
Καρκίνος του πνεύμονα: Σημαντικές οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία για το 61,16% των ασθενών
–Πώς βιώνουν τη νόσο οι ευρωπαίοι ασθενείς και φροντιστές
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Το βαρύ συναισθηματικό φορτίο του καρκίνου του πνεύμονα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και τη σημαντική έλλειψη ψυχολογικής υποστήριξης αποκαλύπτει η έκθεση του οργανισμού Lung Cancer Europe (LuCE).
Ειδικότερα, ο Lung Cancer Europe και οι οργανισμοί-μέλη του παρουσίασαν τη μεγαλύτερη διεθνή έρευνα που έχει διεξαχθεί έως σήμερα σχετικά με τον ψυχολογικό και συναισθηματικό αντίκτυπο του καρκίνου του πνεύμονα. Η έκθεση στηρίζεται σε πάνω από 2.200 απαντήσεις (1.709 ασθενείς και 495 φροντιστές) σε 31 χώρες και αναδεικνύει την αγωνία, τον φόβο και την αίσθηση απομόνωσης που συνοδεύουν τη νόσο, εμπειρίες που συχνά παραμένουν αόρατες στην καθημερινή φροντίδα. Επιπλέον, αποκαλύπτει το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι που ζουν με καρκίνο του πνεύμονα δεν λαμβάνουν την ψυχολογική υποστήριξη που χρειάζονται. Η συλλογή δεδομένων έγινε μέσω online έρευνας που συμπληρώθηκε από τους συμμετέχοντες (από τις 28 Μαΐου έως τις 6 Ιουλίου 2025).
Η Ελλάδα ήταν μία από τις 31 χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας που συμμετείχαν στην παραπάνω έρευνα. Καταγράφηκαν συνολικά 146 απαντήσεις από έλληνες συμμετέχοντες. Η «FairLife Φροντίδα και Πρόληψη για τον Καρκίνο του Πνεύμονα» (FairLife LCC), ως ενεργό μέλος του LuCE, ανέλαβε και φέτος να κοινοποιήσει στην Ελλάδα τη 10η Έκθεση του ευρωπαϊκού φορέα.
«Είναι η πρώτη φορά που έχουμε τη δυνατότητα να ακούσουμε τόσους πολλούς ανθρώπους, από τόσες πολλές χώρες, να μιλούν για το συναισθηματικό φορτίο του καρκίνου του πνεύμονα. Η σιωπή γύρω από αυτό το ζήτημα έχει κρατήσει πολύ. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τον καρκίνο του πνεύμονα χωρίς να αναγνωρίσουμε και να αντιμετωπίσουμε τον ψυχολογικό του αντίκτυπο», δήλωσε η Ντέμπρα Μόνταγκ, πρόεδρος του Lung Cancer Europe.
Η έκδοση του 2025 αποτελεί τη δέκατη ετήσια έκθεση του Lung Cancer Europe, ένα έργο που την τελευταία δεκαετία έχει καταγράψει την εμπειρία ζωής με καρκίνο του πνεύμονα στην Ευρώπη, εξετάζοντας ζητήματα από το στίγμα και την πρόσβαση στη θεραπεία έως την επιβίωση και την ποιότητα ζωής.
Η φετινή έκθεση εστιάζει στην ενσωμάτωση της ψυχικής υγείας στην ογκολογική φροντίδα, προτείνοντας συγκεκριμένες πολιτικές και παρεμβάσεις για την ανάπτυξη προσιτής, εξατομικευμένης ψυχολογικής υποστήριξης τόσο για τα άτομα με καρκίνο του πνεύμονα όσο και για τους φροντιστές τους.
Κύρια πορίσματα
1. Ψυχική υγεία και καρκίνος του πνεύμονα
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων (61,16%) ανέφερε ότι η διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα είχε σημαντική επίπτωση στην ψυχική τους υγεία. Τα πιο συχνά συναισθήματα που επηρέασαν αρνητικά την ποιότητα ζωής ήταν η θλίψη, ο φόβος, το άγχος και η αβεβαιότητα. Ο φόβος αποτυχίας της θεραπείας ή εξέλιξης της νόσου αποτέλεσε τη μεγαλύτερη συναισθηματική δυσκολία (76,71%).
Το στάδιο της ανακοίνωσης της διάγνωσης ήταν το πιο ψυχολογικά επιβαρυντικό (63,62%), ακολουθούμενο από τη διαχείριση των παρενεργειών (45,52%).
Σημαντικό ποσοστό συμμετεχόντων παρουσίασε έντονη θλίψη (43,97%), αισθήματα «παγίδευσης» (24,68%) και απελπισίας ή αναξιότητας (21,16%).
Συνολικά, εννιά στους δέκα βίωσαν συναισθηματικές δυσκολίες που επηρέασαν την καθημερινότητά τους, ενώ σχεδόν οι μισοί (46,31%) δήλωσαν ότι αυτές οι δυσκολίες διατάρασσαν συχνά ή συνεχώς τη ζωή τους, επηρεάζοντας κυρίως την κοινωνική, οικονομική και επαγγελματική τους δραστηριότητα.
2. Διαταραχές ψυχικής υγείας: Κατάθλιψη και αγχώδης διαταραχή
Περίπου ένας στους τέσσερις συμμετέχοντες (23,04%) ανέφερε διάγνωση κατάθλιψης, εκ των οποίων το 23,31% μετά τη διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα και το 43,14% πριν από αυτήν. Επιπλέον, το 15,18% χωρίς επίσημη διάγνωση αντιλαμβανόταν ότι πάσχει από κατάθλιψη.
Όσον αφορά την αγχώδη διαταραχή, το 21,24% των συμμετεχόντων είχε σχετική διάγνωση, το 29,45% εξ αυτών διαγνώστηκε μετά τη διάγνωση καρκίνου, ενώ το 57,24% είχε προϋπάρχον άγχος. Επιπλέον, το 15,65% χωρίς επίσημη διάγνωση αντιλαμβανόταν ότι πάσχει από αυτήν.
3. Υποστήριξη και τρόποι διαχείρισης
Ο σημαντικότερος παράγοντας για την ψυχική υγεία των ασθενών ήταν η διατήρηση μιας αίσθησης κανονικότητας (53,29%), ακολουθούμενη από τον υγιεινό τρόπο ζωής (49,45%) και τη στήριξη από οικεία πρόσωπα (45,47%).
Η πλειονότητα (94,08%) έλαβε στήριξη από το περιβάλλον της, με το 82,51% να δηλώνει ικανοποιημένο. Ωστόσο, το 65,54% ένιωσε ότι οι οικείοι δεν κατανοούσαν πλήρως την κατάστασή του, το 41,09% δεν είχε πάντα βοήθεια όταν τη χρειαζόταν και το 26,45% σπάνια ή ποτέ δεν μοιραζόταν τα συναισθήματά του.
Οι μισοί συμμετέχοντες δεν έλαβαν ψυχολογική υποστήριξη, ενώ το 65,88% δεν ενημερώθηκες για ομάδες ή οργανώσεις υποστήριξης. Επιπλέον, το 41,34% θεώρησε ότι η θεραπευτική ομάδα δεν παρείχε επαρκή συναισθηματική στήριξη, ενώ το 39,44% δεν εξέφραζε τις συναισθηματικές του δυσκολίες.
Κάλεσμα για δράση
• Τα συστήματα υγείας και οι φορείς χάραξης πολιτικής οφείλουν να αναγνωρίσουν τη στήριξη της ψυχικής υγείας ως θεμελιώδες στοιχείο της διαδρομής φροντίδας για τον καρκίνο του πνεύμονα.
• Οι επαγγελματίες υγείας οφείλουν να παρέχουν σαφείς πληροφορίες και να ενδυναμώνουν τα άτομα, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται τη νόσο τους και την ψυχική τους ευεξία.
Ο Lung Cancer Europe (LuCE) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός-ομπρέλα, ο οποίος ιδρύθηκε το 2013 για να παρέχει μια πλατφόρμα για ενώσεις και δίκτυα υποστήριξης ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το όραμα είναι όλοι οι Ευρωπαίοι (ασθενείς, οικογένειες και φροντιστές) που επηρεάζονται από τον καρκίνο του πνεύμονα να έχουν ισότιμη πρόσβαση στη βέλτιστη περίθαλψη, ώστε να έχουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα και ποιότητα ζωής. Ο LuCE συνεργάζεται με μέλη και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς για να εξαλείψει το στίγμα της νόσου και να διασφαλίσει ότι όσοι βιώνουν τον καρκίνο του πνεύμονα λαμβάνουν τη φροντίδα που χρειάζονται, ώστε να έχουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.
H «FairLife Φροντίδα και Πρόληψη για τον Καρκίνο του Πνεύμονα» είναι o πρώτος και μοναδικός μη κερδοσκοπικός κοινωνικός φορέας στην Ελλάδα που ασχολείται αποκλειστικά με τον καρκίνο του πνεύμονα, την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στη χώρα μας και παγκοσμίως. Ιδρύθηκε το 2020 από την Κορίνα Πατέλη – Μπελ, στη μνήμη του συζύγου της Σάιμον Μπελ, ο οποίος έχασε τη μάχη με τη νόσο τον Αύγουστο του 2020. Αποστολή του φορέα είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση για την πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα, καθώς και η ολιστική στήριξη των ασθενών και των οικογενειών τους στη διαδρομή με την ασθένεια. Το 2024 διακρίθηκε ως «Οργάνωση της Χρονιάς» στα Patient Partnerships Awards και, στα τέσσερα χρόνια λειτουργίας του, έχει λάβει 16 διακρίσεις για το κοινωνικό του έργο, το οποίο αναγνωρίζεται τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.