Απ. Αποστόλου στο “Π”: Οι Patriots και το παζάρι
Του
ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ
Καθηγητή Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας
στο Πανεπιστήμιο Federiciana της Ρώμης
Τούτος ο τόπος έχει μια αλλόκοτη συνήθεια, γιατί άλλος φυλάει το μαντρί κι άλλος μετράει τα πρόβατα. Και άμα λείψουν τα πρόβατα, βγαίνει ο τσομπάνης στο γυαλί και φωνάζει πως «όλα είναι υπό έλεγχο». Κάπως έτσι συνέβη και με τους Patriots. Οι Patriots λοιπόν (οι πολυτραγουδισμένοι, οι τηλεοπτικοί, οι εθνικοφρόνως περιφερόμενοι Patriots) έγιναν σαν τα πανηγυριώτικα σημαιάκια, που τα κουνάς πολύ πριν τα μαζέψεις νύχτα, δίχως να σε πάρει χαμπάρι το χωριό.
Κάρπαθος και Διδυμότειχο. Δύο τόποι που κάποτε τους θυμόταν η Αθήνα μονάχα σε επετείους και σε στρατιωτικές παρελάσεις. Εκεί, λοιπόν, είχαν στηθεί οι δυο πυροβολαρχίες. Όχι για ντεκόρ, όχι για να κάνουν τους τουρίστες να φωτογραφίζουν τους εκτοξευτές ως αξιοθέατα, αλλά για να θυμίζουν πως, όσο κι αν οι «σύμμαχοι» μιλούν για ειρήνη και συνεργασία, οι ουρανοί αυτής της γωνιάς του κόσμου μυρίζουν ακόμα μπαρούτι.
Και τότε η Άγκυρα άρχισε να χτυπιέται μέσα στο ΝΑΤΟ σαν ψάρι σε ταψί. Διαμαρτυρίες, νάζια, παράπονα, ενστάσεις, και αυτό γιατί δεν της άρεσαν οι Patriots στα νησιά και στον Έβρο. Της χαλούσαν την αισθητική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ωστόσο, οι πρώτες διαμαρτυρίες πήγαν στον κουβά. Η Ελλάδα είχε κινηθεί, σύμφωνα πάντα με την κυβέρνηση, βάσει των οδηγιών της Συμμαχίας. Προστασία από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, διεθνείς απειλές, στρατηγικές ανάγκες και κάτι τέτοια μεγαλοπρεπή, που τα ξεφουρνίζουν οι κυβερνήσεις όταν θέλουν να ντύσουν τον γυμνό με γραβάτα.
Αλλά η πολιτική είναι σαν το πανηγύρι του χωριού, γιατί εκείνος που φωνάζει πιο πολύ στο τέλος αγοράζει και το καλύτερο τραπέζι. Και έτσι, πίσω από τις κουρτίνες της διπλωματίας, άρχισε το γνωστό αλισβερίσι. Η απόσυρση των Patriots δεν έγινε ούτε από ξαφνική στρατιωτική σοφία ούτε επειδή εξέλιπαν οι κίνδυνοι που τάχα δικαιολογούσαν την παρουσία τους. Η αλήθεια ψιθυρίζεται αλλού και λέει πως το μάζεμα των πυροβολαρχιών έγινε για να λαδωθούν λίγο τα γρανάζια των ελληνοτουρκικών ισορροπιών, για να «γλυκάνει» κάπως το νομοσχέδιο που ετοιμάζεται να καταθέσει η τουρκική κυβέρνηση για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα».
Να, λοιπόν, πού καταντήσαμε. Να μετακινούνται αντιαεροπορικά συστήματα όχι με βάση το τι χρειάζεται ο ελληνικός λαός, αλλά με βάση το τι θα διευκολύνει τις διατυπώσεις ενός τουρκικού νομοσχεδίου. Και ύστερα να βγαίνουν οι κυβερνητικοί πραματευτάδες στα κανάλια και να μιλούν για «ήρεμα νερά». Ήρεμα νερά, βέβαια, υπάρχουν μόνο όταν έχεις ήδη παραδώσει το κουπί.
Και εδώ αρχίζει το μεγάλο θέατρο.
Διότι ο ίδιος ο πατριωτισμός, που διαφημίστηκε σαν απορρυπαντικό νέας γενιάς, με σημαίες, με τηλεοπτικά παράθυρα και με υπουργικές κορώνες, αποδείχθηκε προϊόν με ημερομηνία λήξης. Μόλις άλλαξαν οι ισορροπίες, μόλις οι «σύμμαχοι» έγνεψαν αλλιώς, άρχισε η μετακίνηση.
Και αν κάποιος θέλει να δει το πιο τρανό καλαμπούρι της εποχής, ας προσέξει την «εξαγωγή πατριωτισμού» της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Διότι εδώ δεν εξάγουμε πια λάδι, πορτοκάλια και ναυτικούς, αλλά εξάγουμε και αντιαεροπορική άμυνα. Patriots στη Σαουδική Αραβία, λες και στην Ελλάδα περίσσευε η ασφάλεια και μοίραζε στρατηγικά αποθέματα σαν διαφημιστικά φυλλάδια. Και όλο αυτό βαφτίστηκε «γεωπολιτική αναβάθμιση». Δηλαδή, ο Έλληνας να πληρώνει φόρους, ακρίβεια και εξοπλισμούς, για να φωτογραφίζονται υπουργοί δίπλα σε σεΐχηδες και να κορδώνονται πως η χώρα έγινε πυλώνας σταθερότητας. Πατριωτισμός made for export, με αστερίσκους, χορηγούς και ξένες παραγγελίες.
Γιατί εδώ δεν μιλάμε για απλά στρατιωτικά συστήματα, αλλά για σύμβολα. Για τα σύμβολα εκείνα που κάθε κυβέρνηση περιφέρει ως λείψανα αγίων, μέχρι να τα ανταλλάξει στο παζάρι των διεθνών σχέσεων. Σήμερα οι Patriots, αύριο οι βάσεις και μεθαύριο το ίδιο το δικαίωμα να λες πως αυτός ο τόπος σου ανήκει.
Και το ωραιότερο; Όλο αυτό πλασαρίστηκε ως εθνική επιτυχία. Η αποστολή πυροβολαρχίας στη Σαουδική Αραβία παρουσιάστηκε περίπου ως νέο έπος. Λες και ο έλληνας φορολογούμενος ξυπνά το πρωί αγωνιώντας για την αεράμυνα του Ριάντ. Λες και η ελληνική άμυνα περισσεύει τόσο πολύ, ώστε μπορούμε να τη μοιράζουμε σαν κουραμπιέδες τα Χριστούγεννα.
Αλλά η αλήθεια είναι πιο πεζή και πιο πικρή, γιατί η χώρα έχει καταντήσει να βαφτίζει «διπλωματία» κάθε παραχώρηση και «στρατηγική αναβάθμιση» κάθε υποχώρηση. Σου παίρνουν το χωράφι και σε πείθουν πως έγινες συνέταιρος, σου αδειάζουν το σπίτι και σου λένε πως απέκτησες συμμάχους.
Και ανάμεσα σε όλα αυτά ο λαός. Πάντα θεατής και να ακούει για γεωστρατηγικούς κόμβους, για αμυντικές συμφωνίες, για συμμαχικές υποχρεώσεις. Λέξεις μεγάλες, φουσκωμένες σαν γαλοπούλες των Χριστουγέννων. Μα, όταν πέφτει η αυλαία, μένει μονάχα η ίδια παλιά απορία: Ποιος φυλά τελικά αυτόν τον τόπο και για ποιον;
Ο πατριωτισμός, βλέπεις, έγινε επάγγελμα, θέλει μικρόφωνο, σημαία και δημόσιες σχέσεις. Τον φορούν σαν αποκριάτικη στολή και τον βγάζουν μόλις κλείσουν οι κάμερες. Και έτσι οι Patriots, από ασπίδα του έθνους, κατέληξαν πιόνια σε μια παρτίδα που παίζεται αλλού και από άλλους.
Και ο τόπος; Ο τόπος συνεχίζει να στέκει σαν παλιό καράβι που μπάζει νερά, ενώ οι καπεταναίοι μαλώνουν για το χρώμα της σημαίας.
