Τρέχουν και δεν φθάνουν για τον έλεγχο από «τρόικα»!
Η «τρόικα» αναμένεται να ασκήσει ασφυκτικές πιέσεις για το «μπάχαλο» στους φοροεισπρακτικούς μηχανισμούς, την τεράστια υστέρηση εσόδων, τις απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων και για τις τραγελαφικές καταστάσεις στο πεδίο των ιδιωτικοποιήσεων, ενώ η κυβέρνηση επιχειρεί να αλλάξει το κλίμα, με ξαφνικό «βομβαρδισμό» νομοθετικών ρυθμίσεων, τις οποίες απαιτούσε η «τρόικα» και έφθασαν στη Βουλή την Παρασκευή.
Η εκταμίευση της επόμενης δόσης δεν θεωρείται ότι βρίσκεται σε κίνδυνο, αφού ενδεχόμενη εμπλοκή σε αυτό το ζήτημα θα προκαλούσε παρενέργειες, που και οι πιστωτές μας θα προτιμούσαν σε αυτήν τη φάση να αποφύγουν να διαχειριστούν.
Ενδεικτική του κακού κλίματος που διαμορφώνεται, άλλη μια φορά, στις σχέσεις με την «τρόικα» είναι η έκθεση-καταπέλτης εμπειρογνωμόνων του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κατάσταση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, που «διέρρευσε» τις προηγούμενες ημέρες στον Τύπο.
Σε ένα κείμενο άκρως επικριτικό για την κυβέρνηση, οι εμπειρογνώμονες, μεταξύ άλλων, τονίζουν τις τεράστιες αστοχίες στην είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και στους φορολογικούς ελέγχους. Επίσης τις απελπιστικές καθυστερήσεις στην αναδιοργάνωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, που, όπως αφήνουν σαφέστατα να εννοηθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις υποκρύπτουν βούληση της κυβέρνησης να τον κρατήσει υπό πολιτική κηδεμονία, ενώ η «τρόικα» πιέζει για την «ανεξαρτητοποίησή» του, υπό την καθοδήγηση του νέου γραμματέα Δημοσίων Εσόδων. Χαρακτηριστική είναι η πιεστική σύσταση να περάσει το ΣΔΟΕ στην ομπρέλα του γενικού γραμματέα, Χ. Θεοχάρη, ώστε να φύγει από την επιρροή του εκάστοτε υπουργού. Ο Γ. Στουρνάρας ήδη ξεκαθάρισε ότι δεν θα γίνει η παραμικρή αλλαγή σε αυτό το θέμα, προκαλώντας, σύμφωνα με πληροφορίες, δυσαρέσκεια στην «τρόικα».
Ενδεικτικές της έντασης, που ολοένα αυξάνεται στις σχέσεις Αθηνών – «τρόικας», ήταν και οι off the record δηλώσεις σε δημοσιογράφους του γερμανού επικεφαλής του European Working Group (τεχνική ομάδα υποστήριξης του Eurogroup), ο οποίος απαίτησε από την κυβέρνηση να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων και εξαπέλυσε μια μάλλον ασυνήθιστη επίθεση στη ΔΗΜΑΡ, για την επιμονή της να λέει «όχι» στις απολύσεις.
Τα τέσσερα μέτωπα
Οι επικεφαλής της «τρόικας» αναμένεται να εστιάσουν σε τέσσερα πεδία τις πιέσεις τους στην κυβέρνηση για «συμμόρφωση», ενώ το οικονομικό επιτελείο προσπαθεί εσπευσμένα, με σωρεία ρυθμίσεων που κατέθεσε στη Βουλή την Παρασκευή, να περιορίσει τις εστίες ανάπτυξης εντάσεων με την «τρόικα»:
1. Εκτέλεση προϋπολογισμού – υστέρηση εσόδων: Με τη συμπλήρωση και του δεύτερου μήνα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι τα έσοδα αποτελούν «αχίλλειο πτέρνα» της δημοσιονομικής εξυγίανσης, καθώς εμφανίζεται τεράστια υστέρηση από τις προβλέψεις του Μνημονίου, που η «τρόικα» δεν έχει πεισθεί ότι οφείλονται μόνο στη χειρότερη από το αναμενόμενο εξέλιξη της ύφεσης. Προς το παρόν, η κυβέρνηση δεν έχει επιτρέψει να εμφανισθούν αποκλίσεις, όσον αφορά το πρωτογενές έλλειμμα, συμπιέζοντας τεχνητά τις εκταμιεύσεις δαπανών. Όμως, η «τρόικα» αν δει ότι αυτές οι τακτικές έχουν μόνο προσωρινή αποτελεσματικότητα θα απαιτήσει να βελτιωθεί η κατάσταση των εσόδων μέσα στον Μάρτιο και στο β’ τρίμηνο του έτους, και απειλεί ότι σε περίπτωση εκτροχιασμού του στόχου για το πρωτογενές αποτέλεσμα του προϋπολογισμού, θα πρέπει να ενεργοποιηθεί ο αυτόματος μηχανισμός του Μνημονίου για πρόσθετη περικοπή δαπανών. Αυτό υπενθύμισε με νόημα και ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ στην Ουάσινγκτον, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι ο μόνος δρόμος για να αποφύγει η Ελλάδα τις πιέσεις για νέες περικοπές είναι να παρουσιάσει καλύτερες επιδόσεις στην είσπραξη των φόρων.
2. Φοροεισπρακτικός μηχανισμός: Μετά την οξύτατη κριτική που δέχθηκε από την «τρόικα», με την έκθεση των εμπειρογνωμόνων, το υπουργείο Οικονομικών κατέθεσε στη Βουλή την Παρασκευή σειρά ρυθμίσεων, τις οποίες απαιτούσαν οι «τροϊκανοί». Μεταξύ άλλων, καθιερώνεται μηχανισμός για να ξεχωρίσουν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν μπορούν να εισπραχθούν, ώστε να μη σπαταλούν χρόνο και δυνάμεις οι υπηρεσίες για την είσπραξή τους, ενώ καθιερώνεται και μηχανισμός για «στοχευμένους» ελέγχους ανέλεγκτων χρήσεων των επιχειρήσεων, με βάση προκαθορισμένα κριτήρια κινδύνου. Επίσης, ορίζεται ότι το Δημόσιο θα έχει προτεραιότητα στους πλειστηριασμούς περιουσιακών στοιχείων οφειλετών, όταν υπάρχουν οφειλές ΦΠΑ και προβλέπεται διαδικασία κοινοποίησης των κατασχέσεων για χρέη μόνο με ηλεκτρονική αλληλογραφία (email). Εξάλλου, ενισχύονται οι αρμοδιότητες του γενικού γραμματέα Εσόδων.
3. Απολύσεις στο Δημόσιο: Η «τρόικα», διαπιστώνοντας την ως τώρα χαμηλή αποτελεσματικότητα της διαθεσιμότητας και της εφεδρείας, επιμένει στη μνημονιακή δέσμευση της κυβέρνησης για μείωση του προσωπικού και με απολύσεις («mandatory redundancies» – «υποχρεωτικές απομακρύνσεις υπαλλήλων», σύμφωνα με τη διατύπωση του Μνημονίου). Ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ άφησε να εννοηθεί ότι, αν βελτιωθεί η κατάσταση με τα έσοδα, θα εξασθενίσουν και οι πιέσεις για απολύσεις στο Δημόσιο, αλλά ως τώρα δεν υπάρχουν ενδείξεις βελτίωσης σε αυτό το πεδίο. Η κυβέρνηση ολοκληρώνει τα πλάνα στελέχωσης του κρατικού μηχανισμού, αλλά η «τρόικα» επιμένει στη δική της ερμηνεία αυτής της διαδικασίας, ότι δηλαδή θα οδηγήσει όχι μόνο σε μετακινήσεις υπαλλήλων, αλλά και σε εντοπισμό «άχρηστων» θέσεων, ώστε αυτές να καταργηθούν και να απολυθεί προσωπικό.
4. Καθυστερήσεις στις ιδιωτικοποιήσεις: Η «τρόικα» έχει εκφράσει, παρασκηνιακά, έντονες διαμαρτυρίες για όσα τραγελαφικά συμβαίνουν με την ιδιωτικοποίηση του ΟΠΑΠ, που βρίσκεται μεν στο τελευταίο στάδιο (μέχρι τις 18 Μαρτίου οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να σχηματίσουν κοινοπραξίες για την υποβολή προσφορών), αλλά ακόμη και τώρα δεν έχει ψηφισθεί η τροπολογία που θα επιτρέψει στους ενδιαφερόμενους να έχουν πρόσβαση σε απόρρητες συμβάσεις του ΟΠΑΠ με προμηθευτές – πρωτίστως, δηλαδή, με την Intralot, που βρίσκεται και μεταξύ των «μνηστήρων» του Οργανισμού. Η περιβόητη τροπολογία κατατέθηκε τελικά εκ νέου, την Παρασκευή, σε νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για αυτήν την ιδιωτικοποίηση, που η «τρόικα» θεωρεί εξαιρετικά σημαντική από πολιτικής πλευράς. Κατά τα λοιπά, το ΤΑΙΠΕΔ έχει μείνει, πάλι, πίσω στις μνημονιακές του υποχρεώσεις και σπεύδει τώρα να «βγάλει στον αέρα» πλήθος διαγωνισμών, οι οποίοι εντάσσονται στο πρόγραμμα με ορίζοντα ως τα τέλη Μαρτίου. Σημειώνεται ότι η «τρόικα» δεν θα διστάσει, αν υπάρξουν πάλι υστερήσεις στους στόχους για τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις, να ζητήσει την ενεργοποίηση του αυτόματου διορθωτικού μηχανισμού του Μνημονίου, δηλαδή την περικοπή δημοσίων δαπανών ίσων με το 50% της υστέρησης εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις.
«Βραχυκύκλωμα» με τις οφειλές σε ιδιώτες
Ένα άλλο πεδίο, στο οποίο αναμένεται να εκδηλωθούν εντάσεις με την «τρόικα», είναι η σοβαρή εμπλοκή στις εκταμιεύσεις οφειλών προς ιδιώτες προμηθευτές του Δημοσίου, τις οποίες περιμένει με αγωνία η αγορά, για να ενισχυθεί η ρευστότητα. Ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, έχει κάνει τη δική του προεργασία, καλύπτοντας τον μνημονιακό στόχο για εκταμιεύσεις οφειλών του Δημοσίου από το Γενικό Λογιστήριο προς τους κρατικούς φορείς, που θα πρέπει να πληρώσουν τους προμηθευτές και εργολάβους τους. Όμως, παρότι τα χρήματα φαίνεται να «φεύγουν» από το Γενικό Λογιστήριο, ως τώρα οι επιχειρήσεις λαμβάνουν… ψίχουλα, επειδή η διαδικασία της εκταμίευσης μπλοκάρεται στο επίπεδο των αρμόδιων κρατικών φορέων. Το αποτέλεσμα είναι να εγγράφονται εκταμιεύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων από το Γενικό Λογιστήριο, αλλά οι επιχειρήσεις να έχουν λάβει, το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, λιγότερα από 300 εκατ. ευρώ. Η «γκρίνια» των προμηθευτών του Δημοσίου για τις καθυστερήσεις έχει φθάσει ως την «τρόικα», που αναμένεται να ελέγξει όχι μόνο αν το Γενικό Λογιστήριο «ανάβει πράσινο», αλλά πόσα και πότε φθάνουν πραγματικά στους δικαιούχους.
