Η τραγωδία στην Πλάκα, με τον θάνατο έξι ανθρώπων από έκρηξη λόγω διαρροής αερίου στο σπίτι που νοίκιαζαν με βραχυχρόνια μίσθωση, δείχνει πόσο χύμα είμαστε ως λαός και ως χώρα.
Όταν κάποιος γνωρίζει ότι ένα υλικό, το οποίο έχει για συνεχή χρήση στο σπίτι του, είναι επικίνδυνο, ότι μπορεί να προκαλέσει έκρηξη και να σκοτώσει ανθρώπους, πρέπει από μόνος του να είναι σχολαστικά προσεκτικός, υπερβολικά επιμελής στη συντήρηση και αφόρητα πιεστικός στους τεχνικούς της εταιρείας που έχει την ευθύνη της εγκατάστασης και της παρακολούθησης, προκειμένου να μην τους ξεφύγει το παραμικρό και γίνει η ζημιά.
Η περίπτωση της Πλάκας δείχνει ότι, τελικά, όλα στη χώρα μας γίνονται στο πόδι, από τα πιο απλά μέχρι τα πιο σοβαρά, και πως όλα αντιμετωπίζονται με αβάσταχτη ελαφρότητα, που κανονικά θα έπρεπε να μας τρομάζει.
Η ενέργεια που χρησιμοποιούσαμε από τα παλιά χρόνια για να ζεσταθούμε, να βλέπουμε, να λειτουργούμε μέσα στο σπίτι πάντα είχε τα θύματά της. Αλλά τότε δεν υπήρχε η ενημέρωση, τα μέσα, οι προδιαγραφές για να μη γίνονται δυστυχήματα. Άλλες εποχές, άλλες συνθήκες.
Τότε, κάθε χειμώνα, είχαμε τέσσερις – πέντε νεκρούς από το μαγκάλι. Είχαμε κάποια θύματα από ηλεκτροπληξία. Τότε, όμως, ο κόσμος δεν γνώριζε, δεν ήξερε πού παραμονεύει ο κίνδυνος, ώστε να προφυλαχθεί, να πάρει τα μέτρα του. Δεν υπήρχαν τα απαραίτητα συστήματα ασφαλείας, οι βαλβίδες, οι συσκευές ανίχνευσης του αέρα, και η κατάλληλη ενημέρωση για την προστασία του κοινού.
Τώρα, που έχουμε τα πάντα, που οι κανόνες ασφάλειας είναι απλούστατοι, που όλα είναι αυτόματα, που υπάρχουν συναγερμοί και ό,τι άλλο μπορεί να βάλει ο νους μας, πάλι έχουμε ατυχήματα, πάλι χάνεται τζάμπα κόσμος, πάλι ψάχνουμε να βρούμε τι έφταιξε και έγινε το κακό.
Η περίπτωση της Πλάκας δείχνει πόσο ανοχύρωτοι είμαστε απέναντι σε όλα. Και πόσο αψήφιστα παίρνουμε ορισμένα πράγματα που είναι κομβικής σημασίας για την ασφάλειά μας και για τη ζωή των διπλανών μας.
Και επειδή το κράτος είμαστε εμείς, το ίδιο αψήφιστα παίρνει τα ζητήματα αυτά και η Πολιτεία. Η τελευταία, με τις ποινές και τους νόμους που θεσπίζει, στοχεύει απλά να γεμίσει τα ταμεία της, κατά πρώτο λόγο, και μετά να περιφρουρήσει την ασφάλειά μας. Ο στόχος, δηλαδή, δεν είναι ο άνθρωπος, αλλά το… ταμείο. Αυτό να γεμίζει, και από δω πάν’ κι οι άλλοι…
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.
Στο κτίριο της οδού Λυσικράτους, στον έναν όροφο είχε διακοπεί η παροχή αερίου, ενώ ο δεύτερος ήταν παλιάς κατασκευής, με τις σωληνώσεις να παραμένουν ανεπιθεώρητες για χρόνια. Οι γείτονες έλεγαν ότι κάτι τούς μύριζε, αλλά δεν έκαναν καταγγελία πουθενά. Προφανώς, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, η τρομακτική έκρηξη προκλήθηκε από διαρροή στις παλιές σωληνώσεις, η οποία οδήγησε στη συγκέντρωση μεγάλης ποσότητας αερίου στον δεύτερο όροφο, αφού το φυσικό αέριο είναι ελαφρύτερο από το οξυγόνο και κινείται προς τα πάνω.
Εδώ προκύπτει ένα καίριο ερώτημα: Γιατί δεν είχε γίνει έλεγχος των σωληνώσεων τα τελευταία χρόνια; Όταν το κράτος απαιτεί από τα αυτοκίνητα να περνάνε ΚΤΕΟ κάθε δύο χρόνια, γιατί δεν εφαρμόζει την ίδια οδηγία και στα ακίνητα; Γιατί δεν απαιτείται να περνάνε τακτικά από έλεγχο όλα τα εξαρτήματα της εγκατάστασης αερίου σε κάθε σπίτι, για να προλαμβάνονται οι βλάβες και οι διαρροές; Από τη στιγμή, μάλιστα, που μια διαρροή αερίου μπορεί προκαλέσει πολλαπλάσια ζημιά σε σχέση με ένα τροχαίο;
Υπάρχει πρωτόκολλο συντήρησης στους ανελκυστήρες, δίνονται κίνητρα για να ασφαλιστούν τα ακίνητα, αλλά στις εγκαταστάσεις αερίου, που είναι και οι πλέον επικίνδυνες, δεν υπάρχει τίποτα. Καμία υποχρέωση, κανένα πρωτόκολλο.
Είναι σαν υπάρχει μια ωρολογιακή βόμβα σε κάθε σπίτι με παροχή αερίου, η οποία όμως δεν φαίνεται να απασχολεί κανέναν. Σαν να μην πρόκειται για αέριο, και μάλιστα επικίνδυνο, αλλά για περιεχόμενο… αγιαστούρας!
Όταν δεν υπάρχουν οδηγίες και πρωτόκολλα για την ασφάλεια τέτοιων εγκαταστάσεων, το κακό δεν θα αργήσει να γίνει. Και όταν την αδυναμία του κράτους να κάνει ελέγχους την εκμεταλλεύονται οι ιδιοκτήτες, που παραλείπουν τις συντηρήσεις για να περιορίσουν τα έξοδά τους, αυτά τα αποτελέσματα έχουμε.
Τώρα, ο ένας ρίχνει τις ευθύνες στον άλλον, αλλά η πραγματικότητα είναι μία: Έξι άνθρωποι βρήκαν φρικτό θάνατο επειδή ένα παλιό δίκτυο αερίου είχε διαρροή. Αν υπήρχε ο στοιχειώδης έλεγχος, δεν θα γινόταν τίποτα, γιατί θα είχε εντοπιστεί το πρόβλημα.
Τώρα κάθονται όλοι πάνω από τα συντρίμμια και ψάχνουν ευθύνες και υπεύθυνους. Αλλά οι κανόνες δεν έχουν αλλάξει. Το πλαίσιο παραμένει το ίδιο, όπως και ο κίνδυνος να επαναληφθεί το κακό.
Στο ίδιο έργο θεατές, δηλαδή, όπως γίνεται συνήθως σε αυτήν τη χώρα…
