«Βαλλιστικός πύραυλος» Σαμαρά κατά Μητσοτάκη
Μια από τις πιο σκληρές εσωκομματικές επιθέσεις των τελευταίων ετών εκτοξεύθηκε από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά εναντίον του νυν πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή για τις συμβάσεις της Ελλάδας με την Chevron σχετικά με τα ενεργειακά οικόπεδα νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Η παρέμβαση του μεσσήνιου πολιτικού θύμισε «βαλλιστικό πύραυλο» εκτοξευόμενο προς το Μέγαρο Μαξίμου, καθώς περιλάμβανε αιχμηρές αιτιάσεις για έλλειμμα διορατικότητας στην εξωτερική πολιτική και κατηγορίες περί επικίνδυνου εφησυχασμού απέναντι στην Τουρκία.
Ο πρώην πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας δεν περιορίστηκε μόνο στο ζήτημα των ενεργειακών συμφωνιών. Αντίθετα, άνοιξε μια ευρεία παλέτα θεμάτων που άπτονται της εθνικής στρατηγικής, της γεωπολιτικής συγκυρίας και της συνολικής κατεύθυνσης της κυβέρνησης. Με σαφώς ειρωνική διάθεση σχολίασε ότι δεν θα επεκταθεί ιδιαίτερα «για να μη στενοχωρηθεί ο πρωθυπουργός», ο οποίος –όπως είπε– συνηθίζει να μιλά για «επαγγελματίες ανησυχούντες» και «πατριώτες του καναπέ».
Ωστόσο, η απάντηση του κ. Σαμαρά σε αυτόν τον χαρακτηρισμό ήταν ιδιαίτερα σκληρή. «Δεν υπάρχουν επαγγελματίες ανησυχούντες», τόνισε με νόημα. «Υπάρχουν ερασιτέχνες εφησυχασμένοι», αφήνοντας σαφή αιχμή προς τον πρωθυπουργό. Η φράση αυτή αποτέλεσε το πολιτικό καρφί της ομιλίας του, καθώς ουσιαστικά κατηγόρησε την κυβέρνηση για στρατηγική αδράνεια σε κρίσιμα ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Ο πρώην πρωθυπουργός εξαπέλυσε, επίσης, κριτική για την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι δεν χαρακτηρίζεται από μακροπρόθεσμο σχεδιασμό αλλά από επικοινωνιακές κινήσεις. «Το δόγμα που ακολουθείται είναι το ‘‘όπου φυσάει ο άνεμος’’», είπε χαρακτηριστικά, μιλώντας για μια πολιτική βραχυπρόθεσμη και ρηχή, η οποία –κατά την άποψή του– δεν αξιοποιεί τις γεωπολιτικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο Κυπριακό και στη στρατηγική σημασία της Κύπρου για την Ευρώπη. Ο κ. Σαμαράς πρότεινε τη μόνιμη συστάθμευση ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων στο νησί, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα ενίσχυε τη γεωπολιτική θέση του Ελληνισμού και θα λειτουργούσε ως ανάχωμα απέναντι στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» που προωθεί η Τουρκία.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι ορισμένες πρόσφατες κινήσεις της κυβέρνησης ήταν θετικές, όπως η αποστολή στρατιωτικών μέσων στην περιοχή και η ενίσχυση της άμυνας με συστήματα Patriot στην Κάρπαθο. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι τέτοιες κινήσεις δεν πρέπει να περιορίζονται σε χειρονομίες εντυπωσιασμού αλλά να εντάσσονται σε μια συνολική στρατηγική αποτροπής.
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε και στο ζήτημα των ενεργειακών συμβάσεων με τη Chevron. Συγκεκριμένα, ο πρώην πρωθυπουργός εξέφρασε έντονες ανησυχίες για συγκεκριμένη διάταξη του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να δημιουργεί Κερκόπορτα που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη ή να συνδεθεί έμμεσα με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η διατύπωση που αφορά πιθανή συμφωνία της Ελλάδας με «ένα ή περισσότερα γειτονικά κράτη» για οριοθέτηση ΑΟΖ θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποδοχή μειωμένης θαλάσσιας περιοχής για τα μισθωμένα οικόπεδα. Αυτό –όπως είπε– δημιουργεί την εντύπωση ότι η ίδια η Ελλάδα αναγνωρίζει πιθανότητα περιορισμού των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Η παρέμβαση του κ. Σαμαρά προκάλεσε εμφανή αμηχανία στην κυβερνητική πλευρά. Την απάντηση ανέλαβε να δώσει ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος, διαβάζοντας ένα κείμενο, προσπάθησε να χαμηλώσει τους τόνους και να αποδομήσει τις αιτιάσεις του πρώην πρωθυπουργού.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι οι ανησυχίες του κ. Σαμαρά βασίζονται σε λανθασμένη πληροφόρηση, τονίζοντας ότι οι συμβάσεις με τη Chevron δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να εκχωρήσουν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Όπως εξήγησε, πρόκειται για συμβάσεις με ιδιωτική εταιρεία, που δεν δημιουργούν υποχρεώσεις μεταξύ κρατών, ενώ ο τελικός λόγος για κάθε απόφαση ανήκει πάντοτε στο Ελληνικό Δημόσιο.
Παρά την προσπάθεια αποκλιμάκωσης, το πολιτικό μήνυμα της παρέμβασης Σαμαρά ήταν σαφές: Οι διαφωνίες στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και γεωστρατηγικής φαίνεται να βαθαίνουν. Η επιλογή του πρώην πρωθυπουργού να ασκήσει δημόσια και τόσο έντονη κριτική στον εν ενεργεία πρωθυπουργό δείχνει ότι οι εντάσεις δεν περιορίζονται πλέον σε παρασκηνιακές συζητήσεις, αλλά εκφράζονται πλέον ανοικτά στο Κοινοβούλιο.
Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, η σύγκρουση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Και όπως έδειξε η ομιλία του Αντώνη Σαμαρά, η συζήτηση για την κατεύθυνση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής μόλις άρχισε.
