ΕΛ.Α.Σ.: 5+1 παρεμβάσεις για την Παιδεία, κάνουμε τη γνώση αξία και την παιδεία δικαίωμα για όλους
Μια σειρά από ριζικές μεταρρυθμίσεις στην Παιδεία προτείνει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) με στόχο την αναβάθμιση της Δημόσιας Παιδείας σε όλες τις βαθμίδες από το νηπιαγωγείο ως το Πανεπιστήμιο.
Τις 5 +1 εμβληματικές αυτές παρεμβάσεις παρουσίασαν η τομεάρχης Παιδείας Ιωάννα Λαλιώτου και ο αναπληρωτής τομεάρχης Παναγής Κασσιανός σε συνέντευξη Τύπου στο κτίριο της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20). Τη συζήτηση συντόνισε η εκπρόσωπος Τύπου, Θεώνη Κουφονικολάκου.
Ιωάννα Λαλιώτου: Καταργούμε τις Πανελλαδικές Εξετάσεις
Η Ιωάννα Λαλιώτου αναφέρθηκε στη σημερινή κατάσταση όπου η ετήσια ιδιωτική δαπάνη σε εξωσχολική εκπαίδευση αγγίζει το 1 δις ευρώ και για αυτό «μόνο 1 στα 10 παιδιά από ασθενέστερες οικονομικά ομάδες, καταφέρνουν να σπουδάσουν σήμερα» και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα 17χρονο παιδί σήμερα.
Η τομεάρχης Παιδείας της ΕΛ.Α.Σ. παρουσίασε το πλέγμα των δομικών μεταρρυθμίσεων που προτείνει η ΕΛ.Α.Σ. για την Παιδεία που έχουν στο επίκεντρό τους «τα παιδιά και το μέλλον τους» αλλά και στόχο «να κάνουμε τη γνώση αξία και την παιδεία δικαίωμα για όλους».
Αρχικά αναφέρθηκε στο «εκπαιδευτικό παράδοξο» που ισχύει σήμερα. «Αντί οι εξετάσεις να αξιολογούν το περιεχόμενο της γνώσης και της διδασκαλίας, εμείς έχουμε αποδεχθεί το αντίθετο…το εξεταστικό σύστημα να καθορίζει το περιεχόμενο και τη μέθοδο διδασκαλίας. Οι εξετάσεις να καθορίζουν τι διδάσκουμε και πως! Αυτό το παράδοξο μας καθηλώνει και χρειάζεται να αρθεί!» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο αυτό, η πρώτη παρέμβαση αφορά την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων. «Καταργούμε τις Πανελλαδικές ως καθολικό, υποχρεωτικό διόδιο για όλους/ες. Για να «αναπνεύσει» το εκπαιδευτικό σύστημα! Κρατάμε το αδιάβλητο. Επαναφέρουμε την εκπαιδευτική αξιοπιστία.» τόνισε η Ιωάννα Λαλιώτου.
Στη συνέχεια περιέγραψε τους τρεις τρόπους που θα επιτευχθεί αυτό, οι οποίοι είναι: ένα νέο Λύκειο, ένα αναβαθμισμένο Απολυτήριο, ένα νέο σύστημα εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο.
Ειδικότερα, στο νέο Λύκειο, καταργούνται οι κατευθύνσεις στην Β’ Λυκείου και «η προετοιμασία για την τριτοβάθμια εκπαίδευση περιορίζεται στη Γ΄ τάξη, όπου σχεδόν το σύνολο των ωρών διδασκαλίας αφιερώνεται στα μαθήματα κατεύθυνσης» καθώς και στα ειδικά μαθήματα (σχέδιο, γλώσσες κτλ) που «σήμερα εξετάζονται μεν, δεν διδάσκονται δε! (πρωτοφανές σε διεθνές επίπεδο).» Επίσης ο αριθμός των μαθητών ανά τμήμα μειώνεται στα 22 άτομα στην Α’ και Β’ τάξη και λιγότερα στη Γ’, όπου τοποθετούνται δύο εκπαιδευτικοί μέσα στην τάξη στα βασικά μαθήματα για εμβάθυνση και εξατομικευμένη διδασκαλία. Δίνουμε τη δυνατότητα σε όσους/ες το επιθυμούν να παρακολουθούν προαιρετικά το Ολοήμερο Λύκειο και ταυτόχρονα αναβαθμίζουμε το Ψηφιακό Φροντιστήριο. Απομακρύνεται όπως τόνισε η τομεάρχης Παιδείας η πανεπιστημιακού επιπέδου ύλη από το Λύκειο «γιατί το Λύκειο δεν είναι μικρό Πανεπιστήμιο, είναι Λύκειο.»
«Αντλούμε στοιχεία από τις βέλτιστες διεθνείς αλλά και εθνικές πρακτικές Λυκειακής εκπαίδευσης, για παράδειγμα πρακτικές που ήδη εφαρμόζονται στο πρόγραμμα του Διεθνούς Απολυτηρίου (IB) ή στα Πρότυπα Σχολεία και μπολιάζουμε με καλές πρακτικές το δημόσιο Λύκειο από την Α’ τάξη.»
Εισάγονται νέες πρακτικές σε κάθε μάθημα «που μαθαίνουν στο παιδί όχι μόνο «τι ισχύει», αλλά και το «πώς ξέρεις ότι αυτό είναι αλήθεια;», «πώς διακρίνεις την αξιόπιστη πληροφορία από την προκατάληψη», την αλήθεια από το fake news!
Αναφορικά με το νέο Απολυτήριο «γίνεται διεθνώς αναγνωρίσιμο, δίνοντας σε κάθε μαθητή του δημόσιου σχολείου η δυνατότητα να διεκδικήσει σπουδές στην Ελλάδα ή το εξωτερικό αν αυτό επιθυμεί– χωρίς το βάρος πρόσθετων εξετάσεων».
Επίσης η Ιωάννα Λαλιώτου πρόσθεσε ότι: «επεκτείνουμε προαιρετικά τον θεσμό των «ομίλων αριστείας, δημιουργικότητας και καινοτομίας» που υπάρχει σήμερα στα Πρότυπα Σχολεία και στα Γενικά Λύκεια και Γυμνάσια ώστε να δίνεται η δυνατότητα σε μαθητές/τριες να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες που αναπτύσσουν την προσωπικότητά τους, κάνοντας το σχολείο πιο ευχάριστο και ουσιαστικό».
Μόνη προϋπόθεση εγγραφής στα Τμήματα Ελεύθερης Πρόσβασης των ΑΕΙ, το Απολυτήριο
Η Ιωάννα Λαλιώτου περιέγραψε το νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που προτείνει η ΕΛ.Α.Σ. με Τμήματα Ελεύθερης Πρόσβασης, όπου μόνη προϋπόθεση εγγραφής είναι το Απολυτήριο Γ Λυκείου. Επίσης καταργείται η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής που αφήνει εκτός Τμημάτων περίπου 10.000 νέους/ες το χρόνο. Στα Τμήματα που οι υποψήφιοι/ες είναι περισσότεροι από τις θέσεις, η «βαθμολογική κατάταξη σε αυτές τις περιπτώσεις θα γίνει μεταβατικά και μόνον έως ότου ολοκληρωθεί η Αναβάθμιση του Λυκείου (δηλαδή τα παιδιά που θα εγγραφούν στην Α’ Τάξη του Αναβαθμισμένου Λυκείου θα έχουν φτάσει στη Γ’) με εξετάσεις βαθμολογικής κατάταξης σε εθνικό επίπεδο όπως σήμερα.
Μόλις ολοκληρωθεί το μεταβατικό διάστημα, η εισαγωγή σε όλα τα Τμήματα θα γίνεται με το απολυτήριο της Γ’ Λυκείου. «Όπου η ζήτηση υπερβαίνει τις θέσεις, η κατάταξη γίνεται με βάση τον βαθμό του απολυτηρίου της Γ΄ Λυκείου χωρίς καμία επιπλέον εξέταση.»
Επίσης, η τομεάρχης Παιδείας εξήγησε ότι «οι απολυτήριες εξετάσεις της Γ’ Λυκείου διατηρούν όλα τα χαρακτηριστικά του αδιάβλητου: πραγματοποιούνται σε επίπεδο Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με εποπτεία από την πλευρά της πολιτείας, τα θέματα ορίζονται αδιάβλητα και ακολουθώντας σύγχρονες πρακτικές εξέτασης της γνώσης, τα γραπτά διορθώνονται από καθηγητές άλλων σχολείων —όχι από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου του παιδιού— και με καλυμμένο το όνομα και σε καθορισμένα βαθμολογικά κέντρα.»
Η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. συνιστά «σύγκλιση με την κυρίαρχη ευρωπαϊκή πραγματικότητα, όπου το Απολυτήριο σε όλες σχεδόν τις χώρες της ΕΕ είναι ο κεντρικός πυλώνας αξιολόγησης της γνώσης, κατάταξης και εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Από την σημερινή απόκλιση στην ευρωπαϊκή σύγκλιση.» τόνισε η Ιωάννα Λαλιώτου.
Τεχνική εκπαίδευση και ΑΕΙ
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση. Δημιουργούνται Διετή προγράμματα Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στα πανεπιστήμια. Οι απόφοιτοι/ες ΕΠΑΛ εισάγονται χωρίς εξετάσεις ενώ υπάρχει και δυνατότητα εισαγωγής αποφοίτων ΓΕΛ. Το πτυχίο αποτελεί ταυτόχρονα και άδεια άσκησης επαγγέλματος. Τα προγράμματα παρέχονται από τα δημόσια ΑΕΙ σε συνέργεια με τους παραγωγικούς φορείς κατά τόπους. Τα αντικείμενα αφορούν ειδικότητες και επαγγέλματα υψηλής ζήτησης στην αγορά εργασίας, απαραίτητα για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και την ανάπτυξη.
Η τρίτη παρέμβαση αφορά τα ΑΕΙ. Καταργούνται τα Συμβούλια Διοίκησης και αλλάζουμε τον τρόπο εκλογής Πρυτανικών Αρχών και μελών ΔΕΠ. Επανέρχεται η εκλογή Πρυτανικών Αρχών απευθείας από την πανεπιστημιακή κοινότητα και αποκαθίστανται οι αρμοδιότητες της Συγκλήτου. Αλλαγή της πρόσφατης εφαρμογής του νέου συστήματος εκλογής μελών ΔΕΠ «που έχει παραλύσει κυριολεκτικά τις διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού σε δεκάδες πανεπιστημιακά Τμήματα».
«Δεν θα επιτρέψουμε στη χώρα να γίνει El Dorado πανεπιστημιακής παραπαιδείας»
Η Ιωάννα Λαλιώτου ξεκαθάρισε στη συνέχεια, ως προς τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.}, ότι «δε θα τα είχαμε ιδρύσει, αλλά δεν θα τα καταργήσουμε». Πρόσθεσε συνεχίζοντας ότι «Σεβόμαστε την πρόσφατη απόφαση του ΣΤΕ και αναγνωρίζουμε τη σημερινή πραγματικότητα φοίτησης χιλιάδων νέων σε αυτά και την επένδυση των οικογενειών σε αυτή τη διαδικασία». Και ξεκαθάρισε τέλος ότι «δεν θα επιτρέψουμε στη χώρα να γίνει El Dorado πανεπιστημιακής παραπαιδείας».
Επιπλέον η Ιωάννα Λαλιώτου είπε ότι «θα αλλάξουμε ριζικά τον Νόμο Πιερρακάκη θέτοντας αυστηρά κριτήρια ίδρυσης και λειτουργίας, διασφαλίζοντας την ισονομία (γιατί οι κανόνες και προϋποθέσεις λειτουργίας των ΝΠΠΕ να είναι τόσο διαφορετικοί από εκείνους των ιστορικών δημοσίων ΑΕΙ της χώρας;). Θα διασφαλίσουμε την ακαδημαϊκή εγκυρότητα των σπουδών και των πτυχίων που απονέμονται σε όλες τις λεπτομέρειες τους.
Η τέταρτη παρέμβαση αφορά τους εκπαιδευτικούς. Η ΕΛ.Α.Σ. ενισχύει τους ανθρώπους της εκπαίδευσης θεσπίζοντας αξιοπρεπείς μισθοί και ένταξη των εκπαιδευτικών σε ειδικά μισθολόγια. Δίνει έμφαση στην μισθολογική ενίσχυση όσων υπηρετούν σε δυσπρόσιτες περιοχές και σε περιοχές υψηλής οικιστικής πίεσης.
Παναγής Κασσιανός: Προτάσεις για τη σχολική ειρήνη
Ζητούμενο όσο ποτέ άλλοτε η επίτευξη της σχολικής ειρήνης και επικράτησης κλίματος διαλόγου, τόνισε ο αναπληρωτής τομεάρχης Παναγής Κασσιανός. Συνέχισε λέγοντας ότι στόχος της ΕΛ.Α.Σ. είναι ένα σχολείο δημοκρατικό και ενταξιακό. Υπογράμμισε επίσης ότι απέναντι στην αυταρχικότητα, τη γραφειοκρατία, το διοικητισμό, τις τιμωρητικές διώξεις, αντιπροτείνουμε ένα σχολείο ελκυστικό, όπου ακούγεται η φωνή μαθητών και εκπαιδευτικών.
Πρώτον, για το σκοπό αυτό προτείνεται η θεσμική θωράκιση των εκπαιδευτικών. Ο αναπληρωτής τομεάρχης περιγράφοντας τις προτάσεις της ΕΛ.Α.Σ. ανέφερε ότι σε κάθε Διεύθυνση Εκπαίδευσης θα υπάρχει μονάδα νομικής στήριξης, η οποία με εχεμύθεια θα παρέχει σε εκπαιδευτικούς νομική υποστήριξη και καθοδήγηση για ζητήματα που αφορούν ενέργειες παρέμβασης και αυθαιρεσίας στο έργο τους. Επίσης προτείνεται η ουσιαστική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.
Ως προς την αξιολόγηση του σχολείου τόνισε, ότι πρόκειται για μια εσωτερική διαδικασία που βασίζεται στον προγραμματισμό και την αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου και προϋποθέτει τη συνεργασία όλων των μελών της σχολικής κοινότητας, με καθοριστικό το ρόλο του Συλλόγου Διδασκόντων.
Επανέρχεται ο θεσμός των ΠΕ.Κ.Ε.Σ. που λειτούργησε αποτελεσματικά στην επιμόρφωση και υποστήριξη των σχολείων με συμμετοχικό σχεδιασμό και διεπιστημονική οπτική.
Ως προς την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών ανέφερε ότι ως ΕΛ.Α.Σ. είμαστε υπέρ της αξιολόγησης όλων των παραμέτρων στην εκπαίδευση. Πρέπει να είναι πολύπλευρη, γιατί αφορά τις υποχρεώσεις της Πολιτείας, το έργο των εκπαιδευτικών και το έργο των στελεχών της εκπαίδευσης. Όμως, είμαστε εντελώς αντίθετοι με την τιμωρητική διάσταση του πλαισίου που εφαρμόζεται και δηλώνουμε ότι θα παύσει άμεσα η διαδικασία διώξεων των εκπαιδευτικών που έχουν παραπεμφθεί γι’ αυτόν τον λόγο και κινδυνεύουν με απόλυση. «Οφείλουμε να αναμορφώσουμε και να συνδιαμορφώσουμε ένα πλαίσιο όπου δεν θα χαρακτηρίζεται από τέτοιου είδους τιμωρητικές προβλέψεις αλλά θα συμβάλλει στην ποιοτική αναβάθμιση του σχολείου.»
Μείωση του αριθμού των μαθητών
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει επίσης τη μείωση του αριθμού των μαθητών ανά σχολικό τμήμα, και συγκεκριμένα 20 στο Νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο και 22 στο Γυμνάσιο και Λύκειο με στόχο την εφαρμογή μεθόδων ενεργητικής και συνεργατικής μάθησης και την καλλιέργεια σχέσεων εμπιστοσύνης και αποδοχής του άλλου, καθώς και τη μείωση των ανισοτήτων.
Ο Παναγής Κασσιανός ως προς τη σχολική στέγη είπε ότι η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει «σε κάθε Περιφέρεια να θεσμοθετηθεί Περιφερειακός Οργανισμός Σχολικών Υποδομών με αποκλειστική αρμοδιότητα τον προσδιορισμό των αναγκών των σχολικών τους κτιρίων».
Τέλος για την ενίσχυση της εκπαίδευσης των παιδιών με αναπηρία ο αναπληρωτής τομεάρχης τόνισε ότι «στόχος η διασφάλιση του δικαιώματος ισότιμης πρόσβασης όλων των παιδιών στο σχολείο, ανεξάρτητα από αναπηρίες, για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και προκαταλήψεις.
Λογοθεραπευτές και Εργοθεραπευτές στα νηπιαγωγεία
Για το σκοπό αυτό η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τη στελέχωση όλων των σχολείων με Διεπιστημονικές Ομάδες. Ειδικότερα στα νηπιαγωγεία, στις διεπιστημονικές ομάδες, θα εντάσσονται και οι ειδικότητες Λογοθεραπευτή και Εργοθεραπευτή για την ανίχνευση δυσκολιών και την υποστήριξη των παιδιών εντός του σχολείου.
Επίσης, ως σημαντικό βήμα ανέφερε την ανάπτυξη κουλτούρας ενταξιακών σχολικών κοινοτήτων και πρότεινε την αναμόρφωση και ενδυνάμωση του πλαισίου των Τμημάτων Ένταξης και της Παράλληλης Στήριξης, με στόχο την αποτελεσματική εξατομικευμένη υποστήριξη των παιδιών με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Τέλος ως προς τα ειδικά σχολεία ο αναπληρωτής τομεάρχης Παιδείας υποστήριξε ότι θα αναβαθμιστούν ως προς τα προγράμματα σπουδών τους, ώστε να μην αποτελούν σχολεία χαμηλών στόχων αλλά σχολεία που θα στοχεύουν στη βέλτιστη γνωστική ανάπτυξη των μαθητών/τριών τους. Επίσης θα ενισχυθούν τα προγράμματα συνεκπαίδευσης παιδιών γενικών και ειδικών σχολείων, ώστε τα ειδικά σχολεία να μη λειτουργούν ως χώροι περιθωριοποίησης, αλλά ως χώροι αλληλεπίδρασης με τα γενικά σχολεία που συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση και ανάδειξη της ορατότητας των αναπήρων.
