Από τον ενεργειακό κόμβο Ουκρανίας στον κόμβο-σαπουνόφουσκα της Ελλάδας – Του Ν. Στραβελάκη
–Σκέψεις με αφορμή την επίσκεψη Ζελένσκι στην Αθήνα
Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Δεν είμασταν λίγοι εκείνοι που, παρά τις κυβερνητικές φανφάρες, είχαμε διατυπώσει σημαντικές επιφυλάξεις για τα οικονομικά οφέλη και τη γεωπολιτική ασφάλεια που συνοδεύουν την ιδέα του ενεργειακού κόμβου.
Πέρασαν λίγες μόνο ημέρες από τη φιέστα του Ζάππειου, και οι ανησυχίες μας επιβεβαιώθηκαν. Ο βασικός ενδιαφερόμενος για το αμερικανικό φυσικό αέριο που θα αποθηκεύεται στην Ελλάδα δεν είναι άλλος από τον ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Την Κυριακή 16 Νοεμβρίου, μέσα στον εορτασμό του Πολυτεχνείου, ο κ. Ζελένσκι έφτασε με άκρα μυστικότητα στην Αθήνα, για να αποχωρήσει την ίδια ημέρα.
Βασικός σκοπός της επίσκεψης Ζελένσκι ήταν η υπογραφή ενεργειακής συμφωνίας για την εισαγωγή φυσικού αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία. Τα υπόλοιπα δεν ήταν παρά δηλώσεις του ενοίκου του Προεδρικού Μεγάρου κ. Τασούλα περί της αλληλεγγύης μας στην Ουκρανία και άλλες, τέτοιου είδους τυπικότητες. Για να καταλάβουμε το όλο σκηνικό, ο Ζελένσκι μετά την Αθήνα θα μεταβεί στη Γαλλία, ίσως και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, για να εξασφαλίσει, σύμφωνα με δήλωσή του, τα κεφάλαια για την αγορά του αερίου που θα βοηθήσουν την Ουκρανία να βγάλει τον χειμώνα. Είπε, βέβαια, ότι διαθέτει κεφάλαια για τον σκοπό αυτό και από ουκρανικές τράπεζες, αλλά, με όλο τον σεβασμό στον δοκιμαζόμενο ουκρανικό λαό, δεν θα έδινα μεγάλη βαρύτητα στα κεφάλαια αυτά.
Η τραγική ειρωνεία αυτής της αλληλουχίας γεγονότων και δηλώσεων είναι προφανής. Η Ουκρανία ήταν πραγματικός ενεργειακός κόμβος και είχε σημαντικά έσοδα από την εκμετάλλευση του ρωσικού αγωγού αερίου που διερχόταν από το έδαφός της, ενώ προμηθευόταν αέριο για τις ανάγκες της σχεδόν δωρεάν. Με τη φωτισμένη ηγεσία του αμερικανόδουλου (επί Μπάιντεν), ακροδεξιού Ζελένσκι, η Ουκρανία έφτασε να γυρνάει την Ευρώπη για να βρει λεφτά να αγοράσει πανάκριβο αμερικανικό υγροποιημένο LNG (ίσως και ρωσικό βαφτισμένο αμερικανικό) μέσω του ενεργειακού κόμβου-σαπουνόφουσκας της Ελλάδας. Πρόκειται για μια όχι και τόσο ενθαρρυντική εικόνα για την τύχη χωρών-ενεργειακών κόμβων υποταγμένων στα αμερικανικά και ευρωενωσιακά συμφέροντα.
Αυτό φαίνεται και στη σοβαρότητα και στον σχεδιασμό των Αμερικανών για τη διάθεση LNG από το ελληνικό έδαφος. Η εσπευσμένη επίσκεψη Ζελένσκι λίγες μέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας του Ζάππειου, η οποία παραμένει ακόμη μυστική από τον ελληνικό λαό, μαρτυρά ότι η Ελλάδα επιλέχτηκε στο πόδι, όταν έγινε σαφές ότι η εμπόλεμη Ουκρανία δεν είχε αέριο για να βγάλει τον χειμώνα. Τα υπόλοιπα περί ενεργειακού κόμβου – νέας μεγάλης ιδέας και τα σχετικά μάλλον είναι επικοινωνιακά τεχνάσματα του επικοινωνιακού επιτελείου του μεγάρου Μαξίμου.
Το χειρότερο είναι ότι ο τρόπος επιλογής της Ελλάδας για αυτόν τον ρόλο δείχνει και το πώς πολιτεύεται η ελληνική κυβέρνηση και το πώς μας βλέπουν οι Αμερικανοί και οι υπόλοιποι «σύμμαχοι». Στις συναντήσεις του Ζαππείου, πέραν της μπουζουκόβιας κ. Γκίλφοϊλ, συμμετείχαν κάποιοι τριτοτέταρτοι υφυπουργοί με τραμπικής εμπνεύσεως τίτλους, όπως «εθνικός σύμβουλος ενεργειακής κυριαρχίας», «υφυπουργός εξωτερικών για τη διαχείριση και τους πόρους» και άλλα τέτοια. Καταλαβαίνει κανείς ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν δίνει και μεγάλη βαρύτητα σε αυτήν τη συμφωνία, αλλά απλώς κλείνει μια τρύπα, χρησιμοποιώντας τον πιο πειθήνιο σύμμαχο-υποτακτικό της στην περιοχή, την Ελλάδα.
Για την Ελλάδα, βέβαια, η όλη εξέλιξη μόνο θετική δεν είναι, αφού γίνεται κομμάτι μιας ιμπεριαλιστικής σύρραξης, με θύμα την Ουκρανία. Τούτο επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι η συμφωνία για την αποθήκευση του αμερικανικού LNG είχε ως υποτιθέμενο αντάλλαγμα την εξόρυξη αερίου, μέσω ExxonMobil, από το οικόπεδο 2 στο Ιόνιο Πέλαγος. Βέβαια, η εκχώρηση του 60% των δικαιωμάτων στην αμερικανική πολυεθνική και η μετοχική σύνθεση του εκχωρητή, της Hellenic Energy, δεν δίνει και σημαντικά εχέγγυα οικονομικού οφέλους. Μάλλον εξασφαλίζει ότι η ExxonMobil θα έχει τον πλήρη έλεγχο της ροής του LNG μέσω Ελλάδας. Κοντολογίς, το μόνο που επιβεβαίωσε η συμφωνία του Ζαππείου είναι η αμερικανική επικυριαρχία στην Ελλάδα και η δουλικότητα της ελληνικής κυβέρνησης της ΝΔ.
