Άγιος Φανούριος: Ο βίος, τα θαύματα και η πίτα
Ο Άγιος Φανούριος τιμάται κάθε χρόνο στις 27 Αυγούστου με μεγάλη ευλάβεια από τον ελληνικό λαό, ο οποίος διατηρεί ζωντανές τις παραδόσεις και το έθιμο με τη Φανουρόπιτα.
Ο πανηγυρικός εορτασμός της μνήμης του Αγίου Φανουρίου του Νεοφανούς και η διατήρηση των θρησκευτικών παραδόσεων στην Ελλάδα διέπεται μεσα απο μια βαθιά πνευματική σχέση των πιστών με τον Άγιο που «φανερώνει» ελπίδα, η ιστορική διαδρομή της εύρεσης της εικόνας του στη Ρόδο και τα θαύματα που συνοδεύουν τη μνήμη του.
Ο Άγιος Φανούριος αποτελεί έναν από τους πιο αγαπητούς Αγίους της Ορθοδοξίας. Κάθε χρόνο στις 27 Αυγούστου, η Εκκλησία και οι πιστοί πανηγυρίζουν τη μνήμη του Μεγαλομάρτυρα, ο οποίος παρέμενε άγνωστος για πολλούς αιώνες και θεωρείται πραγματικό δώρο Θεού.
Η εύρεση της εικόνας στη Ρόδο
Ο Άγιος έγινε γνωστός τον 14ο αιώνα μ.Χ. στη Ρόδο, όταν κατά τη διάρκεια εργασιών αποκατάστασης στο νότιο μέρος του παλιού τείχους βρέθηκε αρχαίος ναός με κατεστραμμένες εικόνες. Ανάμεσά τους διασώθηκε σε εξαιρετική κατάσταση η εικόνα του Αγίου, στην οποία ο τότε Μητροπολίτης Ρόδου, Νείλος Β΄ ο Διασπωρινός (1355 – 1369 μ.Χ.), διάβασε την επιγραφή «ὁ ἅγιος Φανῶ».
Στην αγιογραφία, ο Άγιος παριστανόταν ως νεαρός στρατιώτης κρατώντας σταυρό με αναμμένη λαμπάδα, ενώ γύρω από την κεντρική μορφή ιστορούνταν τα 12 μαρτύριά του. Ο Μητροπολίτης Νείλος αναστηλώθηκε τον ναό προς τιμήν του Αγίου και συνέταξε την Ιερά Ακολουθία του.
Το θαύμα με τους αιχμάλωτους ιερείς
Ένα από τα πλέον γνωστά θαύματα συνδέεται με την περίοδο της Ενετοκρατίας στην Κρήτη. Όταν τρεις Ορθόδοξοι ιερείς αιχμαλωτίστηκαν από Αγαρηνούς και μεταφέρθηκαν στα Παλάτια (Μίλητο), ο πνευματικός τους πατέρας Ιωνάς ταξίδεψε στη Ρόδο. Εκεί, ο Μητροπολίτης Νείλος τον προέτρεψε να επικαλεστεί τη βοήθεια του Αγίου Φανουρίου. Με θαυμαστό τρόπο οι ιερείς απελευθερώθηκαν, και ο Ιωνάς μετέφερε στην Κρήτη αντίγραφο της Εικόνας, εδραιώνοντας την τιμή του Αγίου στο νησί.
Το έθιμο της Φανουρόπιτας
Η ευλάβεια των πιστών γέννησε το δημοφιλές έθιμο της «Φανουρόπιτας», που παρασκευάζεται την παραμονή ή την ημέρα της εορτής. Πρόκειται για μικρό νηστίσιμο άρτο που ευλογείται και μοιράζεται, με την παράδοση να θέλει τον Άγιο να «φανερώνει» χαμένα αντικείμενα, υποθέσεις ή την υγεία σε ασθενούντες.
Ἀπολυτίκιον Αγίου Φανουρίου
Ἦχος δ΄. Ταχὺ προκατάλαβε.
«Οὐράνιον ἐφύμνιον, ἐν γῇ τελεῖται λαμπρῶς, ἐπίγειον πανήγυριν νῦν ἑορτάζει φαιδρῶς, ἀγγέλων πολίτευμα· ἄνωθεν ὑμνῳδίαις εὐφημοῦσι τοὺς ἄθλους, κάτωθεν Ἐκκλησίᾳ τὴν οὐράνιον δόξαν· ἣν εὗρες πόνοις καὶ ἄθλοις τοῖς σοῖς Φανούριε ἔνδοξε.»
Διαβάστε ακόμη: Φανουρόπιτα: Η συνταγή και τα μυστικά για σίγουρη επιτυχία