Ευ. Ματσούκης στο “Π”: Όχι προχειρότητες με τα τρόλεϊ
Το θέμα δεν είναι πώς… θα καθαρίσει ο αθηναϊκός ουρανός από τα σύρματα, αλλά πώς θα λυθεί το κυκλοφοριακό
–Δεν είναι εύκολο να πεταχτούν στα σκουπίδια δεκάδες εκατομμύρια
Του
ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΜΑΤΣΟΥΚΗ
Καθηγητή ΑΕΙ, Δρος Συγκοινωνιολόγου,
πρώην Διευθύνοντος Συμβούλου ΗΛΠΑΠ (Τρόλεϊ)
Και, ξαφνικά, αποφασίστηκε ο αιφνίδιος θάνατος των τρόλεϊ, χωρίς, απ’ ό,τι φαίνεται, να έχει υπάρξει προηγούμενος σχεδιασμός, ενώ είναι γνωστό ότι τέτοια πρόταση δεν υπήρχε στο πρόγραμμα μεταφορών του κυβερνώντας κόμματος. Είναι μια απόφαση που πάρθηκε ύστερα από ενδελεχή μελέτη (;) ή είναι μια κίνηση εντυπωσιασμού («ξηλώνονται τα τρόλεϊ») – γιατί, πράγματι, η λέξη «ξήλωμα» εντυπωσιάζει; Ή μήπως είναι θέμα προώθησης συγκεκριμένων επιχειρηματικών συμφερόντων, όπως καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι;
Σε κάθε περίπτωση. οφείλουμε να τονίσουμε ότι τα τρόλεϊ αποτελούν το σήμα κατατεθέν της Αθήνας! Πράγματι, καμιά άλλη ελληνική πόλη δεν διαθέτει τρόλεϊ, ενώ δεν είναι και πολλές οι ευρωπαϊκές πόλεις που τα χρησιμοποιούν. Τα κίτρινα ηλεκτροκίνητα λεωφορεία της ελληνικής πρωτεύουσας δίνουν μια νότα νοσταλγίας. Κάτι αντίστοιχο ισχύει με τα κόκκινα διώροφα λεωφορεία του Λονδίνου, που μπορεί να είναι παλιά, δύσχρηστα κ.λπ., αλλά κανείς δεν διανοείται να τα καταργήσει.
Φυσικά, το θέμα δεν είναι η νοσταλγία ούτε καν το πώς θα… καθαρίσει ο ουρανός της Πανεπιστημίου από τα… σύρματα, αλλά το καυτό κυκλοφοριακό πρόβλημα του Λεκανοπεδίου, το οποίο καμιά κυβέρνηση δεν τόλμησε ποτέ να αγγίξει και για το οποίο δεν είναι δυνατόν να πεταχτούν στα σκουπίδια τα δεκάδες εκατομμύρια που αντιστοιχούν στα τρόλεϊ που είναι σήμερα λειτουργικά και σε καλή κατάσταση, μαζί με τις υποδομές που τα ενεργοποιούν.
Σε γενική εικόνα, η Αθήνα διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα τρόλει στην Ευρώπη, το οποίο έχει έκταση περίπου 370 χιλιόμετρα.
Αναλυτικά, ο στόλος αποτελείται από:
• 36 οχήματα σειράς 6000, χρονολογίας κτήσεως 1999 – 2000,
• 68 οχήματα σειράς 7000, χρονολογίας κτήσεως 1999 – 2000,
• 64 οχήματα σειράς 8000, χρονολογίας κτήσεως 2003 – 2004
• 42 οχήματα σειράς 9000, χρονολογίας κτήσεως 2004.
Ο στόλος δεν έχει ανανεωθεί εδώ και αρκετά χρόνια, τα περισσότερα τρόλεϊ όμως είναι λειτουργικά, κάποια από αυτά παραμένουν παροπλισμένα εξαιτίας έλλειψης ανταλλακτικών, ενώ κάποια άλλα δεν χρησιμοποιούνται εξαιτίας έλλειψης οδηγών. Για παράδειγμα, στην πρωινή βάρδια βγαίνουν 135 δρομολόγια, ενώ το απόγευμα βγαίνουν μόνο 85, λόγω έλλειψης προσωπικού. Για να βγουν όσα και το πρωί, χρειάζονται άλλοι 100 οδηγοί.
Οι λύσεις που πρέπει να εξεταστούν θα πρέπει να έχουν ευρύτερο στόχο την εν γένει βελτίωση των ΜΜΜ στο Λεκανοπέδιο και τη μετακίνηση χρηστών ΙΧ από τα αυτοκίνητά τους στα μέσα αυτά. Πράγμα το οποίο λέγεται επί πολλά χρόνια, είναι το όραμα των συγκοινωνιολόγων, ουδέποτε όμως έφτασε σε επιτυχημένη υλοποίηση.
Είναι φανερό ότι χρειάζονται πολλά, διαφορετικών τύπων και μορφών, οχήματα ΜΜΜ, αλλά μαζί με αυτά πρέπει να παρθούν και άλλα μέτρα, π.χ. ο έλεγχος των λεωφορειολωρίδων, δημιουργία νέων λεωφορειολωρίδων, αξιοπιστία δρομολογίων και μείωση των χρόνων αναμονής, για να πεισθούν οι commuters (αυτοί που ταξιδεύουν κάθε μέρα από το σπίτι στη δουλειά) να κάνουν μια ριζική αλλαγή στις καθημερινές συνήθειές τους.
Τρεις λύσεις υπάρχουν επί του προκειμένου, είτε η αγορά νέων τρόλεϊ, είτε η αγορά τρόλεϊ που φορτίζουν εν κινήσει (In Motion Charging – IMC), είτε η πλήρης αντικατάσταση του στόλου των τρόλεϊ με αγορά αντίστοιχου αριθμού ηλεκτρικών λεωφορείων.
Αν σταθούμε στην τρίτη επιλογή, υπάρχουν ορισμένα θέματα που πρέπει να εξεταστούν, γιατί τα σύγχρονα ηλεκτρικά λεωφορεία έχουν μπει στην κίνηση εδώ και αρκετό καιρό και μπορούν πλέον να αξιολογηθούν… Στον καύσωνα του φετινού Ιουλίου, το 60% του στόλου παρέδωσε… πνεύμα, λόγω εξάντλησης των μπαταριών. Επιπλέον, αναφέρθηκαν προβλήματα φόρτισης στα αμαξοστάσια, καθώς απαιτείται πολλή ενέργεια για να φορτίσουν συγχρόνως με βραδεία φόρτιση. Τέλος, αν γίνεται λόγος για ταχεία φόρτιση, θα πρέπει να σταματούν όλα στο τέρμα και να βρίσκουν εκεί φορτιστές.
Επιπρόσθετα, θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς αν τα τρόλεϊ που θα απομακρυνθούν θα μπορούσαν να μεταφερθούν αλλού, π.χ., σε μια ελληνική πόλη που θα ενδιαφερόταν να τα πάρει, όπως η Πάτρα ή η Καλαμάτα, ή ακόμα και να πουληθούν σε κάποια άλλη χώρα.
Συμπερασματικά, είναι φανερό ότι χρειάζεται προσεκτικός, μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και όχι βιασύνη για την (καθολική) κατάργηση των τρόλεϊ.
Κατά τη γνώμη μας, το βάρος πρέπει να πέσει στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος της Αθήνας, που από τον Σεπτέμβρη θα χτυπήσει κόκκινο. Και σε αυτόν τον πόλεμο δεν περισσεύουν κανενός είδους οχήματα ΜΜΜ, ειδικά μάλιστα τα τρόλεϊ, που εκτελούν διαδρομές σε συντριπτικό ποσοστό μέσα στον αστικό ιστό της πόλης, με τα οξυμένα προβλήματα και εμπόδια (απεργίες, διαδηλώσεις, πορείες). Και είναι αυτά που πληρούν 100% τις προδιαγραφές μειωμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα τρόλεϊ είναι σε κάθε περίπτωση οχήματα μηδενικών ρύπων.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
