Μ. Κρανίδης στο “Π”: Αθέατη Ελλάδα: Πρόκληση και ευκαιρία
Του
ΜΑΝΟΥ ΚΡΑΝΙΔΗ
Πολιτικού Μηχανικού ΕΜΠ, MSc,
CEO «Krama Property» (www.kramaproperty.com),
Γραμματέα Ενημέρωσης ΠΟΜΙΔΑ, Δημοτικού Συμβούλου Χαλανδρίου
Σε ένα πρόσφατο, εξαιρετικό συνέδριο, όπου είχα την τιμή να είμαι ομιλητής, αναδείχθηκε η πλευρά της Αθέατης Ελλάδας (Unseen Greece). Η Ελλάδα είναι γνωστή παγκοσμίως για τα γραφικά νησιά της, τα αρχαία μνημεία, τους σπουδαίους ιστορικούς χώρους της, τα διεθνή σημεία της ηπειρωτικής χώρας, τις ηλιόλουστες ακρογιαλιές και βέβαια την πρωτεύουσά της, την Αθήνα. Όμως, πίσω από τα τουριστικά φυλλάδια και τις καρτ ποστάλ, υπάρχει η Αθέατη Ελλάδα.
Είναι αυτή που κρύβεται τόσο σε σημεία των μεγάλων πόλεων, στην ηπειρωτική Ελλάδα και στην ενδοχώρα, σε μικρότερα ορεινά χωριά και νησιά, σε μονοπάτια ξεχασμένα από τον χρόνο, σε ιστορικά σημεία παγκόσμιας εμβέλειας και σε τόπους που συνεχίζουν να ζουν ήσυχα, μακριά από τη μαζική εμπορευματοποίηση. Εκεί όπου οι κάτοικοι κρατούν ζωντανή την τοπική διάλεκτο, την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τα ήθη που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά. Σπίτια από πέτρα, καφενεία με τζάκι, γιορτές με αυθεντική μουσική και χορό: αυτή είναι η άλλη Ελλάδα που σήμερα δεν χωράει ακόμη στην πρώτη προβολή σε ταξιδιωτικά πακέτα. Μια Ελλάδα εκπληκτικής φύσης, ένας τόπος αναψυχής, με αληθινές, νέες εμπειρίες, που βρίσκονται στα μουσεία επαρχιακών πόλεων, σε ξωκλήσια κρυμμένα σε βουνοκορφές, σε γιορτές όχι φαντασμαγορικές, αλλά γεμάτες καρδιά, στις οποίες ο ελληνικός πολιτισμός και οι εκπληκτικές παραδόσεις συνεχίζουν να εκφράζονται με τρόπο αυθεντικό. Μικροί, τοπικοί θίασοι, παζάρια παραδοσιακής τέχνης και εργαστήρια που διδάσκουν υφαντουργία ή κεραμική και τοπικές παραγωγές προϊόντων μαρτυρούν πως η παράδοση δεν είναι παρελθόν, αλλά ζωντανό παρόν. Η Αθέατη Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα ταξίδι εκτός της κορεσμένης πεπατημένης ζήτησης και λογικής. Είναι η Ελλάδα των κοινοτήτων, της αυθεντικής φιλοξενίας, των άθικτων φυσικών τοπίων, του υγιούς περιβάλλοντος και της πολιτισμικής πολυμορφίας Είναι μια επιστροφή στην ουσία, στον άνθρωπο, στη φύση, στις ρίζες. Είναι μια ευκαιρία να δούμε τον τόπο μας αλλιώς, με τα μάτια της ψυχής, με ήπια αξιοποίηση, σε μια εποχή που η μαζικότητα του τουρισμού φτάνει στον κορεσμό της.
Η πρόκληση της σωστής προβολής και της αξιοποίησης της Αθέατης Ελλάδας είναι μια πρόσκληση και ευκαιρία σήμερα για την κοινωνία, την οικονομία και βέβαια τη βάση της, την ακίνητη περιουσία. Σε μια εποχή όπου τα φώτα της δημοσιότητας στρέφονται κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, μια άλλη Ελλάδα, η λεγόμενη «Αθέατη Ελλάδα», είναι μια νέα, δυναμική πρόσκληση, ιδιαίτερα στον τομέα της κτηματαγοράς. Εκεί ίσως σήμερα βρίσκονται πραγματικές ευκαιρίες για μεσομακροπρόθεσμες επενδύσεις. Αστικές και περιφερειακές περιοχές, σημεία εξαιρετικά, αλλά ξεχασμένα από τον χρόνο, παραθαλάσσιες περιοχές χωρίς τουριστικό κορεσμό και ορεινοί ηπειρωτικοί οικισμοί με αυθεντικό χαρακτήρα κρύβουν πραγματικές επενδυτικές ευκαιρίες για ήπια αξιοποίηση και μια μοναδική ποιότητα εμπειρίας και ζωής. Η βιώσιμη αξιοποίηση της Αθέατης Ελλάδας απαιτεί επιτέλους μια ουσιαστική περιφερειακή ανάπτυξη, αποκέντρωση και επενδύσεις από την Πολιτεία. Αλλά και ένα ξεκάθαρο πολεοδομικό και επενδυτικό περιβάλλον, με υποδομές, χωρίς τις σημερινές αβεβαιότητες. Μια πολιτική που θα ενισχύσει την ανάπτυξη της παραγωγής, των θέσεων εργασίας σε αυτούς τους προορισμούς, δίνοντας επιτέλους σοβαρά κίνητρα επενδύσεων και βιώσιμης ανάπτυξης.
Η Αθέατη Ελλάδα είναι δυνητικά μια ευκαιρία για την κτηματαγορά για τους εξής λόγους:
• Χαμηλό κόστος αγοράς και επένδυσης κατά 50% από προορισμούς πρώτης γραμμής.
• Αύξηση του ενδιαφέροντος από ξένους επενδυτές.
• Εργασία από απόσταση (remote work): Πολλοί Έλληνες και ξένοι εγκαθίστανται σε μικρότερους οικισμούς, κυνηγώντας ποιότητα ζωής και φυσικό περιβάλλον και παράλληλα online εργασία, π.χ. ψηφιακοί νομάδες.
• Βελτίωση όσον αφορά την πρόσβαση, σε σχέση με το παρελθόν.
• Μοναδικά παγκοσμίως σημεία φύσης, ιστορίας, ομορφιάς και ποιότητας ζωής και εμπειριών.
Ενδεικτικά σημεία ενδιαφέροντος είναι:
• Περιφερειακά σημεία των αστικών κέντρων και της Αττικής.
• Μικρότερα νησιά.
• Ιστορικοί τόποι της Ελλάδας.
• Ενδοχώρα:
√ Πελοπόννησος,
√ Δυτική Στερεά και Ήπειρος,
√ Ενδοχώρα Κρήτης,
√ Θράκη και Ανατολική Μακεδονία.
• Ημιορεινά και ορεινά σημεία.
Βέβαια, για να γίνει πραγματικότητα μια τέτοια πολιτική για την Αθέατη Ελλάδα, πρέπει να αρθούν διάφορα εμπόδια και αντίστοιχοι κίνδυνοι:
• Η έλλειψη υποδομών (δρόμοι, ίντερνετ, υγειονομική κάλυψη).
• Η γραφειοκρατία και ασάφεια νομοθεσίας σε μεταβιβάσεις, άδειες, υλοποίηση έργων.
• Η μεγάλη αδυναμία του κράτους και των τοπικών κοινωνιών και δημοτικών υπηρεσιών να υποστηρίξουν πραγματικά νέες επενδύσεις όσον αφορά την αδειοδότηση και την υλοποίησή τους.
• Η διαχρονική υποβάθμιση ορισμένων περιοχών λόγω εγκατάλειψης.
• Η έλλειψη ασφαλούς πλαισίου επενδύσεων, π.χ. πολεοδομικό περιβάλλον, νομοθετικό περιβάλλον, Κτηματολόγιο και υπηρεσίες έκδοσης αδειών δόμησης κ.λπ.
• Η έλλειψη σημαντικών κινήτρων (φορολογικών, χρηματοδοτικών, εργασιακών) για την επένδυση στην Αθέατη Ελλάδα και την περιφερειακή βιώσιμη ανάπτυξη.
Η επιτυχία προϋποθέτει ουσιαστικό και ρεαλιστικό σχέδιο και εφαρμογή του με άμεση συνεργασία κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης. Βέβαια, στη χώρα μας η ουσία είναι το ζητούμενο, ενώ οι διάφορες κυβερνήσεις, με την επιφανειακή και εφήμερη προσέγγισή τους, έχουν αποδείξει την αδυναμία τους και την έλλειψη ουσιαστικής στόχευσής τους για περιφερειακή ανάπτυξη και αξιοποίηση της Αθέατης Ελλάδας. Συνεπώς, η Αθέατη Ελλάδα δεν είναι μόνο ένας όρος γεωγραφικός ή πολιτισμικός, είναι και μια νέα, πολλά υποσχόμενη ευκαιρία για νέες επενδύσεις, ήπιες και αποδοτικές. Η στροφή προς τη γη, την ποιότητα ζωής και την επένδυση στην περιφέρεια ενισχύεται πλέον όχι μόνο από ρομαντισμό, αλλά και από στέρεα οικονομικά δεδομένα. Όσοι δουν μπροστά μπορούν να επωφεληθούν απτά. Γιατί, τελικά, η πραγματική αξία δεν βρίσκεται πάντα εκεί που φαίνεται, αλλά εκεί που λίγοι κοιτάζουν σήμερα και πολλοί αύριο.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
