χώρες, κυρίως της Ιβηρικής.
Αυτή είναι και η αναγνώριση την οποία έτυχε η χώρα με την εκλογή του κ. Πιερρακάκη και όχι τα φληναφήματα που ακούγονται δεξιά και αριστερά και φτάνουν μέχρι και σε ανοησίες ότι Γερμανοί και Γάλλοι κοιτούν προς την Ελλάδα για το πώς θα ξεπεράσουν τη δική τους ύφεση. Καλό θα ήταν, τέλος, να σταματήσει αυτή η παραμύθα περί οικονομικής μεγέθυνσης / ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, την οποία βιώνουν μόνο εντός και πέριξ του Μαξίμου. Η απόκλιση ανάμεσα στο ΑΕΠ υπολογισμένο με όρους παραγωγής και δαπάνης έχει φτάσει το 9%, ενώ στις άλλες χώρες είναι κάπου 1,5%. Η απόκλιση στην εθνική λογιστική αποδίδεται σε αποθέματα. Όμως, η ΕΛΣΤΑΤ αδυνατεί να μας πει τι αγαθά και έργα υπό εκτέλεση αφορούν ακόμη και για το 2024.
