–«ΗΡΕΜΑ ΝΕΡΑ» ΜΕ ΗΜΙΜΕΤΡΑ, ΤΟ ΦΟΒΗΤΡΟ ΣΑΜΑΡΑ ΚΑΙ Η ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΩΝ
–ΤΟ ΘΡΙΛΕΡ ΜΕ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ ΚΡΗΤΗΣ – ΚΥΠΡΟΥ
Νέα μηνύματα υποχωρητικότητας έναντι της Τουρκίας επιδεικνύει η κυβέρνηση, με τον υπουργό Εξωτερικών να δηλώνει αυτάρεσκα ότι το κύρος της Ελλάδας έχει… εκτοξευθεί με την κυβέρνηση της ΝΔ. Η κυβέρνηση δείχνει να έχει εγκλωβιστεί στην τακτική του κατευνασμού, παρά το γεγονός ότι η Τουρκία κάθε άλλο παρά έχει αλλάξει στάση σε οποιοδήποτε ζήτημα, έσπευδε να βρει σημάδια… ηπιότητας στον Ταγίπ Ερντογάν, επειδή ο τελευταίος είπε ότι θέλει να βρεθεί «λύση στα προβλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου» και ότι η «Ελλάδα δεν είναι εχθρός, αλλά σύμμαχος».
Ήταν σαφές ότι η Αθήνα αναζητούσε ένα στοιχειώδες άλλοθι προκειμένου να δείξει ότι τα «ήρεμα νερά» δεν έχουν τελειώσει οριστικά και υπάρχουν ακόμη περιθώρια συνέχισης της πολιτικής αυτής, ώστε να δικαιωθεί η αρχική επιλογή της και να αποφύγει τη σφοδρή κριτική την οποία δέχεται από όλες τις πλευρές και ειδικά από τον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος αποτελεί πλέον το μεγάλο φόβητρο για τις επερχόμενες εκλογές. Και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, και μάλιστα από το βήμα της ΓΣ του ΟΗΕ, εξέφρασε τη βούλησή του για «συνέχιση του διαλόγου» με την Τουρκία, θέτοντας ένα πλαίσιο το οποίο γνωρίζει ότι δεν πρόκειται να τηρηθεί από την Άγκυρα.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, σε συνεντεύξεις του μετά την επιστροφή του από τις ΗΠΑ, υπεραμύνθηκε της συνέχισης του διαλόγου με την Άγκυρα, λέγοντας ότι ο διάλογος δεν σημαίνει ότι συζητούνται κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας. Το ερώτημα, φυσικά, είναι τι ακριβώς θα συζητηθεί σε αυτόν τον διάλογο, καθώς η Τουρκία δεν δέχεται τη συζήτηση των θαλάσσιων ζωνών, αλλά αντιθέτως θέλει να βάλει ευθέως στο τραπέζι, το σύνολο των διεκδικήσεών της εις βάρος της χώρας.
Όμως, αυτή η τακτική και το λάθος «διάβασμα» της Τουρκίας οδηγούν σε παραπλανητικά συμπεράσματα, καθώς, παρά το «ευγενικό» στυλ του Ταγίπ Ερντογάν, όλοι γνωρίζουν ότι η Τουρκία όχι μόνο δεν έχει αλλάξει στάση σε κανένα θέμα, αλλά αντιθέτως έχει διευρύνει το πλαίσιο των διεκδικήσεών της εις βάρος της χώρας μας.
Συγχρόνως, έχει κατορθώσει να ενισχύσει τη διεθνή παρουσία της, καθώς, πλέον, ο τούρκος Πρόεδρος όχι μόνο διατηρεί άριστες σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες πια επιζητούν και προωθούν τη στενότερη συνεργασία της ΕΕ με την Τουρκία και την ένταξή της και στο κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής Άμυνας.
Η Αθήνα, μάλιστα, ενώ εκκρεμεί το μείζον θέμα του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Κρήτης, αφήνει να εξελίσσονται σενάρια για σχεδιασμό άλλης διαδρομής για την πόντιση του καλωδίου, ώστε να μην ενοχληθεί η Τουρκία και να αποφευχθούν οι αντιδράσεις της. Τα σενάρια, μάλιστα, αυτά ανέφεραν ότι ο νέος σχεδιασμός του καλωδίου θα μετακινούνταν προς τον νότο, για να αποφύγει το «θαλάσσιο πάρκο» που παράνομα έχει θεσπίσει η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, σε περιοχή μάλιστα διεθνών υδάτων, αλλά ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Και μόνο η δημοσιοποίηση τέτοιων σεναρίων, τα οποία εμφανίστηκε να διαψεύδει η κυβέρνηση μετά από ένα 24ωρο, έστειλαν λάθος μήνυμα, καθώς η Άγκυρα –όπως έδειξαν τα δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου και οι δηλώσεις αναλυτών– εξέλαβε αυτά τα σενάρια ως υποχώρηση της ελληνικής κυβέρνησης σε ό,τι αφορά το καλώδιο. Συνεπώς, έτσι εξουδετερώνεται η όποια πίεση στην τουρκική πλευρά να αποδεχθεί πιθανόν συμβιβαστικές προτάσεις που έχουν γίνει από την Αθήνα ή θα υποβληθούν από τη γαλλική πλευρά, μέσω των όποιων καναλιών διατηρεί με την Άγκυρα.
Η κυβέρνηση έσπευσε να δηλώσει, διά του ΥΠΕΞ Γεραπετρίτη, ότι δεν υπάρχει θέμα αλλαγής διαδρομής του καλωδίου, υποστηρίζοντας ότι ήδη από τον πρώτο σχεδιασμό δεν περνούσε από την περιοχή που η Τουρκία έχει θεσπίσει το «θαλάσσιο πάρκο» της και, συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα αλλαγής σχεδιασμού.
Βεβαίως, το μεγάλο πρόβλημα παραμένει, καθώς, ακόμα και αν σχεδιαζόταν η αλλαγή διαδρομής του καλωδίου, είναι αδύνατον να παρακαμφθεί το μείζον ζήτημα της υποχρεωτικής διέλευσης από περιοχή που η Τουρκία θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα, βάσει του τουρκολιβυκού μνημονίου και της «Γαλάζιας Πατρίδας». Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση δεν έχει κατορθώσει να βρει φόρμουλα που θα επιτρέψει την επανέναρξη των ερευνών χωρίς να υπάρξει ισχυρή αντίδραση από την Τουρκία, καθώς τότε θα υποχρεωθεί να αποσυρθεί και πάλι το πλοίο –κάτι που θα είναι καταστροφικό για τη χώρα αλλά και για την κυβέρνηση, εν μέσω της πρόωρης προεκλογικής περιόδου– ή να δώσει εντολή συνέχισης των ερευνών, έχοντας, όμως, προετοιμασθεί επιχειρησιακά ακόμη και για θερμή αντιπαράθεση επί του πεδίου…
Κάθε νέα αναβολή –ή, ακόμα χειρότερα, ακύρωση των ερευνών– θα σημαίνει ουσιαστικά επιβολή του τουρκολιβυκού μνημονίου και ακύρωση της ελληνικής ΑΟΖ, όπως θεσπίστηκε με τη διεθνή συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου.
Ένα ακόμα θέμα που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι ότι η κυβέρνηση έδειξε όχι μόνο να μην απορρίπτει αλλά και να συζητά την πρόταση του Ταγίπ Ερντογάν για διάσκεψη των παράκτιων χωρών της Ανατολικής Μεσογείου για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Πρόκειται για πάγια θέση της Άγκυρας, καθώς επιδιώκει έτσι να εμφανίσει την Ανατολική Μεσόγειο ως θάλασσα «ειδικών περιστάσεων», όπου οι κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας δεν τυγχάνουν πλήρους εφαρμογής, ώστε να δρομολογηθεί μια «δίκαιη» λύση, που θα λαμβάνει υπόψη τις τουρκικές διεκδικήσεις.
Ως μια τέτοια λύση θεωρεί η Τουρκία την πλήρη υφαρπαγή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, με το γνωστό επιχείρημα της μηδενικής επήρειας των ελληνικών νησιών, οπότε όλη η υφαλοκρηπίδα ή πάντως το μεγάλο μέρος της θα περιέλθει στην Τουρκία και στην Αίγυπτο, αλλά και στη Λιβύη, εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου.
Η κυβέρνηση, ανεξήγητα, πριν από έναν χρόνο είχε προτείνει, διά του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Γιώργου Γεραπετρίτη, μια συνάντηση στο σχήμα 5 x 5 για τη συνάντηση των πέντε παράκτιων χωρών, Ελλάδας – Κύπρου – Τουρκίας – Λιβύης – Αιγύπτου, η οποία τότε είχε επικριθεί από αναλυτές, μιας και έδινε την εικόνα συνδιαχείρισης της Ανατολικής Μεσογείου.
Εξάλλου, ένα μεγάλο εμπόδιο για τέτοιες πρωτοβουλίες είναι η απαίτηση της Τουρκίας είτε για αποκλεισμό της Κύπρου είτε για ισότιμη συμμετοχή του ψευδοκράτους.
Οι όροι για συνεργασία μεταξύ γειτονικών χωρών είναι συγκεκριμένοι. Μάλιστα, σε ό,τι αφορά την οριοθέτηση, εκεί όπου δεν υπάρχουν τριμερή σημεία μπορεί να γίνει με διμερείς συμφωνίες ή με παραπομπή στη Χάγη. Κάθε άλλη διαδικασία είναι επικίνδυνη.
Και στο μέτωπο του Κυπριακού, όμως, η Αθήνα, δηλώνοντας ικανοποιημένη από την «ηπιότητα» Ερντογάν, προσφέρει πεδίο στην Τουρκία να επιμείνει στις πολιτικές της, με τον τούρκο Πρόεδρο να προβάλλει ακραία διχοτομικές θέσεις.
Και αυτό τη στιγμή που, στο πλαίσιο της ΓΣ, έγινε μία ακόμα προσπάθεια από τον Αντόνιο Γκουτιέρες για τη σύγκληση Διευρυμένης Διάσκεψης για την επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, η οποία –παρά την αισιοδοξία που εξέφραζε, για λόγους επικοινωνιακούς κυρίως, ο κύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης– δεν ευοδώθηκε λόγω της απόλυτα ακραίας στάσης της Άγκυρας.
Φωτό: ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ / EUROKINISSI
