ΓΙΑΤΙ, ΚΥΡΙΕ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΕ, ΠΡΟΚΡΙΝΑΤΕ ΤΗ ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΛΥΣΗ;
Τράπεζες και ομολογιούχοι (θεσμικοί και ιδιώτες) που είχαν στα χαρτοφυλάκιά τους ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου θορυβήθηκαν σφόδρα και επιστράτευσαν την ακαταμάχητη δύναμή τους για να τεθεί η Ελλάδα κάτω από την κηδεμονία του ΔΝΤ και της ΕΚΤ. Ο μόνος που ήταν πρόσφορος να παίξει το παιχνίδι της υποδούλωσης της οικονομίας της χώρας μας στον έλεγχο των πιστωτών μας φαίνεται ότι ήταν ο Γ. Παπανδρέου, ενώ ο Κώστας Καραμανλής δεν φαινόταν τόσο πειθαρχικός στις εντολές των αγορών.
Έτσι καταλήξαμε στη σημερινή σκιώδη κυβέρνηση, στην «τρόικα» και στο διαβόητο Μνημόνιο, για να είμαστε αξιόπιστοι απέναντι στους πιστωτές μας. Άλλωστε μόνος του το ομολόγησε ο ίδιος ο πρωθυπουργός σε πρόσφατη συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Die Zeit». Και για τον λόγο αυτόν παρουσίασε την εδώ έλευση του ΔΝΤ και την υπογραφή του Μνημονίου ως τη μοναδική λύση του προβλήματός μας, ενώ υπήρχαν και άλλες εναλλακτικές λύσεις στις δημοσιονομικές δυσκολίες της χώρας.
Το μεγάλο ερώτημα είναι: Γιατί ήρθε εδώ η «τρόικα», με σύμπραξη του ΔΝΤ και με τη γνωστή συνταγή «ανόρθωσης» της οικονομίας του ευαγούς αυτού ιδρύματος; Δεν γνώριζε άραγε ο πρωθυπουργός τι σημαίνει δανεισμός από το ΔΝΤ; Δεν γνώριζε τη συνταγή του; Η «τρόικα» με το Μνημόνιό της ήρθε εδώ για να εξασφαλίσει την αποπληρωμή των δανείων που έχει συνάψει η Ελλάδα και να διατηρήσει τη σταθερότητα του ευρώ και κατ’ επέκτασιν της Ευρωζώνης. Και γι’ αυτό τα βασικά μέτρα που προβλέπει το Μνημόνιο εκεί αποβλέπουν. Αυτούς τους δύο κύριους στόχους της «τρόικας» δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να τους διαπραγματευτεί ο κ. Παπανδρέου κατά τη σύνταξη του Μνημονίου. Βέβαια υπήρχαν πολλές αδυναμίες στην ελληνική οικονομία και στην κοινωνία μας, αποτέλεσμα μακροχρόνιων στρεβλώσεων, που επιβάλλεται να διορθωθούν. Και θα μπορούσαμε και μόνοι μας να τις διορθώσουμε, χωρίς τα δεσμά που χαλκεύει το Μνημόνιο. Αλλά τις στρεβλώσεις αυτές δεν επιθυμούσε να τις διορθώσει η τωρινή κυβέρνηση με δική της πρωτοβουλία, γιατί την εξυπηρετούσε τα πάντα να εκπορεύονται από τις πιέσεις της «τρόικας».
Αυτό όμως δείχνει ανευθυνότητα και φοβία στην ανάληψη ευθυνών κατά την άσκηση της εξουσίας. Για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί σήμερα, η οποία συνεχώς θα επιδεινώνεται, αποκλειστικά υπεύθυνη είναι η κυβέρνηση. Αυτήν την ευθύνη φαίνεται ότι μόνον ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος κατάφερε να την αντιληφθεί και μίλησε πρόσφατα, αλληγορικά βέβαια, για νέο Γουδί. Ασφαλώς η «τρόικα» δεν ήρθε εδώ για να διώξει την ύφεση και να φέρει ανάπτυξη. Κι αυτό έπρεπε να το γνωρίζουν όλοι οι υμνητές του Μνημονίου και πρωτίστως η κυβέρνηση. Βέβαια, το «νέο Γουδί» θα είναι μια εκλογική συντριβή του κυβερνώντος κόμματος και στη συνέχεια μια οριστική πλέον διάλυσή του. Πάντως η ελληνική κοινωνία θα έχει γυρίσει αρκετές δεκάδες χρόνια πίσω σε αρκετούς τομείς και η φτώχεια, η εγκληματικότητα και η διαφθορά των θεσμών θα κυριαρχούν ως βασικές συνιστώσες της κοινωνικής μας συμπεριφοράς!
Ο πρωθυπουργός έφερε εδώ το ΔΝΤ και την «τρόικα» ύστερα από μια συντονισμένη εκστρατεία τρομοκράτησης του λαού με υπερβολικές δόσεις ψευδών κινδύνων. Καλά, ο Γ. Παπανδρέου δεν γνώριζε τη «συνταγή στήριξης» που εφαρμόζει το ΔΝΤ στις χώρες που δανείζονται από το υποκατάστατο αυτό των ΗΠΑ; Υπήρχαν τα προηγούμενα της Ουγγαρίας, της Ρουμανίας, της Λετονίας και παλαιότερα της Αργεντινής και της Τουρκίας. Μπορούσε να πληροφορηθεί. Και για τον σκοπό αυτόν πήγε ταξιδάκι και στην Ουγγαρία. Εκεί θα πρέπει να έμαθε ότι στη χώρα αυτή η ανάπτυξη το 2008, πριν από την ένταξή της στο ΔΝΤ, ήταν στο 0,6% του ΑΕΠ. Μετά την ένταξη (2009) κατέβηκε στο -6,3% και για φέτος, αφού σταμάτησε τη συνεργασία με το ΔΝΤ, προσδοκά ανάπτυξη -0,2%. Η ανεργία το 2008 βρισκόταν στο 7,8%, για να φτάσει το 2009 στο 10% και τώρα στο 11,4%. Η βιομηχανική της παραγωγή το 2009 παρουσίασε μείωση -17% και το δημόσιο χρέος από 72,9% του ΑΕΠ (2008) τώρα βρίσκεται στο 78,9%, ενώ και με τα μέτρα αυστηρής λιτότητας που επέβαλε το ΔΝΤ το έλλειμμα παρέμεινε σταθερό στο -3,9% του ΑΕΠ. Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι με την είσοδο του ΔΝΤ στην Ουγγαρία η χώρα αυτή γνώρισε την ύφεση, αυξήθηκε η ανεργία και το δημόσιο χρέος, μειώθηκε η βιομηχανική παραγωγή και το έλλειμμα παρέμεινε στο ύψος του!
Της Ρουμανίας το παράδειγμα είναι περισσότερο χτυπητό. Πριν από την έλευση στη χώρα αυτή του ΔΝΤ (λόγω δυσχέρειας δανεισμού το 2008) είχε ρυθμό ανάπτυξης 7,1%, με τη συνταγή του ΔΝΤ παρουσίασε ύφεση -8,5%, η ανεργία από 4% (2008) έφτασε στο 9,6% και το δημόσιο χρέος από 13,3% του ΑΕΠ σκαρφάλωσε στο 23,7% (2009). Και τώρα υπολογίζεται ότι βρίσκεται στο 30,5%. Λόγω της ισχυρής πίεσης από την ύφεση, το δημοσιονομικό της έλλειμμα, που πριν από το ΔΝΤ ήταν στο -5,4% (2008), παρά τα μέτρα λιτότητας έφτασε το 2009 στο -8,3% του ΑΕΠ και για φέτος υπολογίζεται να προσεγγίσει το -9%. Για τη Λετονία γράφουμε στη στήλη μας «Διεθνές Οικονομικό Βαρόμετρο» (στην επόμενη σελίδα).
Παρόμοια πορεία σχεδόν είχε και η Αργεντινή παλαιότερα. Κήρυξε πτώχευση το 2001 με δημόσιο χρέος 144 δισ. δολαρίων και λόγω αδυναμίας πληρωμής των ληξιπρόθεσμων δόσεων. Πήρε δάνειο από το ΔΝΤ και υποχρεώθηκε να εφαρμόσει μια συνταγή μέτρων σκληρής λιτότητας, περίπου παρόμοια με αυτήν που βιώνουμε και στη χώρα μας σήμερα. Το αποτέλεσμα της παρατεταμένης ύφεσης και της βάναυσης λιτότητας ήταν η εξαθλίωση και η φτώχεια, καθώς μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων καταστράφηκε και η ανεργία έφτασε στο 40%! Φυσικά ο λαός ξεσηκώθηκε και η κυβέρνηση κατέρρευσε. Όμως η ιστορία της Αργεντινής δεν σταματάει εδώ. Η διάδοχος κυβέρνηση αποφάσισε την επαναδιαπραγμάτευση του χρέους με τους πιστωτές της. Οι σχετικές συζητήσεις διήρκεσαν περισσότερο από τρία χρόνια και οι ομολογιούχοι – πιστωτές τελικά συμφώνησαν να πάρουν για την εξόφλησή τους νέα ομόλογα, ύψους 82 δισ. δολαρίων (περίπου το 60% του συνολικού χρέους). Τελικά η κυβέρνηση της Αργεντινής υπό την πίεση της λαϊκής οργής εξεδίωξε το ΔΝΤ και έκτοτε η οικονομία της βελτιώθηκε θεαματικά και ο λαός ανέπνευσε. Η Αργεντινή και το 1982 αντιμετώπισε έντονο δημοσιονομικό πρόβλημα, με δυσχέρεια αποπληρωμής του χρέους, ύψους 36 δισ. δολαρίων. Διαπραγματεύτηκε με τους πιστωτές της, πήρε έκπτωση του χρέους 35% και εξέδωσε νέα ομόλογα σε αντικατάσταση των παλαιών, φυσικά με μεταγενέστερες ημερομηνίες λήξης. Πολύ διδακτική η ιστορία της Αργεντινής.
Η γειτονική μας Τουρκία από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 ήταν μόνιμος πελάτης του ΔΝΤ. Τότε είχε τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα, υψηλότατο δημόσιο χρέος, που έφτανε στο 150% του ΑΕΠ, καλπάζοντα πληθωρισμό και μη καταγεγραμμένη πλήρως υψηλή ανεργία. Το 2002 που ο Ταγίπ Ερντογάν ανήλθε στην εξουσία, τα πράγματα άλλαξαν άρδην. Όταν ο Ερντογάν κατάφερε και σταθεροποιήθηκε και αισθάνθηκε δυνατός, κυριολεκτικά έδιωξε από τη χώρα του το ΔΝΤ και άρχισε η ανάκαμψη της τουρκικής οικονομίας. Σήμερα η Τουρκία διαθέτει μια ραγδαία αναπτυσσόμενη οικονομία, με ρυθμούς μεγέθυνσης που μας θυμίζουν την Κίνα, και προβλέπεται ότι γρήγορα θα καταστεί μεγάλη οικονομική δύναμη. Για φέτος ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ υπολογίζεται ότι θα φτάσει στο 7%, το δημόσιο χρέος της έχει περιοριστεί στο 45% του ΑΕΠ και το έλλειμμά της, ο πληθωρισμός και η ανεργία βρίσκονται υπό έλεγχο. Έτσι κέρδισε μια θέση στο G-20, δηλαδή στις 20 ισχυρότερες οικονομικά χώρες, και συγκεντρώνει την προτίμηση των ξένων επενδυτών. Παραθέτουμε απλώς την περίπτωση της Τουρκίας, χωρίς να ζηλεύουμε τη ραγδαία ανάπτυξή της. Είναι «εισαγόμενη ανάπτυξη», η οποία στηρίζεται στις επενδύσεις ξένων επενδυτών, που προσελκύονται από τα ισχυρότατα κίνητρα που έχει νομοθετήσει η τουρκική κυβέρνηση. Είναι όμως μια εμπειρία για τη στάθμιση των συνεπειών του δανεισμού μιας χώρας από το ΔΝΤ με την εφαρμογή της γνωστής συνταγής λιτότητας.
Το συμπέρασμα από τη σημερινή μας παρουσίαση είναι εύκολα ορατό. Όπου πάτησε το πόδι του το ΔΝΤ και εφαρμόστηκε η γνωστή συνταγή λιτότητας προκλήθηκε ύφεση, υψηλή ανεργία, εξαθλίωση της μικρομεσαίας επιχείρησης και διάλυση των νοικοκυριών κατωτέρου και μεσαίου εισοδήματος. Δεν τα γνώριζαν αυτά ο πρωθυπουργός και οι αποτελούντες το οικονομικό επιτελείο συνεργάτες του; Ασφαλώς τα γνώριζαν άριστα. Γνώριζαν πολύ καλά ότι η νοοτροπία της διοίκησης και των στελεχών του ΔΝΤ ήταν αμιγώς λογιστική και καθόλου οικονομική και πολιτική. Την οικονομική σκέψη την έχουν νεκρώσει από τότε που έγιναν δανειστές των οικονομικά αδύναμων χωρών. Ο Γ. Παπανδρέου τους πρώτους μήνες έδειχνε με όσα μας έλεγε τότε ότι δεν ευνοούσε καθόλου τη λύση του δανεισμού της χώρας μας από το ΔΝΤ. Πώς μέσα σε λίγους μήνες άλλαξε ρότα, έγινε θαυμαστής και δέχτηκε αμαχητί τη δέσμη μέτρων που έθεσε ως όρο το ΔΝΤ; Και δέσμευσε τη χώρα μας με ένα Μνημόνιο που περιορίζει αφάνταστα τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και μας καταδικάζει σε μακροχρόνια ύφεση; Και παρουσίασε την υποδούλωση στην «τρόικα» ως μοναδική λύση για το πρόβλημά μας; Βασανιστικά ερωτήματα, που ελπίζουμε γρήγορα να βρουν την απάντησή τους. Πάντως το Μνημόνιο όχι μόνον δεν ήταν η μοναδική λύση, αλλά ήταν η χειρότερη. Φυσικά κατά την άποψή μας.
