Αρχή της Ινδίκτου: Γιατί η Ορθόδοξη Εκκλησία γιορτάζει την Πρωτοχρονιά την 1η Σεπτεμβρίου
Ενώ για τον υπόλοιπο κόσμο η 1η Σεπτεμβρίου σηματοδοτεί την αρχή του φθινοπώρου, για την Ορθοδοξία αποτελεί τη μεγάλη πνευματική «Πρωτοχρονιά», την Αρχή της Ινδίκτου, μια ημέρα με βαθύ θεολογικό συμβολισμό και έντονο οικολογικό μήνυμα.
Η έναρξη του νέου εκκλησιαστικού έτους στις 1 Σεπτεμβρίου, μια πνευματική αφετηρία για την Ορθοδοξία που παράλληλα εκπέμπει ισχυρό οικολογικό μήνυμα για την προστασία της Δημιουργίας.
Το «Π» αναδεικνύει την ιστορική και πνευματική παράδοση της Αρχής της Ινδίκτου, υπογραμμίζοντας την πρωτοποριακή πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Ενώ για τον υπόλοιπο κόσμο η 1η Σεπτεμβρίου σηματοδοτεί την αρχή του φθινοπώρου και την προετοιμασία για τη νέα σχολική και εργασιακή χρονιά, για την Ορθόδοξη Εκκλησία αποτελεί μια μεγάλη πνευματική γιορτή. Είναι η Αρχή της Ινδίκτου, η επίσημη «Πρωτοχρονιά» της Εκκλησίας μας, μια παράδοση με βαθιές ιστορικές, διοικητικές και θεολογικές ρίζες που χάνονται στο βάθος των αιώνων.
Η λέξη «Ίνδικτος» προέρχεται από τη λατινική λέξη indictio, που μεταφράζεται ως «διάταγμα» ή «ορισμός». Ιστορικά, επρόκειτο για έναν αυτοκρατορικό οικονομικό και φορολογικό κύκλο 15 ετών που είχαν θεσπίσει οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες. Ο κύκλος αυτός ξεκινούσε την 1η Σεπτεμβρίου, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης της ετήσιας σοδειάς των αγροτών, σηματοδοτώντας την έναρξη του νέου οικονομικού έτους της αυτοκρατορίας.
The Big Number
1989
Είναι το έτος που το Οικουμενικό Πατριαρχείο καθιέρωσε την 1η Σεπτεμβρίου και ως «Ημέρα Προστασίας του Περιβάλλοντος», συνδέοντας την εκκλησιαστική Πρωτοχρονιά με τη φροντίδα της Κτίσης.
Ο θεολογικός συμβολισμός και η επίσκεψη στη Ναζαρέτ
Με την πάροδο των αιώνων, η Εκκλησία υιοθέτησε αυτή την ημερομηνία, μετασχηματίζοντάς την και δίνοντάς της έναν βαθύ πνευματικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με τη μακραίωνη εκκλησιαστική παράδοση, την ημέρα αυτή ο Ιησούς Χριστός εισήλθε στη Συναγωγή της Ναζαρέτ, κηρύσσοντας την έναρξη της δικής Του επίγειας αποστολής.
Εκεί, Του δόθηκε το βιβλίο του Προφήτη Ησαΐα και διάβασε το εξής εμβληματικό χωρίο:
«Πνεύμα Κυρίου επ’ εμέ, ου ένεκεν έχρισέ με… κηρύξαι ενιαυτόν Κυρίου δεκτόν» (Λουκ. 4, 18-19).
Με αυτά τα λόγια, ο Χριστός προσέφερε στην ανθρωπότητα έναν «νέο ενιαυτό» (νέο έτος) πνευματικής ελευθερίας, λύτρωσης και σωτηρίας, εγκαθιδρύοντας την περίοδο της Χάριτος.
Ημέρα Προστασίας του Περιβάλλοντος και της Κτίσεως
Στη σύγχρονη εποχή, η 1η Σεπτεμβρίου έχει αποκτήσει και έναν έντονο, πρωτοποριακό οικολογικό χαρακτήρα. Με ιστορική πρωτοβουλία του αειμνήστου Οικουμενικού Πατριάρχη Δημητρίου το 1989 και τη δυναμική συνέχιση από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο (τον διεθνώς αναγνωρισμένο ως «Πράσινο Πατριάρχη»), η ημέρα αυτή είναι αφιερωμένη παγκοσμίως στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Κάθε χρόνο τέτοια μέρα, το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Φανάρι εκδίδει ειδικό Πατριαρχικό Μήνυμα, καλώντας τους πιστούς σε όλο τον κόσμο να συνειδητοποιήσουν ότι η προστασία του πλανήτη αποτελεί κορυφαίο θρησκευτικό και ηθικό καθήκον, καθώς η αλόγιστη καταστροφή της φύσης θεωρείται αμαρτία απέναντι στον Δημιουργό.
Έτσι, με την έναρξη του νέου εκκλησιαστικού έτους, στους ορθόδοξους ναούς ψάλλονται ειδικές δεήσεις για την ευφορία της γης, την προστασία του περιβάλλοντος, την ειρήνη του σύμπαντος κόσμου και την πνευματική καρποφορία των πιστών.
Η εορτή της Ινδίκτου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο
