Ντράγκι: «Η Ευρώπη πρέπει να αφήσει τον ρόλο του θεατή και να πάρει πρωτοβουλίες για να πρωταγωνιστήσει»
Πληθαίνουν στην ΕΕ οι φωνές που ζητούν αλλαγή πορείας
Πληθαίνουν οι φωνές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από σοβαρούς ανθρώπους, έμπειρους διπλωμάτες και κορυφαίες προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, που λένε ότι, έτσι όπως πάει σήμερα, η Κοινότητα των 27 δεν έχει ούτε παρόν ούτε μέλλον. Ένας αγοραίος επιχειρηματίας των ΗΠΑ, που κατόρθωσε να γίνει πλανητάρχης, ταπείνωσε, μείωσε, εξευτέλισε την ΕΕ, που μέχρι σήμερα πίστευε ότι θα είναι ισότιμος εταίρος με την Αμερική, βάσει των όρων του Βορειοατλαντικού Συμφώνου.
Όμως, οι όροι, οι υπογραφές, οι συμφωνίες είναι κενά γράμματα στην εποχή μας. Στη ζουγκλοποιημένη παγκόσμια κοινότητα επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας: το δίκαιο του ισχυροτέρου. Όλα, πολιτισμός, δημοκρατία, παιδεία, αξιοπρέπεια, σεβασμός, ειρήνη, αυτοδιάθεση, ελευθερία, δικαιώματα κ.λπ., εξαφανίζονται. Δεν υπάρχουν. Υπάρχει μόνο αυτό που θέλει ο ισχυρός, γιατί είναι ο μόνος που μπορεί να το επιβάλει.
Αυτήν την κοινωνία διαμορφώσαμε, αυτήν την κοινωνία θα λουστούμε.
Οι Αρχαίοι Έλληνες δεν τα γνώριζαν αυτά, δεν τα λογάριαζαν, δεν τα αποδέχονταν, τα απέρριπταν. Γνώριζαν μόνο το υπέρ βωμών και εστιών και είχαν βίωμά τους πως μόνο ελεύθερος μπορεί να ζει κανείς. Δεν έβλεπαν, δεν τους απασχολούσε πόσο μεγάλος είναι ο στρατός του εχθρού, έμπαιναν στη μάχη για να νικήσουν ή να σκοτωθούν. Γι’ αυτό έγραψαν ιστορία στις Θερμοπύλες, στον Μαραθώνα, στη Σαλαμίνα κ.λπ.
Σήμερα, τα ιδανικά αυτά δεν υπάρχουν. Ο κόσμος έχει συμβιβαστεί με τη μετριότητα, την υποταγή, το βόλεμα. Για να διασφαλίσει, μάλιστα, τη βολή του, είναι διατεθειμένος να κάνει τα πάντα, να τα ξεπουλήσει όλα.
Κάποιοι, όμως, τον έκαναν έτσι. Με την τηλεόραση, την εκπαίδευση –που δεν υπάρχει, γιατί διδάσκει… αμάθεια διά της ημιμάθειας–, με την αθεΐα, με τη σαρκολατρία, τον έκαναν να απαρνηθεί τα ανώτερα ιδανικά, να ξεχάσει τον Λεωνίδα, τον Μιλτιάδη, τον Θεμιστοκλή, τον Επαμεινώνδα, να προσκολληθεί στα γήινα, στα εφήμερα, στα ζωώδη. Σε μια αποκτηνωμένη κοινωνία λοιπόν, ο ισχυρός δεν σέβεται τίποτα, όποιοι επένδυσαν σε ιδέες και αρετές έχασαν, η κυριαρχία των δυνάμεων της απώλειας απλώνεται και καλύπτει τα πάντα.
Χρειάζεται ολική επαναφορά, πρέπει κάποιος να γυρίσει τον διακόπτη, για να ξαναβρούμε τον εαυτό μας, την ταυτότητά μας, να ξαναγίνουμε άνθρωποι.
Ποιος, όμως, θα το κάνει αυτό; Δεν υπάρχει κανένας. Σκοτάδι παντού. Αυτός είναι σκοταδισμός, συσκότιση, οι διακόπτες κάτω…
Και μέσα στο ολέθριο αυτό σύστημα, που η ίδια δημιούργησε, στον λάκκο που έσκαψε με τα χέρια της βρίσκεται τώρα η Ευρώπη. Αποδυναμωμένη, περιθωριοποιημένη, εκτεθειμένη σε χίλιους δύο κινδύνους και χωρίς να έχει τρόπους αντίδρασης.
Γι’ αυτό και όσοι Ευρωπαίοι δεν έχουν αλλοτριωθεί, όσοι μπορούν και βλέπουν ακόμα υψώνουν φωνές, μήπως και ξυπνήσουν τους μακαρίως καθεύδοντες. Ένα τελευταίο καμπανάκι κινδύνου, πριν από το οριστικό τέλος…
Ένας από αυτούς είναι ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι, ο οποίος στη Σύνοδο του Ρίμινι είπε, μεταξύ άλλων, αναφερόμενος στην προοπτική της ΕΕ:
«Επί χρόνια, η ΕΕ πίστευε ότι η οικονομική της διάσταση, με 450 εκατομμύρια καταναλωτές, έφερνε μαζί της γεωπολιτική ισχύ και διεθνείς εμπορικές σχέσεις. Φέτος θα μείνει στην ιστορία ως η χρονιά που αυτή η ψευδαίσθηση εξαφανίστηκε. Ως ΕΕ αναγκαστήκαμε να αποδεχτούμε τους δασμούς που επιβλήθηκαν από τον μεγαλύτερο εμπορικό μας εταίρο και μακροχρόνιο σύμμαχό μας, τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο ίδιος σύμμαχος μας πίεσε να αυξήσουμε τις στρατιωτικές δαπάνες, μια απόφαση που ίσως θα έπρεπε να είχαμε πάρει ούτως ή άλλως – αλλά με τρόπους και μορφές που πιθανότατα δεν αντικατοπτρίζουν τα συμφέροντα της Ευρώπης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το γεγονός ότι συνέβαλε τα μέγιστα στον πόλεμο στην Ουκρανία και είχε το μεγαλύτερο συμφέρον για μια δίκαιη ειρήνη, μέχρι στιγμής έχει διαδραματίσει σχετικά περιθωριακό ρόλο στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις». Ο πρώην πρωθυπουργός συνέχισε λέγοντας ότι η Ευρώπη έμεινε επίσης άπραγη όταν βομβαρδίζονταν οι ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και εντεινόταν η σφαγή στη Γάζα. Αυτά τα γεγονότα διέλυσαν κάθε ψευδαίσθηση ότι η οικονομική δύναμη από μόνη της μπορούσε να εξασφαλίσει γεωπολιτική δύναμη.
«Δεν προκαλεί επομένως έκπληξη», συνέχισε, «το γεγονός ότι ο σκεπτικισμός απέναντι στην Ευρώπη έχει φτάσει σε νέα ύψη. Αλλά είναι σημαντικό να αναρωτηθούμε σε τι πραγματικά οφείλεται αυτός ο σκεπτικισμός.
Κατά την άποψή μου, αυτός δεν είναι ένας σκεπτικισμός που σχετίζεται με τις αξίες με τις οποίες ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση: δημοκρατία, ειρήνη, ελευθερία, ανεξαρτησία, κυριαρχία, ευημερία και δικαιοσύνη. Ακόμα και εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η Ουκρανία πρέπει να παραδοθεί στις απαιτήσεις της Ρωσίας δεν θα δεχτούν ποτέ την ίδια μοίρα για τη χώρα τους. Κι αυτοί εκτιμούν την ελευθερία, την ανεξαρτησία και την ειρήνη, έστω και μόνο για τους εαυτούς τους Τα μοντέλα πολιτικής οργάνωσης, ιδίως τα υπερεθνικά, αναδύονται εν μέρει για να λύσουν τα προβλήματα της εποχής τους. Όταν αυτά αλλάζουν τόσο πολύ που ο προϋπάρχων οργανισμός γίνεται εύθραυστος και ευάλωτος, τότε χρειάζεται αλλαγή.
Για να αντιμετωπίσει τις σημερινές προκλήσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να μεταμορφωθεί από θεατής, ή το πολύ υποστηρικτικός παράγοντας, σε πρωταγωνιστή. Η πολιτική της οργάνωση πρέπει επίσης να αλλάξει, κάτι που είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ικανότητά της να επιτύχει τους οικονομικούς και στρατηγικούς της στόχους.
Και οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις παραμένουν απαραίτητη προϋπόθεση για αυτή τη διαδικασία επίγνωσης. Σχεδόν ογδόντα χρόνια μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η συλλογική υπεράσπιση της δημοκρατίας θεωρείται δεδομένη από γενιές που δεν έχουν καμία ανάμνηση εκείνης της εποχής».
«Η ένθερμη υποστήριξή τους στην ευρωπαϊκή πολιτική οικοδόμηση εξαρτάται επίσης, σε σημαντικό βαθμό, από την ικανότητά της να προσφέρει στους πολίτες προοπτικές για το μέλλον, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής ανάπτυξης, η οποία στην Ευρώπη ήταν πολύ χαμηλότερη από ό,τι στον υπόλοιπο κόσμο τα τελευταία τριάντα χρόνια», υπογράμμισε ο Ντράγκι.
«Η Έκθεση για την Ευρωπαϊκή Ανταγωνιστικότητα έχει επισημάνει τους πολλούς τομείς στους οποίους η Ευρώπη χάνει έδαφος και όπου οι μεταρρυθμίσεις είναι πιο επείγουσες. Αλλά ένα θέμα επαναλαμβάνεται σε όλη την έκθεση: η ανάγκη πλήρους αξιοποίησης της ευρωπαϊκής διάστασης προς άλλες κατευθύνσεις», πρόσθεσε.
«Πρέπει να συμφωνήσουμε για τη χρηματοδότηση γιγαντιαίων επενδύσεων που είναι απαραίτητες στο μέλλον, με τόνωση της οικονομίας με περίπου ένα τρισεκατομμύριο ευρώ», σημείωσε επίσης ο πρώην πρωθυπουργός. Και τόνισε: «Πρέπει να χαράξουμε μια εμπορική πολιτική προσαρμοσμένη σε έναν κόσμο που έχει εγκαταλείψει την πολυμερή ρύθμιση των πραγμάτων. Ιδού η μεγαλύτερη ευκαιρία μας για ένα μέλλον με ρυθμό, ασφάλεια και ανεξαρτησία: Είναι η δημοκρατία».
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
