Κυκλοφοριακό: Το πρόβλημα που κανείς δεν φαίνεται να θέλει να λύσει πραγματικά
Ας σταματήσουμε επιτέλους να κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας. Το κυκλοφοριακό δεν πρόκειται να λυθεί ποτέ. Όχι επειδή είναι κάποιο άλυτο τεχνικό μυστήριο, που ξεπερνά τις δυνατότητες της επιστήμης ή της μηχανικής, αλλά επειδή διαχρονικά κανείς δεν ασχολήθηκε σοβαρά μαζί του. Και πιθανότατα ούτε θέλει να ασχοληθεί.
Γιατί; Επειδή οποιαδήποτε πραγματική λύση απαιτεί αλλαγές. Και οι αλλαγές ενοχλούν. Ενοχλούν συνήθειες, βολέματα και μικρές καθημερινές «ιεροτελεστίες» δεκαετιών. Oι αλλαγές συνήθως αντιμετωπίζονται με την ίδια θέρμη που αντιμετωπίζει ένας βρικόλακας το σκόρδο. Οπότε όλοι προτιμούν τη γνωστή ελληνική μέθοδο: Λίγα λόγια, λίγες κορδέλες σε έργα βιτρίνας, καμία ουσιαστική σύγκρουση και το πρόβλημα… στον αυτόματο.
Και πώς ακριβώς περιμένει κανείς να λυθεί το κυκλοφοριακό, όταν οι δρόμοι είναι διασκορπισμένοι διοικητικά σαν κακογραμμένο επιτραπέζιο; Άλλοι ανήκουν σε δήμους, άλλοι στην περιφέρεια, άλλοι σε υπουργεία. Ο ένας κάνει μονοδρόμηση, ο άλλος αλλάζει φανάρια, ο τρίτος εγκρίνει μια νέα οικοδομή, ο τέταρτος ανοίγει σχολείο ή υπηρεσία και όλοι υποτίθεται πως λειτουργούν χωρίς κεντρικό συντονισμό.
Λες και αν ένας δήμος αλλάξει τη ροή σε δύο στενά, δεν θα επηρεαστεί αμέσως ο κεντρικός άξονας που υπάγεται στην περιφέρεια. Λες και η κυκλοφορία σταματά στα διοικητικά όρια, όπως στα βιντεοπαιχνίδια, που φορτώνει ο επόμενος χάρτης. Χωρίς ενιαία κεντρική διαχείριση, σοβαρά δεδομένα και κοινό σχεδιασμό, το πρόβλημα δεν λύνεται. Απλώς μεταφέρεται λίγα τετράγωνα παρακάτω.
Την ίδια ώρα, οι πολυκατοικίες φυτρώνουν ταχύτερα και από μανιτάρια μετά τη βροχή. Και μαζί τους ξεπηδούν νέοι γραφειακοί χώροι, εμπορικά κέντρα και συγκροτήματα «ανάπτυξης». Φυσικά, κανείς δεν είναι αντίθετος στις επενδύσεις ή στις νέες θέσεις εργασίας. Το πρόβλημα ξεκινά όταν χτίζεις για δεκάδες χιλιάδες νέες μετακινήσεις, χωρίς να έχεις προνοήσει ούτε για τα στοιχειώδη.
Νέα, τεράστια γραφεία ξεφυτρώνουν παντού. Πιστεύει πραγματικά κάποιος ότι οι λεωφόροι Κηφισίας, Μεσογείων κ.λπ. δεν θα μετατραπούν σε ένα ατελείωτο πάρκινγκ; Ήδη, πολλές ώρες της ημέρας, μοιάζουν περισσότερο με υπαίθρια έκθεση ακινητοποιημένων αυτοκινήτων παρά με λεωφόρους.
Και ας δεχθούμε ότι οι εργαζόμενοι θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν αυτοκίνητο. Έγινε έστω μία σοβαρή πρόβλεψη για δημοτικά πάρκινγκ χαμηλής χρέωσης; Για χώρους στάθμευσης, που θα αποτρέπουν τους οδηγούς από το να κάνουν κύκλους επί 40 λεπτά ψάχνοντας θέση; Δεν είναι κυκλοφοριακή επιβάρυνση αυτή η ατελείωτη περιφορά; Δεν είναι ρύπανση;
Τα μποτιλιαρισμένα αυτοκίνητα, που καίνε καύσιμα ακίνητα επί ώρες, τι ακριβώς εκπέμπουν; Αρώματα σαλονιού; Εκτός αν, από θαύμα, όλοι μας αποκτήσουμε φιλικά προς το περιβάλλον αυτοκίνητα.
Και μετά υπάρχει ο «αιώνιος ασθενής», ο Κηφισός. Πόσα χρόνια ακούμε για το χάος εκεί; Δεκαετίες. Και όμως ακόμη και σχετικά απλές παρεμβάσεις –διαπλατύνσεις σε σημεία που πνίγονται καθημερινά, απαλλοτριώσεις όπου χρειάζεται, νέες λωρίδες εισόδου και εξόδου– μοιάζουν αδιανόητες. Λες και πρόκειται για διαστημικό πρόγραμμα και όχι για βασικές υποδομές μιας πρωτεύουσας.
Το ίδιο συμβαίνει και με τις περίφημες νησίδες και τα φανάρια σε κεντρικούς δρόμους. Αυτοκίνητα στρίβουν αριστερά ή δεξιά, προεξέχουν στις λωρίδες κυκλοφορίας και τελικά μπλοκάρουν ολόκληρη τη ροή. Το βλέπει οποιοσδήποτε οδηγός καθημερινά. Κανείς αρμόδιος δεν το βλέπει; Ή απλώς αρκεί άλλη μία ρύθμιση φαναριών, για να συντηρείται η ψευδαίσθηση ότι κάτι γίνεται; Δεν σκέφτηκε κανείς ότι κάποιες νησίδες μπορεί και είναι εφικτό να προεκταθούν;
Θα μπορούσε κανείς να γράφει ώρες για το κυκλοφοριακό. Για τα έργα πιθανόν χωρίς σχέδιο και χωρίς μελέτη επιπτώσεων.
Αλλά, μάλλον, όλα αυτά έχουν μικρή σημασία. Γιατί η εικόνα παραμένει σταθερή εδώ και δεκαετίες: Κανείς δεν ήθελε πραγματικά να συγκρουστεί με το πρόβλημα. Κανείς δεν ήθελε να πάρει σοβαρές αποφάσεις, καθώς αυτές συνεπάγονται πολιτικό κόστος. Έτσι, το κυκλοφοριακό συνεχίζει να λειτουργεί αποσπασματικά και στον αυτόματο.
Και ποιος ξέρει; Σε λίγο μπορεί να μας ζητήσουν και ΕΝΦΙΑ για τα αυτοκίνητα, αφού, με τόση ακινησία, έχουν καταντήσει… αυτο-ακίνητα. Λίγο χιούμορ χρειάζεται, αλλά… ποτέ δεν ξέρεις.
