Αντιπυρική περίοδος 2026: Οδηγός καθαρισμού για οικόπεδα
Η επίσημη έναρξη της αντιπυρική περίοδος φέρνει φέτος νέες, αυστηρότερες υποχρεώσεις για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα. Η αντιπυρική περίοδος δεν είναι πλέον μια τυπική υπενθύμιση, αλλά ένα πλαίσιο αυστηρών κανόνων καθαρισμού και πρόληψης, με στόχο τη θωράκιση των περιουσιών μας και του φυσικού περιβάλλοντος από τον κίνδυνο των πυρκαγιών.
Από την 1η Μαΐου 2026, οι ιδιοκτήτες, επικαρπωτές ή μισθωτές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων υποχρεούνται να προχωρήσουν στον πλήρη καθαρισμό των εκτάσεών τους. Οι νέες διατάξεις απαιτούν όχι μόνο την απομάκρυνση ξερών χόρτων και σκουπιδιών, αλλά και το κλάδεμα των δέντρων που βρίσκονται κοντά σε κτίσματα, καθώς και τον καθαρισμό της καύσιμης ύλης που μπορεί να μεταφέρει τη φωτιά.
Η διαδικασία φέτος συνοδεύεται από την υποχρεωτική υποβολή δήλωσης στην ψηφιακή πλατφόρμα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Οι ιδιοκτήτες πρέπει να βεβαιώσουν ότι έχουν προβεί στις απαραίτητες ενέργειες, καθώς οι έλεγχοι από τους δήμους και την Πυροσβεστική θα είναι εντατικοί.
Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις
Η καταληκτική προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης καθαρισμού είναι η 15η Ιουνίου 2026.
Τα πρόστιμα για τη μη συμμόρφωση είναι ιδιαίτερα τσουχτερά και αυστηρά κλιμακούμενα:
Μη Καθαρισμός: Σε περίπτωση παράλειψης καθαρισμού, επιβάλλεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ ανά αυτοτελή έλεγχο.
Μη Υποβολή Δήλωσης: Για την παράλειψη υποβολής της υπεύθυνης δήλωσης στην πλατφόρμα, το πρόστιμο ανέρχεται σε 500 ευρώ (ή 100 ευρώ στην περίπτωση που το οικόπεδο έχει καθαριστεί αλλά η δήλωση παραλείφθηκε).
Ψευδής Δήλωση: Η υποβολή ψευδούς δήλωσης τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ύψους 5.000 ευρώ, ενώ συνοδεύεται και από ποινικές κυρώσεις, με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών.
Εκτός από το νομικό σκέλος, ο καθαρισμός είναι μια πράξη κοινωνικής ευθύνης. Ένα καθαρό οικόπεδο λειτουργεί ως ζώνη πυρασφάλειας, προστατεύοντας την περιουσία μας, τους γείτονές μας, το δάσος και, κυρίως, τις ανθρώπινες ζωές. Η πρόληψη είναι το μοναδικό αποτελεσματικό όπλο που διαθέτουμε απέναντι στην κλιματική κρίση.
Ποιες εκτάσεις αφορά η υποχρέωση;
Πέρα από τα οικόπεδα εντός σχεδίου πόλεων και οικισμών, οι νέες διατάξεις του Ν. 5281/2026 επεκτείνονται και σε:
Εκτάσεις σε ακτίνα 100 μέτρων από τα όρια σχεδίου ή οικισμού.
Γήπεδα εκτός σχεδίου εφόσον υπάρχει κτίσμα, με την προϋπόθεση ότι δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι για τα εκτός σχεδίου γήπεδα χωρίς κτίσμα, η υποχρέωση υποβολής δήλωσης στην πλατφόρμα akatharista.gov.gr δεν υφίσταται. Επίσης, για μεγάλες εκτάσεις, ο νόμος προβλέπει ανώτατο όριο προστίμου τα 2.000 ευρώ ανά αυτοτελή έλεγχο, λειτουργώντας ως «κόφτης» στις περιπτώσεις που ο υπολογισμός βάσει τετραγωνικών μέτρων οδηγεί σε υπέρογκα ποσά.
Τι ισχύει για τις καλλιεργούμενες εκτάσεις (Ελιές, Πορτοκαλιές κ.λπ.)
Μια σημαντική διευκρίνιση αφορά τους αγρότες και τους καλλιεργητές. Από την υποχρέωση υποβολής δήλωσης στην πλατφόρμα εξαιρούνται οι καλλιεργούμενες εκτάσεις, όπως ελαιώνες, οπωρώνες (πορτοκαλιές, λεμονιές κ.λπ.), αμπέλια και περιβόλια με κηπευτικά. Ωστόσο, οι ιδιοκτήτες αυτών των εκτάσεων έχουν την κοινωνική και νομική ευθύνη να διατηρούν το έδαφος καθαρό από ξερά χόρτα και συσσωρευμένη καύσιμη ύλη.
Αν δηλαδή ανάμεσα στα δέντρα υπάρχουν ψηλά ξερά χόρτα που μπορούν να μεταδώσουν μια πυρκαγιά, ο καθαρισμός (π.χ. φρεζάρισμα ή κούρεμα) παραμένει υποχρεωτικός, έστω και αν δεν απαιτείται η ψηφιακή δήλωση.
Επίσης, η εξαίρεση ισχύει και για περιπτώσεις όπου στο εκτός σχεδίου κτήμα υπάρχει μόνο μια μικρή αποθήκη εργαλείων (βοηθητικής χρήσης) για την εξυπηρέτηση της καλλιέργειας. Αντίθετα, αν υπάρχει κατοικία, η δήλωση είναι υποχρεωτική για όλη την έκταση.
Για την υποβολή της δήλωσης καθαρισμού οικοπέδων και για να ενημερωθείς επίσημα από το αρμόδιο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το link της πλατφόρμας είναι το εξής:
Τι μπορείς να κάνεις εκεί:
Υποβολή Δήλωσης: Οι πολίτες εισέρχονται με τους κωδικούς TaxisNet για να δηλώσουν τον καθαρισμό των οικοπέδων τους.
Καταγγελίες: Παρέχεται η δυνατότητα για επώνυμες ή ανώνυμες καταγγελίες σχετικά με ακαθάριστα οικόπεδα.
Ενημέρωση: Υπάρχουν αναλυτικές οδηγίες για τις προθεσμίες και τις υποχρεώσεις που φέρνει η αντιπυρική περίοδος.
Δείτε τις σχετικές αποφάσεις και οι εγκύκλιοι για την αντιπυρική περίοδο στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου: civilprotection.gov.gr
Εκτός από το νομικό σκέλος, ο καθαρισμός είναι μια πράξη κοινωνικής ευθύνης. Ένα καθαρό οικόπεδο μπορεί να λειτουργήσει ως ζώνη πυρασφάλειας, προστατεύοντας όχι μόνο τη δική μας περιουσία αλλά και το σπίτι του γείτονα.
Γιατι πληρη και αναλυτική ενημερωσή σς επισκευθείτε τις παρακάτω διυεθύνσεις:
Νομοθετικό Πλαίσιο & ΦΕΚ
- Νόμος 5281/2026 (ΦΕΚ Α 28/25.02.2026): Ο νέος νόμος-πλαίσιο που αναμορφώνει το σύστημα πρόληψης και καθορίζει τις υποχρεώσεις καθαρισμού και τα νέα πρόστιμα.
- ΚΥΑ ΥΠ/1157/2026 (ΦΕΚ Β’ 2323/24.04.2026): Η Κοινή Υπουργική Απόφαση που εξειδικεύει τις διαδικασίες ελέγχου, την παράταση της προθεσμίας έως 15 Ιουνίου και την αναλογικότητα των προστίμων.
- Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024 (ΦΕΚ Β’ 2695/09.05.2024): Η βασική διάταξη που περιγράφει αναλυτικά τις τεχνικές εργασίες καθαρισμού (υλοτομία, απομάκρυνση κλαδιών κ.λπ.) που παραμένουν σε ισχύ.
