
ΔΕΘ: Πολιτικές εξελίξεις και παζάρια – Του Ν. Στραβελάκη
–Μπορεί η κοινωνία να βάλει τη σφραγίδα της στις εξελίξεις;

Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης σίγουρα έχει αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα από άλλες χρονιές. Ο λόγος είναι ότι η ελληνική κοινωνία, κατά πρώτο λόγο τα νοικοκυριά, αλλά και οι επιχειρήσεις, παρουσιάζει εμφανή σημάδια οικονομικής εξάντλησης. Όπως λέμε στην καθημερινότητά μας, δύσκολα τα φέρνουμε βόλτα ή δεν τα φέρνουμε βόλτα.
Για την κυβέρνηση το σκηνικό γίνεται χειρότερο, διότι η οικονομική ανέχεια συμπίπτει με την απάτη του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με άλλα λόγια, ο κόσμος δεν έχει για να πάει στο super market και ακούει την ίδια ώρα για δισεκατομμύρια που καταλήγουν στις τσέπες επιτήδειων. Όπως είναι εύλογο, αγανακτεί. Μάλιστα, η αγανάκτηση αναμένεται να ενταθεί περαιτέρω, όταν δημοσιοποιηθεί η δεύτερη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ από την ευρωπαία εισαγγελέα.
Συμπερασματικά, η κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει μόνο τις επιπτώσεις μιας αποτυχημένης οικονομικής πολιτικής, αντιμετωπίζει ανοιχτή αμφισβήτηση για τη συμπεριληπτικότητα της ίδιας της αστικής δημοκρατίας. Βλέπετε, του κ. Μητσοτάκη δεν του έφτασαν οι γνωστοί μεγαλοσχήμονες / διαπλεκόμενοι, μας έχει σερβίρει τον «Φραπέ», τον «Χασάπη» και ολόκληρο τον «στρατό» του πελατειακού κράτους, που επρόκειτο, υποτίθεται, να εξαλείψει.
Αυτός είναι, κατά τη γνώμη μου, ο βασικός λόγος που οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σημαντική κυβερνητική φθορά. Χαρακτηριστικά, στην τελευταία δημοσκόπηση της Opinion, με ημερομηνία 20 Αυγούστου, η ΝΔ λαμβάνει 21,5% στην πρόθεση ψήφου, κάπου 3% λιγότερο από τον μέσο όρο των δημοσκοπήσεων του τελευταίου τριμήνου.
Είναι προφανές, λοιπόν, ότι ο κ. Μητσοτάκης ανεβαίνει στη Θεσσαλονίκη για να αναστρέψει αυτό το κλίμα και να επαναφέρει την πιθανότητα εκλογικών ποσοστών της τάξης του 30%, που θα του επιτρέψουν να εξαντλήσει την τετραετία. Κάτι τέτοιο μοιάζει αδύνατο, με το πακέτο του υποτιθέμενου 1,5 δισ. ευρώ που θα εξαγγείλει. Ο βασικότερος λόγος είναι ότι τα χρήματα αυτά, εκτός από το ότι είναι πολύ λίγα, αφορούν ως επί το πλείστον εξαγγελίες μειώσεων των άμεσων φόρων. Άρα, οι ενισχύσεις του διαθέσιμου εισοδήματος (εισόδημα μείον φόροι) που θα επικαλεστεί ο κ. Μητσοτάκης αφορούν εκτιμήσεις και όχι άμεσες ενισχύσεις.
Επιπλέον, οι ενισχύσεις αυτές αφορούν κυρίως μεσαία και ανώτερα μεσαία στρώματα, που αποτελούν το βασικό, μην πω και αποκλειστικό πλέον target group τις Νέας Δημοκρατίας. Βλέπετε, τα λαϊκά στρώματα στενάζουν κάτω από τη μέγγενη του ΦΠΑ, για τον οποίο ο κ. Μητσοτάκης δεν πρόκειται να εξαγγείλει τίποτα. Το ίδιο θα κάνει και για το πρόβλημα των ενοικίων και της στέγης γενικότερα. Προβλέπω ότι στην ομιλία του και στη συνέντευξη Τύπου θα προσπαθήσει να διασκεδάσει τις εντυπώσεις με κάποιες μελλοντικές επιδοτήσεις δαπανών (π.χ. ηλεκτρικό ρεύμα), επιτοκίων στεγαστικών δανείων και φυσικά το πουρμπουάρ των 250 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους, που μπορεί να το φτάσει και στα 300.
Το έμπειρο επικοινωνιακό επιτελείο της ΝΔ δεν μπορεί να ποντάρει σε αυτά για να αναστρέψει το κλίμα. Εκτιμώ ότι αποβλέπει, κατά κύριο λόγο, στην αδύναμη παρουσία της αντιπολίτευσης, που θα γίνει ακόμα πιο αδύναμη από την παρουσίαση και προβολή που θα λάβει από τον ηλεκτρονικό και γραπτό Τύπο. Το κεντρικό επιχείρημα θα είναι, ως συνήθως, «τον Μητσοτάκη έχουμε, με αυτόν θα πορευτούμε».
Σε αυτό σημαντική ευθύνη έχει και η ίδια η συστημική αντιπολίτευση, που φέτος στη ΔΕΘ θα περιλαμβάνει και τον κ. Τσίπρα. Κατ’ αρχάς, αυτό που αποπνέουν όλοι (κόμματα και παράγοντες) είναι ότι πρώτα θα πάρουν την εντολή από τις Βρυξέλλες, μετά θα τα βρούνε μεταξύ τους για τον «μεγάλο κετροαριστερό φορέα» και, αφού συμβούν τα παραπάνω, τότε θα μας πουν και την ουσία της πολιτικής τους παρέμβασης. Είναι η γνωστή προσπάθεια οριζοντιοποίησης της πολιτικής, όπου όλο το συστημικό πολιτικό φάσμα συμφωνεί στα βασικά σημεία της πολιτικής και κατόπιν διαφοροποιείται στις λεπτομέρειες.
Είναι προφανές ότι ο κόσμος της εργασίας δεν μπορεί να στοιχηθεί πίσω από μια τέτοια πολιτική πρακτική ούτε να μπει στο ψυγείο μέχρι να τα βρούνε οι πολιτικοί ταγοί. Η λύση σε αυτές τις συνθήκες είναι να επιβάλει ο ίδιος την πολιτική ατζέντα. Άλλωστε, ο βασικός λόγος του πολιτικού στριμώγματος της κυβέρνησης, πέραν του ανέντιμου βίου της, οφείλεται στις κινητοποιήσεις για το έγκλημα των Τεμπών και στις διαδηλώσεις και στις απεργίες του προηγούμενου διαστήματος. Αν αυτό γίνει, το στίγμα της φετινής ΔΕΘ θα επιταχύνει και θα προσανατολίσει τις πολιτικές εξελίξεις, που αναπόδραστα θα προκύψουν το επόμενο διάστημα σε όφελος των πολλών.

ΤΟ ΠΑΡΟΝ